• Średnia wartość mieszkania przekazanego funduszowi wynosiła 480,5 tys. zł.
  • Nowe umowy przewidywały przeciętnie 1176 zł miesięcznej renty.
  • Pod koniec 2025 roku fundusze zarządzały 402 aktywnymi umowami.

Dane mogą zaskakiwać. Średnia wartość nieruchomości znajdującej się w portfelach funduszy wyniosła na koniec 2025 roku 480,5 tys. zł. Jednocześnie przeciętna miesięczna renta wynikająca z nowych umów zawartych w ubiegłym roku sięgnęła 1176 zł.

Odwrócona hipoteka oznacza utratę własności mieszkania

W modelu sprzedażowym senior przenosi własność nieruchomości na fundusz hipoteczny. Transakcja odbywa się w formie aktu notarialnego, a dotychczasowemu właścicielowi zapewniane jest prawo dożywotniego zamieszkiwania w lokalu.

Fundusz nie może więc po podpisaniu umowy usunąć seniora z mieszkania ani swobodnie nim dysponować. Pełne korzyści z nieruchomości może uzyskać dopiero po śmierci osoby otrzymującej rentę. Mieszkanie nie trafi jednak później do jej spadkobierców, ponieważ formalnie nie należy już do seniora.

To najważniejsza różnica wobec sprzedaży mieszkania i wynajęcia innego lokalu. Renta dożywotnia pozwala pozostać we własnym otoczeniu, ale oznacza rezygnację z majątku, który w przeciwnym razie mógłby zostać odziedziczony przez rodzinę.

Średnia renta wynosi 1176 zł miesięcznie

Jak wynika z raportu Związku Przedsiębiorstw Finansowych, w przypadku nowych umów podpisanych w 2025 roku przeciętna miesięczna renta wynosiła 1176 zł. Średnia wypłata jednorazowa sięgała natomiast 32,2 tys. zł.

Kwoty te nie tworzą jednego obowiązkowego pakietu. Warunki każdej umowy są ustalane indywidualnie, a senior może otrzymać rentę, wypłatę jednorazową albo połączenie obu świadczeń.

Na wysokość wypłat wpływają przede wszystkim:

  • wartość i lokalizacja nieruchomości,
  • wiek oraz płeć klienta,
  • przewidywany okres wypłacania świadczenia,
  • sposób zabezpieczenia prawa do zamieszkania,
  • wysokość ewentualnej wypłaty początkowej.

Mieszkanie warte średnio 480,5 tys. zł

Przeciętna wartość nieruchomości objętej umową wynosiła 480,5 tys. zł i była o 2,5 proc. wyższa niż rok wcześniej. Średni lokal miał 51,5 mkw. powierzchni.

Łączna wartość mieszkań zarządzanych przez badane fundusze sięgnęła 193,2 mln zł. Najwięcej takich nieruchomości znajdowało się w województwie mazowieckim, które odpowiadało za 27,4 proc. portfela. Kolejne miejsca zajmowały województwa dolnośląskie i pomorskie.

Zestawienie wartości 480,5 tys. zł i renty 1176 zł wymaga jednak ostrożności. Pierwsza kwota jest średnią dla wszystkich nieruchomości zarządzanych przez fundusze, natomiast druga dotyczy wyłącznie nowych umów z 2025 roku. Nie oznacza to, że każde mieszkanie warte 480,5 tys. zł zostało przekazane dokładnie za takie świadczenie.

Fundusze wypłaciły seniorom 7,3 mln zł

Na koniec 2025 roku fundusze hipoteczne zrzeszone w ZPF zarządzały 402 aktywnymi umowami. Rok wcześniej było ich 403, co może wskazywać na stabilizację profesjonalnej części rynku.

W ciągu całego 2025 roku fundusze wypłaciły seniorom 7,3 mln zł. Łączna wartość świadczeń przekazanych od początku ich działalności zbliżyła się do 56 mln zł.

Typowy klient miał 76,9 roku, a najwięcej osób zawierających umowy znajdowało się w przedziale od 75 do 80 lat. Według ZPF, biorąc pod uwagę przeciętną długość życia, świadczenia mogą być statystycznie wypłacane jeszcze przez około 11 lat. Rzeczywisty okres może być oczywiście znacznie krótszy albo dłuższy.

Seniorzy potrzebują większej ochrony

Odwrócona hipoteka w modelu sprzedażowym nie jest w Polsce objęta osobną, kompleksową ustawą regulującą działalność funduszy hipotecznych. ZPF postuluje wprowadzenie jednolitych standardów, obowiązków informacyjnych oraz skuteczniejszego nadzoru nad firmami zawierającymi umowy z seniorami.

„Standardy rynkowe muszą być szczególnie przejrzyste” – podkreśla Marcin Czugan, prezes ZPF.

Problem jest szerszy niż kilkaset kontraktów obsługiwanych przez profesjonalne fundusze. W 2025 roku w Polsce zawarto blisko 20 tys. umów o dożywocie i umów pokrewnych, a w ciągu dekady ich liczba zbliżyła się do 150 tys. Część z nich była podpisywana między osobami prywatnymi, bez udziału wyspecjalizowanych instytucji.

Przed zawarciem umowy senior powinien poznać całkowitą wartość przewidywanych wypłat, zasady waloryzacji renty, zabezpieczenie prawa do zamieszkania oraz konsekwencje dla spadkobierców. Decyzja jest w praktyce nieodwracalna i dotyczy zazwyczaj najcenniejszego składnika majątku zgromadzonego przez całe życie.

Czytaj także:

Tylko co czwarty nauczyciel chce pozostać w zawodzie. Młodzi nie zamierzają pracować w szkole

Ponad połowa Ukraińców chce mieć polskie obywatelstwo. „To kwestia kilku lat”

Właściciel Circle K przejmuje Żabkę. Największa transakcja w historii koncernu