- Od 1 stycznia 2027 r. fundacje rodzinne mają zostać objęte dwuletnią karencją podatkową przy sprzedaży wniesionego do nich majątku.
- Sprzedaż nieruchomości, udziałów lub akcji przed upływem karencji będzie co do zasady podlegać 19-procentowemu podatkowi CIT.
- Majątek skutecznie wniesiony do fundacji przed końcem 2026 r. ma pozostać poza nową karencją. Ustawa oczekuje jeszcze na podpis Prezydenta RP.
Ustawa jest uchwalona ale jeszcze nie obowiązuje
Sejm przyjął 5 listopada 2026 r. poprawkę Senatu, a dzień później ustawę przekazano Prezydentowi. Na moment zamknięcia tego tekstu nie została jeszcze podpisana ani ogłoszona w Dzienniku Ustaw. Formalnie nadal obowiązują więc dotychczasowe zasady.
Nie oznacza to jednak, że nowelizację można odłożyć na później. Ustawa ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r., a jej przepisy przejściowe odwołują się do momentu wniesienia mienia i roku podatkowego fundacji. Dla operacji planowanych na przełomie lat liczy się zatem nie tylko treść przyszłej regulacji, lecz także kolejność i skuteczność czynności wykonanych jeszcze w 2026 r.
Jak jest dzisiaj i jak ma być od 2027 roku
Obecnie fundacja rodzinna korzysta co do zasady z podmiotowego zwolnienia z CIT. Może m.in. zbywać mienie, a w przypadku papierów wartościowych ustawa wprost dopuszcza ich nabywanie i sprzedaż. Jeżeli działalność mieści się w ustawowym katalogu, samo krótkie posiadanie składnika nie odbiera fundacji zwolnienia. Nie ma osobnego minimalnego okresu, przez który wniesione aktywo trzeba utrzymywać.
Nowelizacja wprowadza właśnie taki warunek czasowy. Zwolnienie nie obejmie przychodów ze zbycia mienia wniesionego do fundacji albo przekazanego jej nieodpłatnie, jeżeli sprzedaż nastąpi przed upływem dwóch lat liczonych od końca roku kalendarzowego, w którym mienie trafiło do fundacji.
| Zagadnienie | Stan obecny | Po wejściu nowelizacji |
| Okres posiadania | Brak odrębnej karencji dla wniesionego mienia | Dwa lata liczone od końca roku wniesienia lub nieodpłatnego przekazania |
| Szybka sprzedaż | Co do zasady korzysta ze zwolnienia, jeżeli mieści się w dozwolonej działalności | Dochód wypadnie ze zwolnienia i będzie rozliczany na zasadach ogólnych CIT |
Ważne, żeby podkreślić, że nowa reguła nie zakazuje sprzedaży ani nie blokuje aktywa. Zmienia jej skutek podatkowy. Dochód z przedwczesnego, “przedkarencyjnego” zbycia będzie co do zasady opodatkowany 19-procentowym CIT. Karencja nie obejmuje wprost aktywów kupionych przez fundację odpłatnie z jej własnych środków. Ustalenie kosztu podatkowego będzie wymagało natomiast osobnej analizy konkretnego składnika i sposobu jego nabycia (przy mieniu otrzymanym nieodpłatnie nie można automatycznie przyjąć wartości rynkowej z dnia wniesienia).
Karencja nie obejmuje samego wniesienia mienia, jego posiadania ani pobierania pożytków. Po upływie wymaganego okresu sprzedaż może nadal korzystać ze zwolnienia, jeżeli spełnione są pozostałe warunki. Wyjątek od karencji przewidziano także dla zbycia dokonanego w wykonaniu nakazu organu władzy publicznej, np. w następstwie wywłaszczenia albo przymusowej egzekucji.
Dwa lata, które mogą trwać prawie trzy
Karencja nie biegnie od dnia wniesienia mienia. Ustawodawca każe liczyć ją od końca roku kalendarzowego. Aktywa wniesione w styczniu i w grudniu tego samego roku wyjdą więc z karencji w tym samym dniu. Dla składnika przekazanego na początku roku oznacza to w praktyce niemal trzy lata oczekiwania.
| Data wniesienia | Koniec dwuletniego okresu | Sprzedaż bez tej karencji od |
| 2 stycznia 2027 | 31 grudnia 2029 | 1 stycznia 2030 |
| 30 grudnia 2027 | 31 grudnia 2029 | 1 stycznia 2030 |
| 15 czerwca 2028 | 31 grudnia 2030 | 1 stycznia 2031 |
*przy założeniu, że ustawa wejdzie w życie 1 stycznia 2027 r.
Karencja obejmie także akcje spółek publicznych
Przepis mówi szeroko o mieniu. Nie wyłącza więc papierów wartościowych, udziałów, nieruchomości, przedsiębiorstw, zorganizowanych części przedsiębiorstwa ani innych praw majątkowych. Jeżeli taki składnik został wniesiony do fundacji lub przekazany jej nieodpłatnie, jego zbycie w okresie karencji co do zasady nie skorzysta ze zwolnienia z CIT.
