• Sejmowa Komisja do Spraw Petycji zajmie się 5 listopada propozycją wypłacania dodatkowej premii za zwrot opakowań.
  • Autor petycji proponuje premię równą 10 proc. kaucji, czyli dodatkowe 5 gr przy butelce lub puszce objętej kaucją 50 gr.
  • Na razie nie jest to projekt ustawy, a petycja. Komisja może m.in. skierować postulat do właściwego ministerstwa lub zdecydować o dalszych pracach.

Sejm zajmie się premią za zwrot butelek

W porządku prac sejmowej Komisji do Spraw Petycji znalazła się petycja oznaczona numerem BKSP-153-X-1031/26, dotycząca systemu kaucyjnego. Zgodnie z harmonogramem prac komisji Sejmu sprawa ma być rozpatrywana 5 listopada. Petycję przedstawi poseł Robert Warwas.

Najbardziej przyciągającym uwagę postulatem jest wprowadzenie dodatkowej gratyfikacji dla osób oddających opakowania. Autor petycji proponuje, by premia wynosiła 10 proc. wartości kaucji. Przy plastikowej butelce lub puszce oznaczałoby to więc 55 gr zwrotu zamiast 50 gr. Przy butelce szklanej, za którą pobierana jest złotówka kaucji, konsument otrzymałby 1,10 zł.

Nie oznacza to jednak, że dodatkowe pieniądze zostały już przesądzone. Petycja jest dopiero rozpatrywana przez komisję i nie ma obecnie statusu projektu ustawy. Komisja może podjąć dalsze działania, zwrócić się do resortu z dezyderatem lub uznać, że nie ma podstaw do kontynuowania prac nad postulatem.

50 groszy zamieniłoby się w 55 groszy

Obecnie zasada jest znacznie prostsza. Konsument płaci przy zakupie kaucję i po oddaniu oznaczonego opakowania odzyskuje dokładnie tę samą kwotę. Jak przypomina Ministerstwo Klimatu i Środowiska, za plastikową butelkę do 3 litrów oraz metalową puszkę do 1 litra kaucja wynosi 50 gr. Za szklaną butelkę wielokrotnego użytku do 1,5 litra można odzyskać 1 zł.

Wnioskodawca uważa jednak, że sam zwrot wcześniej wpłaconych pieniędzy nie rekompensuje konsumentowi czasu poświęconego na przechowywanie, segregowanie i dostarczenie opakowań do punktu zbiórki. W petycji pojawia się nawet argument dotyczący „nieodpłatnej pracy przymusowej”. Proponowana premia miałaby być rekompensatą, a jednocześnie dodatkową zachętą do uczestnictwa w systemie.

W praktyce kwota byłaby niewielka. Przy zwrocie 20 butelek lub puszek konsument otrzymałby dodatkowo 1 zł. Przy 100 opakowaniach premia wyniosłaby 5 zł. W skali całego systemu kwoty mogłyby być jednak znacznie większe. Ministerstwo informuje, że od października 2025 r. do września 2026 r. zwrócono już około 5 mld opakowań objętych systemem.

Polacy narzekają na butelkomaty i przechowywanie opakowań

Pomysł trafia do Sejmu w momencie, kiedy system kaucyjny działa już od ponad roku i można oceniać pierwsze doświadczenia konsumentów.

Z październikowego badania CBOS wynika, że 84 proc. Polaków zwróciło w ciągu poprzednich trzech miesięcy przynajmniej jedno opakowanie objęte kaucją. Jednocześnie lista niedogodności jest długa. 44 proc. badanych wskazuje na konieczność przechowywania pustych opakowań w domu, a 37 proc. na awarie lub przepełnienie butelkomatów.

Mimo problemów większość badanych nie chce likwidacji rozwiązania. Według CBOS 65 proc. respondentów opowiada się za utrzymaniem systemu w obecnej formie lub jego rozszerzeniem, a 30 proc. chciałoby jego likwidacji. Badanie przeprowadzono we wrześniu na reprezentatywnej próbie 956 pełnoletnich mieszkańców Polski.

„Dzięki niemu odzyskamy nawet ponad 90 proc. opakowań” – mówiła przy uruchamianiu systemu Anita Sowińska, ówczesna wiceminister klimatu i środowiska. Resort argumentował, że rozwiązanie ma ograniczyć ilość odpadów oraz zwiększyć poziom recyklingu.

Skąd miałyby się wziąć pieniądze na premię?

Jedną z kluczowych kwestii będzie źródło finansowania dodatkowych 5 gr. Petycja zwraca uwagę przede wszystkim na pieniądze z kaucji, których konsumenci nie odbierają.

Obowiązujące zasady przewidują, że takie środki pozostają w systemie i służą jego finansowaniu oraz rozwojowi. Ministerstwo Klimatu i Środowiska podkreśla, że nieodebrane kaucje nie są dywidendą ani premią dla operatorów. Operatorzy muszą też realizować wymagane poziomy zbiórki.

Autor petycji chce jednak, by przy okazji dalszych zmian przepisów przeanalizowano zarówno zasady wykorzystywania tych środków, jak i możliwość wypłacania dodatkowej gratyfikacji konsumentom. Opinia dotycząca petycji wskazuje, że temat może zostać przekazany Ministerstwu Klimatu i Środowiska w związku z szerszymi pracami nad przepisami opakowaniowymi.

Na tym etapie dodatkowe 5 gr pozostaje więc propozycją. Najbliższy krok należy do sejmowej komisji. Dopiero jej decyzja pokaże, czy pomysł trafi do dalszych prac legislacyjnych, czy zakończy się na rozpatrzeniu petycji.

Czytaj także:

Polskie miasta błyskawicznie się wyludniają. Problem nie dotyczy tylko prowincji

Majątek Donalda Trumpa wzrósł o 4,2 mld dolarów podczas kadencji. Wystarczyły 2 lata

Młodzi Polacy masowo pracują za darmo. 4 na 10 robi niepłatne nadgodziny