• Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie uchylił wyrok uniewinniający żołnierza Karola S., oskarżonego o przekroczenie uprawnień.
  • Podczas interwencji na granicy z Białorusią żołnierz oddał 12 strzałów. Według sądu odwoławczego co najmniej trzy stworzyły bezpośrednie zagrożenie dla migrantów.
  • Sprawa wróci do sądu pierwszej instancji. Obrona może jeszcze złożyć skargę do Sądu Najwyższego.

Sąd uchylił wyrok uniewinniający żołnierza

Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie uwzględnił apelację Prokuratury Okręgowej w Warszawie i skierował sprawę szeregowego Karola S. do ponownego rozpoznania. Żołnierz został wcześniej uniewinniony od zarzutu przekroczenia uprawnień oraz narażenia innych osób na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.

Jak wynika z relacji Polskiej Agencji Prasowej opublikowanej przez Rzeczpospolitą, sąd drugiej instancji nie podzielił stanowiska sądu garnizonowego, który w maju 2026 roku uznał, że oskarżony nie popełnił zarzucanego mu przestępstwa.

Uzasadniając decyzję, sędzia płk Paweł Więcek wskazał, że spośród 12 oddanych strzałów „przynajmniej trzy naraziły ich na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu”.

Sędzia odnosił się do migrantów próbujących nielegalnie przekroczyć granicę. Podkreślił również, że zagrożenie dotyczyło dwóch funkcjonariuszy Straży Granicznej i dwóch żołnierzy, którzy uczestniczyli w interwencji.

Uchylenie uniewinnienia nie oznacza jednak automatycznego skazania Karola S. Postępowanie karne pozostaje niezakończone, a odpowiedzialność oskarżonego będzie przedmiotem dalszej oceny sądowej.

Żołnierz oddał 12 strzałów. Trzy pociski rykoszetowały

Zdarzenie miało miejsce 25 marca 2024 roku w pobliżu miejscowości Dubicze Cerkiewne, przy granicy polsko-białoruskiej. Grupa migrantów próbowała wówczas nielegalnie przedostać się na terytorium Polski.

Według ustaleń prokuratury Karol S., przemieszczając się wzdłuż drogi granicznej, kilkukrotnie przyjmował postawę strzelecką i oddawał strzały z broni służbowej. Znajdował się wtedy w odległości od około 210 do 164 metrów od miejsca interwencji.

Śledczy ustalili, że żołnierz oddał łącznie 12 strzałów w kierunku grupy, w której znajdowali się zarówno migranci, jak i polscy funkcjonariusze. Trzy pociski rykoszetowały po uderzeniu w betonowy słup, ziemię i drut kolczasty. Pozostałych dziewięć przeleciało obok znajdujących się tam osób.

W czasie interwencji migranci wycofywali się w kierunku Białorusi. Według ustaleń przedstawionych w postępowaniu rzucali kamieniami i gałęziami w stronę polskich służb. Funkcjonariusze i żołnierze reagowali, używając gazu łzawiącego.

Kluczową kwestią w postępowaniu pozostaje ocena, czy sposób użycia broni był dopuszczalny w tych konkretnych okolicznościach. Sam fakt prowadzenia działań związanych z ochroną granicy nie rozstrzyga bowiem o legalności każdego oddanego strzału.

Pierwszy sąd uniewinnił żołnierza. Prokuratura złożyła apelację

Sprawa Karola S. już wcześniej wywoływała duże zainteresowanie opinii publicznej. 27 maja 2026 roku Wojskowy Sąd Garnizonowy w Lublinie uniewinnił oskarżonego, nie dopatrując się w jego zachowaniu znamion zarzucanego przestępstwa.

Sędzia Radosław Hunek, który uzasadniał tamto rozstrzygnięcie, stwierdził: „Sąd absolutnie nie zgodził się z aktem oskarżenia”.

Jak informowała wówczas Polska Agencja Prasowa, sąd pierwszej instancji zwracał uwagę na obowiązki żołnierzy związane z ochroną granic państwa oraz przysługujące im uprawnienia do używania środków przymusu i broni, stosownie do istniejącego zagrożenia.

Sąd nie zgodził się również z interpretacją prokuratury dotyczącą zakresu uprawnień wojskowych oddelegowanych do wspierania Straży Granicznej. Uznał, że wykonywanie takich obowiązków nie pozbawia żołnierzy uprawnień wynikających z ich statusu.

Prokuratura Okręgowa w Warszawie zakwestionowała jednak to rozstrzygnięcie i w lipcu złożyła apelację. Zdaniem oskarżyciela sposób oddawania strzałów narażał osoby znajdujące się w pobliżu na bezpośrednie niebezpieczeństwo, niezależnie od celu prowadzonej interwencji.

Listopadowa decyzja Wojskowego Sądu Okręgowego oznacza, że wcześniejsze uniewinnienie nie może zakończyć postępowania w dotychczasowej postaci.

Użycie broni na granicy. Sprawa ma znaczenie dla żołnierzy i funkcjonariuszy

Postępowanie dotyczy kwestii granic dopuszczalnego użycia broni podczas ochrony granicy państwowej. Żołnierze wykonujący takie zadania mogą znajdować się w sytuacjach wymagających szybkiej reakcji, także wobec agresji ze strony osób próbujących przekroczyć granicę.

Jednocześnie przepisy dotyczące użycia broni wymagają uwzględnienia okoliczności zdarzenia i bezpieczeństwa osób znajdujących się w zasięgu strzałów. Szczególnie istotne jest ryzyko dla innych funkcjonariuszy uczestniczących w tej samej interwencji.

Rozbieżność pomiędzy ocenami obu sądów pokazuje, jak duże znaczenie może mieć interpretacja zasad użycia broni w konkretnych warunkach. Nie oznacza to jednak, że najnowsze orzeczenie automatycznie zmienia uprawnienia wszystkich żołnierzy pełniących służbę na granicy. Dotyczy odpowiedzialności karnej konkretnej osoby za zdarzenie z marca 2024 roku.

Dalsze postępowanie może natomiast dostarczyć istotnych wskazówek dotyczących oceny podobnych przypadków, zwłaszcza gdy podczas interwencji w pobliżu znajdują się zarówno osoby przekraczające granicę, jak i przedstawiciele polskich służb.

Czytaj także:

Zadłużenie Polski rośnie 22 razy szybciej niż średnio w UE. „Recepta jest prosta”

Wojna z Iranem kosztowała USA już 48 mld dolarów. Faktyczna cena jest znacznie wyższa

Deweloperzy przeceniają mieszkania nawet o 300 tys. zł. Na rynku trwa wielka wyprzedaż