- Ludwik Kotecki z Rady Polityki Pieniężnej poinformował, że NBP ma szansę zakończyć 2026 rok z zyskiem.
- W 2025 roku bank centralny odnotował stratę 35,74 mld zł, wobec 13,35 mld zł rok wcześniej.
- Jeśli NBP wypracuje zysk, 95 proc. jego wartości powinno zasilić budżet państwa w 2027 roku.
NBP może osiągnąć zysk w 2026 roku. Kotecki ujawnia nowe informacje
O możliwym odwróceniu sytuacji finansowej Narodowego Banku Polskiego poinformował w piątek, 16 października, Ludwik Kotecki, członek Rady Polityki Pieniężnej. W rozmowie na antenie Programu I Polskiego Radia wskazał, że realizacja tegorocznego planu finansowego banku centralnego daje podstawy do ostrożnego optymizmu.
„Informacje, które napływają z realizacji planu finansowego NBP, wskazują, że zysk jest możliwy” – powiedział Kotecki, którego wypowiedź przytoczyła PAP Biznes.
Przedstawiciel RPP zastrzegł jednak, że ostateczna wielkość wyniku będzie zależeć od sytuacji na koniec grudnia. Nie przedstawił konkretnej prognozy ani przedziału możliwego zysku.
To istotna zmiana względem wcześniejszych oczekiwań. Jeszcze podczas przygotowywania planów finansowych zakładano brak dodatniego wyniku, który mógłby przynieść dochody budżetowi państwa.
Ewentualny zysk byłby pierwszym dodatnim rezultatem NBP od 2021 roku. Od tego czasu bank centralny regularnie wykazywał straty, których łączna wartość sięgnęła kilkudziesięciu miliardów złotych.
Rekordowa strata NBP. W 2025 roku zabrakło ponad 35 mld zł
Zgodnie z oficjalnym sprawozdaniem finansowym Narodowego Banku Polskiego wynik za 2025 rok wyniósł minus 35,74 mld zł. Była to znacznie większa strata niż w 2024 roku, kiedy sięgnęła 13,35 mld zł.
W ciągu jednego roku ujemny wynik pogłębił się więc o około 22,4 mld zł. Dla porównania, w 2023 roku strata wyniosła 20,8 mld zł, a w 2022 roku niemal 16,9 mld zł. Łącznie w latach 2022-2025 NBP odnotował straty w wysokości około 86,8 mld zł.
Głównymi przyczynami ujemnego wyniku za 2025 rok były niezrealizowane koszty wyceny walut, ujemne różnice kursowe oraz wydatki związane z prowadzeniem polityki pieniężnej. Sam wynik z operacji finansowych wyniósł minus 32,77 mld zł.
Nie oznacza to jednak, że bank centralny utracił taką kwotę w gotówce. Znaczna część straty miała charakter księgowy i wynikała ze zmian wartości posiadanych aktywów przeliczanych na złote.
NBP działa na innych zasadach niż banki komercyjne. Jego podstawowym zadaniem jest utrzymanie stabilności cen, a nie maksymalizacja zysku. Ujemny wynik finansowy nie oznacza więc automatycznie problemów z wykonywaniem ustawowych obowiązków.
Kurs złotego, stopy procentowe i rezerwy. Od czego zależy wynik NBP?
Na wynik finansowy banku centralnego wpływa kilka czynników, których nie da się dokładnie przewidzieć z wielomiesięcznym wyprzedzeniem.
Jednym z najważniejszych są kursy walut. NBP utrzymuje znaczną część rezerw w zagranicznych aktywach, których wartość jest następnie przeliczana na złote. Umocnienie polskiej waluty może powodować powstawanie ujemnych różnic kursowych, a jej osłabienie działać w przeciwnym kierunku.
Znaczenie mają również stopy procentowe. W ramach prowadzenia polityki pieniężnej NBP ponosi koszty związane z operacjami realizowanymi z bankami komercyjnymi. W 2025 roku wynik z odsetek był ujemny i wyniósł około 2,51 mld zł.
Jednocześnie bank centralny uzyskuje dochody z inwestowania rezerw walutowych, między innymi w zagraniczne papiery wartościowe. Na jego rezultat wpływają zatem także rentowności obligacji i sytuacja na międzynarodowych rynkach finansowych.
Ważną część rezerw stanowi złoto. Sam wzrost rynkowej wartości posiadanego kruszcu nie oznacza jednak automatycznie powstania zysku, który można przekazać do budżetu. Niezrealizowane dodatnie różnice z wyceny złota są ujmowane odrębnie od wyniku finansowego.
To właśnie połączenie wpływów inwestycyjnych, kosztów operacji pieniężnych i zmian kursowych zdecyduje o ostatecznym rezultacie NBP w 2026 roku.
Zysk NBP może zasilić budżet państwa. W grę wchodzą dodatkowe wpływy
Powrót do dodatniego wyniku miałby bezpośrednie znaczenie dla finansów publicznych. Zgodnie z ustawą o Narodowym Banku Polskim 95 proc. rocznego zysku banku centralnego trafia do budżetu państwa, natomiast pozostałe 5 proc. przeznaczane jest na fundusz rezerwowy.
Oznacza to, że gdyby NBP osiągnął przykładowo 5 mld zł zysku, wpłata do budżetu wyniosłaby 4,75 mld zł. Jest to jednak wyłącznie ilustracja obowiązujących zasad, a nie prognoza wyniku za 2026 rok.
Ostatni raz taka wpłata miała miejsce w 2022 roku, kiedy do państwowej kasy trafiło około 10,43 mld zł z zysku wypracowanego przez NBP w 2021 roku.
Co istotne, w projekcie budżetu państwa na 2027 rok nie zaplanowano dochodów z tytułu zysku NBP. Ministerstwo Finansów przyjęło ostrożne założenia, uwzględniając niepewność dotyczącą sytuacji finansowej banku centralnego.
Ewentualna wpłata stanowiłaby więc dodatkowy dochód, nieuwzględniony w dotychczasowej prognozie. W projekcie budżetu na przyszły rok rząd przewidział deficyt w wysokości maksymalnie 281,2 mld zł.
Kiedy poznamy ostateczny wynik finansowy NBP?
Kluczową datą dla oceny sytuacji będzie 31 grudnia 2026 roku, kiedy zakończy się obecny rok obrotowy banku centralnego. Dopiero po jego zamknięciu możliwe będzie ustalenie pełnego wyniku finansowego.
Następnie NBP sporządzi roczne sprawozdanie, które podlega badaniu przez biegłego rewidenta i zatwierdzeniu przez Radę Ministrów. Jeśli wynik będzie dodatni, przewidziana ustawą część zysku powinna zostać przekazana do budżetu w 2027 roku.
Na razie wypowiedź Ludwika Koteckiego oznacza zmianę perspektyw, a nie potwierdzenie osiągniętego zysku. Najważniejsze pozostaną końcowe wyniki operacji finansowych NBP, sytuacja na rynku walutowym oraz koszty prowadzenia polityki pieniężnej.
Po czterech kolejnych latach strat bank centralny ma szansę powrócić do dodatniego wyniku. Dopiero sprawozdanie za 2026 rok pokaże jednak, czy będzie to symboliczna poprawa, czy rezultat mogący przynieść budżetowi państwa wielomiliardowe wpływy.
Czytaj także:
Który sklep jest najtańszy w Polsce? Dyskonty poza czołówką
Samolot Putina nie mógł wylądować w Moskwie. Ukraińskie drony sparaliżowały lotniska
