• 63 proc. przedstawicieli pokolenia X deklaruje wysokie zaangażowanie w pracę, wobec 39 proc. wśród pokolenia Z.
  • Połowa badanych jest gotowa pracować dłużej niż do ustawowego wieku emerytalnego, jeśli pozwolą na to zdrowie i warunki pracy.
  • Jednocześnie 30 proc. osób z pokolenia X wskazuje, że mimo kwalifikacji było pomijanych przy awansach.

Pokolenie X stanowi trzon polskiego rynku pracy

Znaczenie osób w wieku około 45-60 lat będzie rosło wraz ze starzeniem się społeczeństwa i kurczeniem zasobów pracy. Z danych przedstawionych w materiale Newserii wynika, że przedstawiciele pokolenia X stanowią 20-22 proc. populacji Polski, a blisko 40 proc. menedżerów średniego i wyższego szczebla należy właśnie do tej generacji.

Badanie GeeX 2026, przeprowadzone przez Enpulse we współpracy ze Szkołą Główną Handlową, objęło prawie 13 tys. pracowników. Jego wyniki pokazują, że wbrew stereotypom osoby 45+ nie traktują ostatnich lat kariery wyłącznie jako okresu oczekiwania na emeryturę.

„Stanowią trzon rynku pracy. Posiadają wiedzę, doświadczenie, umiejętności i dodatkowo często zajmują kierownicze stanowiska” – mówi Paweł Jaroszek, członek zarządu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, cytowany przez Newserię.

Znaczenie tej grupy widać również w strukturze zatrudnienia. Według danych Enpulse dotyczących badania GeeX ponad jedna trzecia aktywnych zawodowo Polaków ma od 45 do 59 lat.

Pokolenie X jest bardziej zaangażowane niż młodsi pracownicy

Jednym z najmocniejszych wniosków z badania jest poziom zaangażowania. 63 proc. przedstawicieli pokolenia X deklaruje wysokie zaangażowanie w pracę. W przypadku badanych z pokolenia Z było to 39 proc.

Jednocześnie 56 proc. pracowników z generacji X deklaruje, że czuje się docenianych w miejscu pracy. Brak uznania odczuwa 21 proc.

Badanie podważa również stereotyp dotyczący problemów starszych pracowników z technologią. Według raportu GeeX 2026 aż 81 proc. badanych ocenia swoje kompetencje cyfrowe jako dobre lub bardzo dobre. 27 proc. deklaruje, że bardzo dobrze nadąża za nowościami technologicznymi, a 54 proc. radzi sobie z większością wykorzystywanych narzędzi. Tylko 1 proc. twierdzi, że ma poważniejsze trudności z nowymi technologiami.

Anita Noskowska-Piątkowska, szefowa Służby Cywilnej, zwraca uwagę, że pokolenie X uczestniczyło w przejściu administracji i gospodarki ze świata analogowego do cyfrowego. Obecnie ta sama grupa mierzy się z kolejną transformacją związaną między innymi ze sztuczną inteligencją i automatyzacją.

Co trzeci pracownik był pomijany przy awansie

Wysokie doświadczenie i zaangażowanie nie oznaczają jednak braku problemów na rynku pracy. 30 proc. przedstawicieli pokolenia X deklaruje, że było pomijanych przy awansach mimo posiadanych kwalifikacji.

Kolejne 7 proc. wskazuje na problemy ze znalezieniem nowego zatrudnienia, a 6 proc. badanych deklaruje, że doświadczyło dyskryminacji ze względu na wiek podczas rekrutacji.

Jednocześnie 38 proc. przedstawicieli tej generacji ocenia swoją sytuację zawodową lepiej niż pięć lat wcześniej. Pogorszenie zauważa 24 proc. ankietowanych.

Dla pracodawców może to oznaczać konieczność zmiany polityki kadrowej. Przy malejącej liczbie osób wchodzących na rynek pracy utrata doświadczonych pracowników może oznaczać nie tylko problem z rekrutacją ich następców, ale również utratę wiedzy o procesach, klientach i funkcjonowaniu przedsiębiorstwa.

Połowa chce pracować dłużej niż do emerytury

Badanie GeeX pokazuje także zmianę podejścia do zakończenia aktywności zawodowej. 34 proc. przedstawicieli pokolenia X planuje zakończyć pracę po osiągnięciu ustawowego wieku emerytalnego.

Jednocześnie 33 proc. deklaruje chęć pracy tak długo, jak pozwoli im zdrowie, a kolejne 17 proc. jest gotowych pozostać na rynku pracy dwa lub trzy lata dłużej. Łącznie oznacza to, że połowa badanych dopuszcza pracę po osiągnięciu wieku emerytalnego.

To szczególnie istotne w kontekście sytuacji demograficznej Polski. Współczynnik dzietności w 2025 roku wyniósł zaledwie 1,068, znacznie poniżej poziomu około 2,1 potrzebnego do prostej zastępowalności pokoleń.

Coraz częstsze pozostawanie na rynku pracy po uzyskaniu prawa do świadczenia widać już w danych. Według Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pod koniec 2025 roku pracowało 879,5 tys. osób z ustalonym prawem do emerytury. W ciągu dziesięciu lat ich liczba zwiększyła się o 52,9 proc.

Firmy będą musiały zatrzymać doświadczonych pracowników

Dłuższa aktywność zawodowa pokolenia X może stać się jednym ze sposobów ograniczania skutków zmian demograficznych. Nie oznacza to jednak, że pracownicy będą automatycznie pozostawali na pełnym etacie do coraz późniejszego wieku.

Paweł Jaroszek wskazuje, że w części zawodów rozwiązaniem może być praca na trzy czwarte lub pół etatu. Pozwalałoby to firmom nadal korzystać z doświadczenia pracownika, jednocześnie dostosowując obciążenie do jego możliwości.

Istotne mogą być również mentoring i tzw. reverse mentoring. W pierwszym przypadku doświadczeni pracownicy przekazują wiedzę młodszym, w drugim młodsze pokolenia mogą pomagać starszym współpracownikom w poznawaniu nowych technologii i sposobów pracy.

Dane GeeX pokazują przy tym, że dobrostan nie jest potrzebą wyłącznie najmłodszych pracowników. Aż 97 proc. przedstawicieli pokolenia X uważa go za ważny lub bardzo ważny w miejscu pracy.

W warunkach rekordowo niskiej dzietności i starzenia się społeczeństwa utrzymanie aktywności zawodowej osób 45+ będzie coraz ważniejsze zarówno dla przedsiębiorstw, jak i całej gospodarki. Wyniki badania wskazują, że samo pokolenie X jest w dużej części gotowe pracować dłużej. Kluczowe będzie to, czy pracodawcy stworzą warunki, które pozwolą wykorzystać jego doświadczenie zamiast traktować je jako grupę stojącą u progu zawodowego wycofania.

Czytaj także:

Limity IKE, IKZE i OIPE 2027. Ponad 72 tys. zł rocznie bez podatku Belki

Państwo nie sprawdza, czy jego programy działają. Do odzyskania prawie 60 mld zł

Banki muszą oddawać pieniądze oszukanym klientom. Na zwrot dostaną 15 dni