• Próg zgłaszania darowizn przez posłów i senatorów ma wzrosnąć z 380 zł do 1201,50 zł.
  • Nowy limit ma odpowiadać 25 proc. minimalnego wynagrodzenia i automatycznie rosnąć wraz z płacą minimalną.
  • Projekt jest nadal w Sejmie, 7 października odbyło się jego pierwsze czytanie w komisji.

Nie chodzi jednak o limit wartości prezentów, które parlamentarzysta może otrzymać. Zmiana dotyczy progu, po którego przekroczeniu darowizna musi zostać ujawniona w publicznym Rejestrze Korzyści.

Limit prezentów dla posłów z 380 do 1201,50 zł

Zmianę przewiduje senacki projekt nowelizacji ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, druk nr 2871. Obecnie parlamentarzysta powinien zgłosić darowiznę, jeśli jej wartość przekracza 50 proc. tak zwanego najniższego wynagrodzenia za pracę. Problem w tym, że ta kategoria prawna od lat nie jest waloryzowana. W praktyce podstawą pozostaje kwota 760 zł, dlatego próg zgłoszenia wynosi 380 zł.

Projekt zastępuje ten mechanizm progiem wynoszącym 25 proc. aktualnego minimalnego wynagrodzenia za pracę. W 2026 roku płaca minimalna wynosi 4806 zł brutto, co daje dokładnie 1201,50 zł. Wysokość minimalnego wynagrodzenia potwierdza Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

W praktyce oznacza to, że darowizna warta przykładowo 1000 zł podlega dziś obowiązkowi ujawnienia, natomiast po wejściu projektowanych przepisów nie musiałaby już zostać wpisana do Rejestru Korzyści.

Próg będzie rósł razem z płacą minimalną

Nowa konstrukcja ma zakończyć sytuację, w której limit pozostaje na tym samym poziomie przez wiele lat. Zamiast zamrożonej kwoty próg zostanie powiązany z płacą minimalną, a więc będzie automatycznie zmieniał się wraz z jej wzrostem.

Od 1 stycznia 2027 roku minimalne wynagrodzenie wyniesie 4950 zł. Oznacza to, że przy zachowaniu proponowanego mechanizmu próg zgłaszania darowizn wzrośnie do 1237,50 zł. Kwotę przyszłorocznej płacy minimalnej określa rozporządzenie Rady Ministrów z 14 września 2026 roku.

Autorzy projektu tłumaczą zmianę przede wszystkim potrzebą aktualizacji przepisów w związku ze zmianą wartości pieniądza. Podobne rozwiązanie zostało wcześniej wprowadzone wobec części innych osób pełniących funkcje publiczne. W ich przypadku również próg powiązano z 25 proc. minimalnego wynagrodzenia.

Rejestr Korzyści nie obejmuje przy tym wyłącznie darowizn. Posłowie i senatorowie informują w nim również między innymi o materialnym wspieraniu swojej działalności publicznej, niektórych zajmowanych stanowiskach i płatnych zajęciach oraz wyjazdach, których koszt został pokryty przez inne podmioty.

Ekspertka: problemem nie jest tylko wysokość progu

Zmiana wzbudza jednak wątpliwości dotyczące przejrzystości życia publicznego. Julia Pitera, była pełnomocnik rządu do spraw walki z korupcją, oceniła w rozmowie z „Rzeczpospolitą”: „To pozorny ruch, dzięki któremu posłowie i senatorowie będą mogli udawać, że są przejrzyści”.

Jej zdaniem większym problemem od samej wysokości limitu jest sposób funkcjonowania Rejestru Korzyści i brak skutecznych konsekwencji za nieujawnianie wymaganych informacji. „Rzeczpospolita” zwraca uwagę, że przepisy nie przewidują wprost sankcji karnej za braki w tym rejestrze.

Projekt zawiera jednocześnie rozwiązanie zwiększające dostępność zgłoszonych informacji. Dane z Rejestru Korzyści mają być publikowane elektronicznie przez cały okres wykonywania mandatu, a następnie pozostawać dostępne jeszcze przez sześć lat po jego zakończeniu. Takie rozwiązanie zapisano bezpośrednio w projekcie ustawy.

Projekt nie jest jeszcze obowiązującym prawem

Zmiana progu z 380 zł do 1201,50 zł nie obowiązuje jeszcze posłów i senatorów. Projekt został wniesiony do Sejmu 9 lipca 2026 roku. Pierwsze czytanie odbyło się 7 października w Komisji Regulaminowej, Spraw Poselskich i Immunitetowych. Według informacji publikowanych przez Sejm prace nad projektem nadal trwają.

Poza zmianami dotyczącymi Rejestru Korzyści nowelizacja porządkuje również inne przepisy dotyczące wykonywania mandatu. Chodzi między innymi o usunięcie z ustawy przepisów dotyczących roty ślubowania, które dublują lub różnią się od zapisów Konstytucji, uregulowanie finansowania odpraw pracowników biur parlamentarnych oraz rezygnację z ustawowego obowiązku dostarczania posłom i senatorom papierowych druków.

Jeśli projekt zostanie uchwalony w proponowanym kształcie, najważniejszą praktyczną zmianą dla jawności majątkowej parlamentarzystów będzie zatem przesunięcie granicy obowiązkowego zgłaszania darowizn o ponad 820 zł. Jednocześnie sam rejestr ma stać się łatwiej dostępny w formie elektronicznej.

Czytaj także:

Które kraje najhojniej wspierają Ukrainę? Niemiecka gazeta przygotowała ranking

Po frankowiczach czas na „eurowiczów”? Kredyty hipoteczne w euro trafiają do sądów

Putin dostaje filmy AI pokazujące nieistniejące rosyjskie sukcesy na froncie