• Od 10 lipca 2027 r. przy gotówkowej transakcji od 3 tys. euro podmioty objęte AMLR będą musiały identyfikować i weryfikować klienta.
  • Płatności gotówkowe za towary i usługi zostaną w UE ograniczone do maksymalnie 10 tys. euro, państwa będą mogły stosować niższe limity.
  • Przy obecnych cenach złota obowiązek identyfikacji może objąć już zakup jednej jednouncjowej złotej monety lub sztabki.

Koniec anonimowego zakupu złota od 3 tys. euro

Najważniejsza zmiana dla osób kupujących fizyczne złoto dotyczy transakcji gotówkowych. Zgodnie z unijnym rozporządzeniem AMLR podmiot objęty przepisami będzie musiał zastosować co najmniej środki identyfikacji i weryfikacji klienta przy okazjonalnej transakcji gotówkowej o wartości co najmniej 3 tys. euro.

W przypadku rynku złota oznacza to, że sprzedawca metali szlachetnych będzie musiał ustalić, kto dokonuje zakupu. Informacja prasowa Mennicy Skarbowej wskazuje, że w praktyce klient będzie musiał okazać dokument tożsamości, np. dowód osobisty lub paszport.

Próg jest na tyle niski, że może obejmować już pojedynczy popularny produkt inwestycyjny. Mennica Skarbowa zwraca uwagę, że jednouncjowe złote monety i sztabki, ważące 31,1 g, są obecnie warte więcej niż równowartość 3 tys. euro.

„Nowe przepisy oznaczają, że już przy zakupie 1 złotej monety 1 uncjowej będziemy musieli prosić klientów o okazanie dowodu” – komentuje Adam Stroniawski, członek zarządu Mennicy Skarbowej.

Powyżej 10 tys. euro nie będzie można zapłacić gotówką

Jeszcze większa zmiana dotyczy dużych transakcji. Płatności gotówkowe za towary i usługi zostaną ograniczone do 10 tys. euro, niezależnie od tego, czy kwota zostanie zapłacona jednorazowo, czy poprzez kilka powiązanych operacji. Państwa członkowskie będą mogły ustanowić niższe limity.

W praktyce zakup złota za kwotę przekraczającą ten limit będzie musiał zostać rozliczony bezgotówkowo, np. kartą lub przelewem.

AMLR przewiduje również pełne obowiązki związane z badaniem klienta przy okazjonalnej transakcji o wartości co najmniej 10 tys. euro. W przypadku gotówki próg podstawowej identyfikacji jest jednak znacznie niższy i wynosi 3 tys. euro.

Zmiany zaczną obowiązywać 10 lipca 2027 r., co wynika bezpośrednio z art. 90 rozporządzenia.

Kryptowaluty z jeszcze niższym progiem

Nowe regulacje obejmują również rynek kryptowalut. Dla dostawców usług związanych z kryptoaktywami próg pełnego badania klienta przy okazjonalnej transakcji ustalono na 1 tys. euro. Co więcej, także przy transakcjach poniżej tej kwoty przepisy wymagają co najmniej określonych działań identyfikacyjnych.

Celem zmian jest ograniczenie możliwości wykorzystywania łatwo przenoszalnych aktywów do prania pieniędzy i finansowania terroryzmu.

Nadzór nad wdrażaniem nowych zasad na poziomie unijnym ma wspierać AMLA, czyli Urząd ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu. Instytucja ma siedzibę we Frankfurcie i rozpoczęła działalność operacyjną latem 2025 r.

Zmiany obejmą nie tylko złoto

Informacja prasowa Mennicy Skarbowej wskazuje również na biżuterię, zegarki, samochody i inne dobra luksusowe. Sam tekst rozporządzenia rozróżnia jednak konkretne kategorie i wartości.

Na liście dóbr wysokiej wartości znalazły się m.in. biżuteria oraz wyroby złotnicze powyżej 10 tys. euro, zegarki powyżej 10 tys. euro i samochody kosztujące ponad 250 tys. euro. Osobno przepisy wymieniają metale szlachetne, w tym złoto, srebro, platynę czy pallad.

Limit 10 tys. euro dla płatności gotówkowych ma natomiast szerszy charakter i dotyczy płatności za towary i usługi.

Branża obawia się ucieczki części handlu do szarej strefy

Mennica Skarbowa popiera cel przepisów związany z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy, ale zwraca uwagę na możliwy efekt uboczny. Osoby, które szczególnie cenią anonimowość transakcji gotówkowych, mogą próbować przenosić zakupy do obrotu prywatnego albo poza Unię Europejską.

„Prawdziwe pytanie brzmi inaczej: co zrobi ta część rynku, która dotąd ceniła sobie dyskrecję transakcji gotówkowych?” – wskazuje Adam Stroniawski.

Zmiana przychodzi jednocześnie w okresie bardzo mocnego wzrostu cen kruszcu. Według danych przedstawionych przez Mennicę Skarbową uncja złota kosztowała w Polsce w 2016 r. około 4,2 tys. zł, podczas gdy obecnie jej cena przekracza 17 tys. zł. Firma wylicza, że oznacza to wzrost o blisko 300 proc. w ciągu dekady.

Dla inwestorów najważniejsza zmiana będzie jednak bardzo praktyczna. Od połowy 2027 r. zakup nawet pojedynczej jednouncjowej monety za gotówkę może już oznaczać konieczność okazania dokumentu, a przy dużych transakcjach możliwość zapłaty gotówką zniknie całkowicie.

Czytaj także:

„Polska będzie czwartą siłą UE”. Zagraniczni eksperci wskazują konkretny termin

Na twoim bloku wisi reklama? Fiskus upomni się o pieniądze

Ciepłowniom może zabraknąć węgla tej zimy. „Będziemy jechać po dnie”