• Zabytkowe monety należy przechowywać osobno, w opakowaniach wykonanych z materiałów niezawierających PVC.
  • Czyszczenie, polerowanie i usuwanie patyny może nieodwracalnie uszkodzić powierzchnię oraz obniżyć wartość numizmatu.
  • Największym zagrożeniem dla kolekcji są wilgoć, gwałtowne zmiany temperatury, dotykanie monet i niewłaściwe opakowania.

Jak przechowywać zabytkowe monety?

Każda moneta powinna być zabezpieczona oddzielnie. Bezpośredni kontakt kilku numizmatów może prowadzić do powstawania rys, uszkodzeń rantów i ścierania najbardziej wystających elementów reliefu. Monety nie powinny być przechowywane luzem w pudełkach, woreczkach ani szufladach.

Do zabezpieczania zbiorów można wykorzystywać kapsle, sztywne holdery, klasery oraz koperty wykonane z bezkwasowego papieru. Kluczowy jest jednak materiał. Według zaleceń Canadian Conservation Institute bezpieczne opakowania mogą być wykonane między innymi z polietylenu, polipropylenu, polistyrenu, PET lub PMMA.

Należy bezwzględnie unikać miękkich koszulek zawierających polichlorek winylu, czyli PVC. Z czasem plastyfikatory mogą wydostawać się z materiału i osadzać na powierzchni monety. Charakterystycznym sygnałem jest lepki, mleczny albo zielonkawy nalot. Szczególnie podatne na uszkodzenia są monety wykonane z miedzi i jej stopów.

Nie są zalecane również drewniane szafki, zwłaszcza wykonane z dębu. Drewno może emitować kwaśne opary przyspieszające korozję metalu. Kolekcję bezpieczniej umieścić w zamykanej szafce metalowej lub pojemniku wykonanym ze stabilnego tworzywa.

Wilgoć i temperatura mogą zniszczyć kolekcję

Monety są odporne na światło, ale źle znoszą podwyższoną wilgotność. Im więcej pary wodnej znajduje się w powietrzu, tym większe jest ryzyko korozji, powstawania plam oraz zmian powierzchni metalu. Niebezpieczne są również gwałtowne wahania temperatury, które mogą prowadzić do kondensacji wilgoci wewnątrz opakowania.

Canadian Conservation Institute wskazuje, że dla metalowych obiektów idealna wilgotność względna powinna wynosić poniżej 30 proc. W warunkach domowych utrzymanie takiego poziomu może być trudne, dlatego najważniejsze jest zapewnienie możliwie suchego i stabilnego otoczenia. Pomóc mogą pochłaniacze wilgoci z żelem krzemionkowym oraz niewielki higrometr.

Kolekcji nie należy trzymać na strychu, w piwnicy, garażu ani przy zewnętrznej ścianie budynku. Nieodpowiednie są także parapety i miejsca położone blisko kaloryferów. Lepszym rozwiązaniem będzie zamknięta szafka w ogrzewanym pomieszczeniu, w którym warunki pozostają stabilne przez cały rok.

„Niewłaściwe obchodzenie się, nieodpowiednie materiały do przechowywania lub niekorzystne warunki mogą spowodować nieodwracalne szkody i utratę wartości” – podkreślał Tom Stone, wieloletni konserwator Canadian Conservation Institute specjalizujący się w ochronie metali, monet i medali, w opracowaniu dotyczącym konserwacji numizmatów.

Czyszczenie monet może obniżyć ich wartość

Jednym z najczęstszych błędów początkujących kolekcjonerów jest próba przywrócenia zabytkowej monecie połysku. Stosowanie pasty do zębów, sody, octu, kwasku cytrynowego, preparatów do srebra albo szczoteczki może usunąć zabrudzenia, ale jednocześnie naruszyć oryginalną powierzchnię.

Polerowanie pozostawia drobne rysy widoczne pod lupą. Chemiczne preparaty mogą powodować odbarwienia, matowienie i dalsze reakcje metalu. Szczególnie niebezpieczne jest usuwanie naturalnej patyny. Dla numizmatyka nie jest ona zwykłym brudem, ale elementem historii monety, który może potwierdzać autentyczność powierzchni.

Specjaliści Numismatic Guaranty Company wskazują, że nieprawidłowe czyszczenie trwale uszkadza monetę. Profesjonalna konserwacja polega natomiast na usuwaniu szkodliwych zanieczyszczeń i stabilizowaniu powierzchni, a nie na maskowaniu rys, uzupełnianiu ubytków czy sztucznym poprawianiu wyglądu.

Domowych eksperymentów nie należy przeprowadzać szczególnie na monetach rzadkich, wykonanych ze srebra lub miedzi oraz egzemplarzach z zachowanym połyskiem menniczym. Jeżeli pojawia się aktywna korozja, lepki osad po PVC albo sypki zielony nalot, monetę trzeba odizolować od reszty zbioru i skonsultować ze specjalistą.

Jak bezpiecznie oglądać i dokumentować monety?

Monetę należy podnosić wyłącznie za rant. Dotknięcie pola lub reliefu pozostawia tłuszcz, kwasy i sole znajdujące się na skórze. Początkowo ślad może być niewidoczny, ale po pewnym czasie na powierzchni mogą pojawić się plamy lub przebarwienia.

Zalecane są dobrze dopasowane rękawiczki bawełniane albo wykonane z bezpiecznego tworzywa. W przypadku srebrnych monet CCI rekomenduje bawełnę, ponieważ siarka występująca w lateksie może przyspieszać ciemnienie srebra. Numizmat najlepiej oglądać nad miękką, czystą podkładką, która ograniczy skutki przypadkowego upuszczenia.

Warto przygotować katalog kolekcji zawierający opis, pochodzenie, masę, średnicę, datę zakupu i cenę. Każdy egzemplarz powinien mieć aktualne fotografie awersu i rewersu. Dokumentacja ułatwia identyfikację zbioru, przygotowanie wyceny, zgłoszenie szkody ubezpieczycielowi oraz odzyskanie monet w przypadku kradzieży.

Najcenniejsze numizmaty można przechowywać w certyfikowanych, zamkniętych holderach lub skrytce bankowej. Sama ochrona przed kradzieżą nie wystarczy jednak bez kontroli warunków. Także zamknięta kapsuła nie zatrzyma reakcji chemicznych, jeżeli moneta została wcześniej zabrudzona albo miała kontakt z PVC.

Kinga Hanna Stachowiak to wielokrotnie nagradzana inwestorka i przedsiębiorczyni z blisko 20-letnim doświadczeniem na rynku nieruchomości.

Czytaj także:

Polacy coraz częściej skarżą pracodawców. Liczba zgłoszeń wzrosła o ponad 40 proc.

Sejm dostał działkę za darmo. Powstaną kino, kawiarnia i muzeum

Mobilizacja w Królewcu? Zachodni wywiad ujawnia przygotowania Rosji