• Kredytobiorcy posiadający kredyty hipoteczne w euro coraz częściej analizują umowy i kierują spory z bankami do sądów.
  • Na koniec I kwartału 2025 roku w sądach pozostawało 4791 spraw dotyczących kredytów powiązanych z walutami innymi niż frank.
  • ZBP wydzielił kredyty w euro jako osobny obszar prac, ale bankowcy podkreślają, że nie można automatycznie przenosić na nie orzecznictwa frankowego.

Kredyty hipoteczne w euro trafiają do sądów

Przez lata spory dotyczące kredytów walutowych były niemal całkowicie kojarzone z frankiem szwajcarskim. Teraz coraz większą uwagę przyciągają również umowy indeksowane lub denominowane do euro.

Tadeusz Białek, prezes Związku Banków Polskich, poinformował w rozmowie z Business Insider Polska, że działająca od 2019 roku grupa robocza ZBP koncentrowała się wcześniej przede wszystkim na frankach. W ostatnim czasie problem kredytów w euro został jednak wyodrębniony jako osobny obszar jej działalności.

Białek przyznaje, że sektor obserwuje rozwój sytuacji. „Z niepokojem obserwujemy próby automatycznego przenoszenia argumentacji ze spraw frankowych na kredyty w euro” – powiedział prezes ZBP.

Banki argumentują, że konstrukcja części takich umów była inna niż w przypadku najbardziej problematycznych kredytów frankowych. W niektórych stosowano kurs średni NBP, część klientów mogła spłacać raty bezpośrednio w euro, a wahania kursu wspólnej europejskiej waluty wobec złotego były mniejsze niż w przypadku franka.

4791 spraw dotyczących innych walut niż frank

Skala zjawiska jest na razie znacznie mniejsza od fali pozwów frankowych. Z oficjalnego uzasadnienia rządowego projektu ustawy frankowej wynika, że na koniec I kwartału 2025 roku w sądach pozostawało do rozpoznania 4791 spraw dotyczących umów powiązanych z walutami innymi niż frank szwajcarski. Liczba obejmuje nie tylko euro, ale również inne waluty.

Dla porównania, w tym samym momencie liczba pozostających do rozpoznania spraw dotyczących umów frankowych wynosiła 195 770. To właśnie ogromna różnica w skali była jednym z powodów, dla których specjalne rozwiązania proceduralne objęły wyłącznie kredyty powiązane z CHF.

Obowiązująca od 7 sierpnia 2026 roku ustawa dotycząca spraw frankowych nie została rozszerzona na euro, dolara czy inne waluty. Ministerstwo Sprawiedliwości podkreślało również, że nowe przepisy mają przede wszystkim usprawnić prowadzenie postępowań, a nie przesądzać automatycznie o ważności konkretnych umów.

Wyroki dotyczące franków otworzyły kolejną dyskusję

Jednym z powodów rosnącego zainteresowania kredytami w euro jest rozwój orzecznictwa dotyczącego ochrony konsumentów w umowach walutowych.

W wyroku z 15 czerwca 2023 roku w sprawie C-520/21 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozpatrywał konsekwencje unieważnienia umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej z powodu nieuczciwych postanowień. Orzeczenie ograniczyło możliwość żądania przez bank dodatkowego wynagrodzenia ponad zwrot udostępnionego kapitału.

Nie oznacza to jednak, że każdy kredyt w euro można unieważnić na zasadach identycznych jak kredyt frankowy. Podstawowe znaczenie ma treść konkretnej umowy, sposób określania kursu, informacje przekazane konsumentowi przed podpisaniem dokumentów oraz możliwość spłaty zobowiązania bezpośrednio w walucie.

ZBP wskazuje między innymi na wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 9 września 2026 roku dotyczący kredytu indeksowanego do euro. Sąd oddalił powództwo, uznając między innymi, że kredytobiorcy zostali prawidłowo poinformowani o ryzyku kursowym, a w umowie nie stwierdzono niedozwolonych postanowień.

Prawnicy kredytobiorców widzą sprawę inaczej

Przedstawiciele klientów banków przekonują natomiast, że o wyniku sprawy nie powinna decydować sama waluta.

Radca prawny Wojciech Bochenek, partner w kancelarii Bochenek Ciesielski i Wspólnicy, wskazuje, że w części umów powiązanych z euro występowały mechanizmy przeliczeniowe podobne do tych znanych ze sporów frankowych. Według niego, jeśli bank mógł jednostronnie określać kurs wpływający na wysokość zadłużenia i raty, sąd powinien oceniać przede wszystkim uczciwość konkretnego postanowienia umowy.

Kancelaria reprezentująca konsumentów obserwuje w 2026 roku zwiększone zainteresowanie analizą hipotek w euro i kierowaniem takich spraw do sądów. ZBP odpowiada, że banki nie raportują na razie wzrostu, który pozwalałby mówić o zjawisku porównywalnym skalą z falą frankową.

Czy powstanie nowa fala pozwów przeciwko bankom?

Na razie określenie „eurowicze” nie oznacza drugiej fali porównywalnej z setkami tysięcy spraw frankowych. Portfel kredytów w euro był znacznie mniejszy, a same umowy nie były jednolite.

Spory mogą jednak przybywać, ponieważ wraz z wygaszaniem największej fali postępowań frankowych kancelarie coraz częściej analizują także inne kredyty walutowe. Jednocześnie dla hipotek w euro nie istnieje odpowiednik szerokiego programu ugód przygotowanego wcześniej dla części frankowiczów.

Dalszy rozwój sytuacji będzie zależał przede wszystkim od kolejnych prawomocnych orzeczeń. Jeżeli sądy zaczną konsekwentnie uznawać określone mechanizmy stosowane w umowach euro za niedozwolone, zainteresowanie pozwami może rosnąć. Jeżeli natomiast utrwali się podejście podkreślające różnice między frankiem a euro, skala sporów może pozostać ograniczona.

Czytaj także:

Limity IKE, IKZE i OIPE 2027. Ponad 72 tys. zł rocznie bez podatku Belki

Państwo nie sprawdza, czy jego programy działają. Do odzyskania prawie 60 mld zł

Banki muszą oddawać pieniądze oszukanym klientom. Na zwrot dostaną 15 dni