• Nieprawidłowości wykryto w 95,8 proc. skontrolowanych agencji.
  • W 63,8 proc. agencji naruszono przepisy ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych.
  • Nieprawidłowości wykryto także podczas 67,2 proc. kontroli u pracodawców użytkowników.

Wynik kontroli jest alarmujący, ale nie oznacza, że przepisy łamie dokładnie 95,8 proc. wszystkich agencji działających w Polsce. PIP skontrolowała 191 wybranych podmiotów, w których przeprowadzono łącznie 210 kontroli. Inspekcje są często kierowane do firm obarczonych podwyższonym ryzykiem lub objętych skargami, dlatego próba nie musi być reprezentatywna dla całego rynku.

Wynik od lat utrzymuje się na podobnym poziomie

Dane przekazane przez Biuro Informacji Głównego Inspektoratu Pracy pokazują, że wysoki odsetek naruszeń nie jest jednorazowym zjawiskiem. W 2024 roku nieprawidłowości wykryto w 94 proc. kontrolowanych agencji, a w 2023 roku w 96 proc.

W 2025 roku w 63,8 proc. badanych podmiotów stwierdzono bezpośrednie naruszenie przepisów ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych. Szczegółowe wyniki kontroli opublikował Bankier.pl.

Jednym z najczęstszych problemów było zawieranie umów cywilnoprawnych w sytuacjach, w których sposób wykonywania obowiązków odpowiadał stosunkowi pracy. Dotyczyło to 219 osób. Sama nazwa dokumentu nie przesądza bowiem o rodzaju zatrudnienia. Jeżeli pracownik wykonuje zadania pod kierownictwem pracodawcy, w wyznaczonym miejscu i czasie, umowa może zostać uznana za umowę o pracę.

Problemy z wypłatami i badaniami lekarskimi

Uchybienia w wypłacie wynagrodzeń oraz innych świadczeń ze stosunku pracy dotyczyły 117 pracowników. W przypadku 127 osób stwierdzono problemy związane z profilaktycznymi badaniami lekarskimi.

PIP wykryła również przypadki nieprzekazania pracownikom informacji umożliwiających bezpośredni kontakt z przedstawicielami agencji. Takie uchybienie dotyczyło 199 osób. Kolejnych 120 skierowano do zadań, które nie odpowiadały ustawowej definicji pracy tymczasowej.

Nieprawidłowo wydawano także dokumenty potwierdzające okres wykonywania pracy. Problem objął 136 osób. Ma to istotne znaczenie, ponieważ okres pracy na rzecz jednego pracodawcy użytkownika jest ograniczony.

Zgodnie z wyjaśnieniami Państwowej Inspekcji Pracy jedna osoba może wykonywać pracę tymczasową na rzecz tego samego pracodawcy użytkownika maksymalnie przez 18 miesięcy w okresie obejmującym 36 kolejnych miesięcy. Limit obejmuje zarówno umowy o pracę, jak i umowy cywilnoprawne. Kontrole wykazały jego przekroczenie w przypadku 59 osób.

Naruszenia także po stronie pracodawców

Za przestrzeganie przepisów odpowiadają nie tylko agencje. PIP przeprowadziła 189 kontroli u 182 pracodawców użytkowników, czyli firm, w których pracownicy tymczasowi faktycznie wykonywali obowiązki. Naruszenia przepisów, w tym regulacji dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, wykryto podczas 67,2 proc. kontroli.

Największą grupę stanowiły problemy z prowadzeniem ewidencji osób wykonujących pracę tymczasową. Dotyczyły 424 pracowników. Przekroczenie maksymalnego okresu korzystania z pracy tej samej osoby stwierdzono wobec 129 zatrudnionych, a nieprawidłowości dotyczące czasu pracy objęły 40 osób.

Inspektorzy wskazywali również na brak odpowiednich szkoleń BHP, niewłaściwą ocenę ryzyka zawodowego oraz niezapewnianie odzieży, obuwia roboczego lub środków ochrony indywidualnej.

Outsourcing może służyć obchodzeniu prawa

Za jeden z najpoważniejszych problemów PIP uważa zastępowanie pracy tymczasowej outsourcingiem. Formalnie firma zamawia wówczas określoną usługę od zewnętrznego przedsiębiorstwa. W praktyce pracownicy bywają jednak kierowani do pracy i nadzorowani tak samo jak osoby dostarczone przez agencję.

Taki model może służyć obchodzeniu limitów zatrudnienia oraz obowiązków dotyczących ewidencji, wynagrodzeń i równego traktowania. Już w programie kontroli na lata 2025-2027 PIP zapowiadała zwracanie szczególnej uwagi na outsourcing, który w rzeczywistości ma cechy pracy tymczasowej.

Wysoki odsetek nieprawidłowości pokazuje, że elastyczne zatrudnienie pozostaje obszarem podwyższonego ryzyka. Dla firm praca tymczasowa oznacza możliwość szybkiego dostosowania liczby pracowników do zamówień. Dla zatrudnionych może być sposobem szybkiego wejścia na rynek pracy. Elastyczność nie może jednak oznaczać rezygnacji z prawa do wynagrodzenia, bezpiecznych warunków, badań lekarskich oraz właściwego rodzaju umowy.

Czytaj także:

Polacy będą pracować nawet 10 lat dłużej. Współtwórca reformy emerytalnej alarmuje

Prawie półtora miliona cudzoziemców w ZUS. Kolumbijczycy zastępują Gruzinów

Polacy inwestują jak nigdy dotąd. Rekordy biją obligacje, fundusze i ETF-y