• Oszuści wykorzystują cloaking, dzięki któremu system weryfikujący reklamę może zobaczyć inną stronę niż zwykły użytkownik.
  • CERT Polska potwierdza stosowanie tej techniki między innymi przy fałszywych inwestycjach i reklamach wykorzystujących wizerunki znanych osób.
  • Meta zapewnia, że rozwija systemy wykrywające cloaking, a TikTok wprost zakazuje obchodzenia mechanizmów moderacji.

Problem nie dotyczy wyłącznie jednej platformy. Mechanizmy pozwalające ukryć prawdziwy charakter kampanii mogą służyć do obchodzenia automatycznej kontroli reklam, a zarówno Meta, jak i TikTok deklarują, że takie działania są zabronione i rozwijają narzędzia służące do ich wykrywania.

Platforma widzi piórnik, użytkownik fałszywą inwestycję

Mechanizm opisała Benita Jakubowska-Antonowicz, ekspertka w dziedzinie bezpieczeństwa cyfrowego z firmy IGHTO. Jak tłumaczy w rozmowie z „Rzeczpospolitą”, podczas zatwierdzania kampanii system reklamowy może otrzymać całkowicie niewinną wersję treści.

Oszuści są w stanie rozpoznawać między innymi ruch pochodzący od dużych platform technologicznych i w takiej sytuacji wyświetlać bezpieczną stronę. Zwykły użytkownik otrzymuje natomiast inną zawartość. Zamiast reklamy produktu może zobaczyć fałszywą ofertę inwestycyjną z wykorzystaniem spreparowanego nagrania znanego przedsiębiorcy, aktora czy innej osoby publicznej.

„Najwięcej widzimy oszustw inwestycyjnych, nadużywanie wizerunku znanych osób, to jest w zasadzie codzienność” – mówi Benita Jakubowska-Antonowicz, ekspertka IGHTO.

Celem jest przekonanie użytkownika do kliknięcia i pozostawienia numeru telefonu lub innych danych. Kolejnym etapem może być kontakt rzekomego doradcy inwestycyjnego, który nakłania do wpłaty pieniędzy albo uzyskuje dostęp do bankowości ofiary.

Cloaking pozwala ominąć automatyczne filtry

To nie tylko relacja ekspertki. Mechanizm został szczegółowo opisany również przez CERT Polska. Instytucja definiuje cloaking jako zestaw technik pozwalających pokazać mechanizmowi weryfikującemu inną stronę lub reklamę niż tę, którą ostatecznie zobaczy użytkownik.

Oszuści mogą analizować podstawowe informacje o osobie lub systemie odwiedzającym witrynę. CERT wskazuje między innymi na typ przeglądarki, źródło wejścia na stronę oraz adres IP. Jeżeli system uzna, że stronę sprawdza automat, analityk albo podmiot zajmujący się bezpieczeństwem, może wyświetlić neutralną zawartość. Typowy internauta zostanie skierowany do właściwej strony oszustwa.

Takie rozwiązanie utrudnia zarówno automatyczną moderację, jak i późniejszą analizę kampanii. CERT Polska zwracał również uwagę na manipulowanie samymi materiałami reklamowymi, na przykład poprzez przygotowywanie kreacji w sposób utrudniający automatyczne rozpoznanie właściwego przekazu.

Skala problemu nie jest marginalna. W badaniu CERT Polska dotyczącym reklam na platformach Mety stwierdzono wykorzystanie wizerunków ponad 139 osób publicznych, w tym polityków, dziennikarzy, sportowców, lekarzy i influencerów.

Fałszywe inwestycje nadal pojawiają się w reklamach

Jednym z głównych zastosowań cloakingu są oszustwa inwestycyjne. Schemat jest zwykle podobny: reklama wykorzystuje nazwisko, twarz albo spreparowane nagranie znanej osoby, a następnie obiecuje wyjątkowo wysokie zyski z inwestycji.

CSIRT KNF informował, że tylko w styczniu 2026 roku zgłosił do blokady 347 fałszywych profili publikujących reklamy fikcyjnych inwestycji. Cyberprzestępcy wykorzystywali między innymi wizerunki znanych osób oraz sensacyjne informacje mające skłonić użytkowników do kliknięcia.

W tym samym okresie zidentyfikowano również ponad 300 fałszywych reklam na TikToku, które podszywały się pod znane marki i oferowały wyjątkowo duże rabaty. Linki prowadziły do stron służących do wyłudzania danych oraz informacji o kartach płatniczych.

Sam TikTok w swoich zasadach reklamowych zabrania obchodzenia moderacji oraz promowania oszustw. Niedozwolone jest między innymi omijanie procedur kontrolnych i publikowanie treści zaprojektowanych w celu oszukania użytkowników.

Meta rozwija systemy przeciwko cloakingowi

Meta również przyznaje, że cloaking jest wykorzystywany przez oszustów. W lutym 2026 roku firma poinformowała o podjęciu działań prawnych przeciwko reklamodawcom stosującym ten mechanizm. Koncern opisał przypadki, w których system kontroli reklamy otrzymywał legalnie wyglądającą wersję strony, podczas gdy prawdziwi użytkownicy byli kierowani do innych treści.

Firma deklaruje, że wykorzystuje sztuczną inteligencję do wykrywania takich przekierowań oraz blokowania reklam prowadzących do niebezpiecznych witryn. Meta podaje również, że od lipca 2025 do czerwca 2026 roku usunęła w Polsce 137 tys. reklam o charakterze oszukańczym, z czego ponad 88 proc. jeszcze przed ich zgłoszeniem przez użytkowników.

Jednocześnie skala fałszywych reklam jest przedmiotem sporu. Fundacja Instrat oszacowała we wrześniu, że oszukańcze kampanie mogły odpowiadać za 10,85 proc. zasięgu reklam na platformach Mety w Polsce, a przychody związane z ich emisją mogły sięgać około 760 mln zł rocznie. Meta zdecydowanie kwestionuje metodologię tych wyliczeń i określa raport jako niewiarygodny.

Czytaj także:

Które kraje najhojniej wspierają Ukrainę? Niemiecka gazeta przygotowała ranking

Po frankowiczach czas na „eurowiczów”? Kredyty hipoteczne w euro trafiają do sądów

Putin dostaje filmy AI pokazujące nieistniejące rosyjskie sukcesy na froncie