Dotyczy to również akcji spółek publicznych. Nowelizacja nie odbiera fundacji prawa do ich sprzedaży, lecz opodatkowuje szybką sprzedaż tych konkretnych akcji, które trafiły do fundacji w drodze wniesienia lub nieodpłatnego przekazania. Jeżeli fundacja sprzeda je w okresie karencji i za uzyskane środki kupi inne papiery wartościowe, karencja nie przejdzie automatycznie na nowe aktywo. Pierwsza sprzedaż pozostanie jednak opodatkowana.
Czy można zdążyć przed nowym reżimem?
Uchwalony przepis przejściowy wiąże nową karencję z mieniem wniesionym lub przekazanym nieodpłatnie począwszy od roku podatkowego fundacji rozpoczynającego się po 31 grudnia 2026 r. Dla fundacji z kalendarzowym rokiem podatkowym oznacza to, że składnik skutecznie przeniesiony do 31 grudnia 2026 r. pozostanie poza karencją. Dwuletni termin nie zacznie dla niego biec wcześniej. Nowa reguła w ogóle go nie obejmie.
Czy można zatem pójść do notariusza, założyć fundację i jeszcze przed końcem roku wnieść majątek? Co do zasady tak. Z chwilą sporządzenia aktu założycielskiego powstaje fundacja rodzinna w organizacji. Może we własnym imieniu nabywać prawa i zarządzać majątkiem, a po rejestracji fundacja staje się następcą jej praw i obowiązków. Nie trzeba więc czekać na wpis do rejestru fundacji rodzinnych.
Sam akt założycielski nie przenosi jednak automatycznie wszystkich składników wymienionych w statucie lub spisie mienia. Trzeba dokonać czynności właściwej dla danego aktywa i doprowadzić do rzeczywistego przejścia prawa. Przy nieruchomości będzie to umowa w formie aktu notarialnego. Przy udziałach w spółce z o.o. trzeba zachować wymaganą formę i uwzględnić ewentualne ograniczenia zbywalności. Z kolei przy akcjach zdematerializowanych własność przechodzi dopiero z chwilą odpowiedniego zapisu na rachunku papierów wartościowych.
To ostatnie rozróżnienie ma znaczenie praktyczne. Umowa podpisana 31 grudnia, po której zapis na rachunku nastąpi 2 stycznia, oznacza transfer dokonany już w nowym roku. W przypadku akcji publicznych wąskim gardłem może się okazać nie notariusz, lecz rachunek papierów wartościowych fundacji w organizacji, procedury AML, dyspozycja transferowa i czas potrzebny na jej rozliczenie.
Operacja przeprowadzona przed końcem 2026 r. musi mieć prawidłową dokumentację i rzeczywiste uzasadnienie gospodarcze. Przepis przejściowy określa moment objęcia mienia nową regułą, ale nie wyłącza innych instrumentów prawa podatkowego, w tym klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania.
W tym zakresie, w odniesieniu do akcji, w tym akcji spółek publicznych, mając na uwadze ile trwają procedury związane z pozyskaniem kodu LEI, uruchomieniem rachunku w domu maklerskim czy też przejściem procesu KYC i AML w domach maklerskich prowadzących rejestry akcjonariuszy, warto jak najszybciej rozpocząć działania mające na celu przekazanie składników majątkowych do fundacji rodzinnej.
Wydłużony pierwszy rok podatkowy
Dla fundacji zakładanych pod koniec 2026 r. pojawia się jeszcze jeden wariant, który brzmi kusząco, ale pytanie na ile obroni się w przyszłości. I czy ta ścieżka nie wynika z ustawowego niedopatrzenia.
Ustawa o CIT pozwala podatnikowi rozpoczynającemu po raz pierwszy działalność w drugiej połowie roku, przy wyborze roku podatkowego zgodnego z kalendarzowym, wydłużyć pierwszy rok podatkowy do końca następnego roku. Fundacja utworzona w listopadzie 2026 r. może więc, po spełnieniu warunków, mieć pierwszy rok trwający do 31 grudnia 2027 r.
Przepis przejściowy odnosi karencję do mienia wnoszonego dopiero od roku podatkowego rozpoczynającego się po 31 grudnia 2026 r. Literalnie można zatem bronić stanowiska, że mienie wniesione w przedłużonym pierwszym roku, także w 2027 r., nie zostanie objęte karencją. Ustawa dodatkowo wskazuje, że fundacje, których rok podatkowy rozpoczął się przed 1 stycznia 2027 r. i zakończy się później, stosują do jego końca dotychczasowe przepisy.
Argument jest mocny na poziomie tekstu ustawy, lecz nie został jeszcze sprawdzony w praktyce organów ani sądów. Wybór długości pierwszego roku musi wynikać z dokumentów ustrojowych i rachunkowych oraz odpowiadać rzeczywistemu momentowi rozpoczęcia działalności. Przy majątku o znacznej wartości nie warto opierać całej transakcji wyłącznie na tym jednym elemencie.
Czytaj także:
Zadłużenie Polski rośnie 22 razy szybciej niż średnio w UE. „Recepta jest prosta”
Wojna z Iranem kosztowała USA już 48 mld dolarów. Faktyczna cena jest znacznie wyższa
Deweloperzy przeceniają mieszkania nawet o 300 tys. zł. Na rynku trwa wielka wyprzedaż



