• W województwie mazowieckim najdłuższy średni czas oczekiwania zgłoszony przez placówkę dla pilnych przypadków wyniósł 338 dni. W kategorii stabilnej sięgnął 587 dni.
  • Liczba lekarzy psychiatrów dziecięcych pracujących w ramach umów z NFZ wzrosła z 466 w 2018 roku do 915 w 2026 roku.
  • Pomimo większej liczby specjalistów i rosnących nakładów na leczenie dostęp do opieki psychiatrycznej nadal znacząco różni się między regionami.

Kolejki do psychiatry dziecięcego. Nawet 338 dni w pilnym przypadku

Najnowsze informacje dotyczące dostępności psychiatrii dziecięcej przedstawiło Ministerstwo Zdrowia w odpowiedzi na interpelację poselską dotyczącą zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży.

Według oficjalnych danych NFZ przekazanych przez resort zdrowia średni czas oczekiwania na wizytę w poradni zdrowia psychicznego dla dzieci wyniósł w Polsce 43 dni w kategorii pilnej oraz 63 dni w kategorii stabilnej.

Są jednak placówki, w których kolejki są znacznie dłuższe. Największą wartość dla pilnych przypadków odnotowano w województwie mazowieckim, gdzie wyniosła 338 dni. Średnia dla całego województwa była znacznie niższa i sięgała 32 dni.

Warto podkreślić, że liczba 338 dni oznacza najwyższy średni czas oczekiwania zgłoszony przez pojedynczego świadczeniodawcę. Nie jest to średnia dla całego Mazowsza ani najdłuższy indywidualny czas oczekiwania konkretnego pacjenta.

Jeszcze poważniejsze różnice występują w przypadku pacjentów stabilnych. Na Mazowszu najdłuższy raportowany średni czas wyniósł 587 dni, czyli ponad półtora roku. Oznacza to, że dostępność pomocy w dużej mierze zależy od konkretnej placówki i jej możliwości kadrowych.

Śląsk, Podlasie i Opolszczyzna. Gdzie na psychiatrę czeka się najdłużej?

Problemy nie ograniczają się do Mazowsza. W województwie śląskim średni czas oczekiwania na pilną wizytę wyniósł 105 dni, a najdłuższy średni czas zgłoszony przez placówkę sięgał 167 dni.

W województwie podlaskim było to odpowiednio 98 i 136 dni. W łódzkim średnia wyniosła 58 dni, natomiast najwyższa wartość sięgnęła 130 dni. Szczególnie niekorzystnie wygląda sytuacja w województwie opolskim, gdzie średni czas oczekiwania w kategorii pilnej wyniósł 117 dni.

W innych regionach sytuacja jest znacznie lepsza. Przykładowo w Małopolsce średni czas oczekiwania na pilną wizytę wynosił 12 dni.

Duże różnice między województwami odzwierciedlają nierównomierne rozmieszczenie placówek i kadry medycznej. Z analizy opublikowanej przez XYZ wynika, że w całej Polsce funkcjonują 772 placówki należące do trzech poziomów opieki psychiatrycznej i psychologicznej dla dzieci oraz młodzieży.

Najwięcej, bo 540, stanowią ośrodki i zespoły środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej. Kolejne 195 placówek to centra zdrowia psychicznego drugiego poziomu, a 37 zapewnia wysokospecjalistyczną całodobową opiekę psychiatryczną.

Nie oznacza to jednak równomiernego dostępu do leczenia. Według Najwyższej Izby Kontroli aż 42 proc. poradni psychiatrycznych drugiego poziomu zlokalizowano w miastach wojewódzkich, w których mieszka jedynie 14 proc. dzieci i młodzieży.

Psychiatrów dziecięcych przybywa, ale rośnie zapotrzebowanie na pomoc

Jednym z najważniejszych problemów polskiej psychiatrii dziecięcej pozostaje dostępność lekarzy specjalistów. Sytuacja kadrowa stopniowo się jednak poprawia.

Z danych przedstawionych Ministerstwu Zdrowia przez NFZ wynika, że w 2018 roku do realizacji świadczeń w ramach umów z Funduszem zgłoszonych było 466 psychiatrów dzieci i młodzieży. W październiku 2026 roku ich liczba wzrosła do 915.

Oznacza to wzrost o około 96 proc. w ciągu ośmiu lat. Mimo niemal podwojenia liczby lekarzy kolejki w wielu regionach nadal są długie.

„Niemniej jest to nadal trwający proces, którego rezultaty będą zauważalne w dalszej perspektywie” – podkreśliła Katarzyna Kęcka, podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia, w odpowiedzi na interpelację poselską.

Jednocześnie rośnie skala zapotrzebowania na pomoc. Według danych resortu od stycznia do sierpnia 2026 roku ponad 434 tys. pacjentów poniżej 18. roku życia skorzystało z co najmniej jednego świadczenia z rozpoznaniem dotyczącym zaburzeń psychicznych.

Dla porównania w całym 2023 roku takich pacjentów było około 449 tys., a w 2015 roku niespełna 319 tys. Dane obejmują szeroką grupę świadczeń związanych z rozpoznaniami psychiatrycznymi, a nie wyłącznie wizyty u lekarzy psychiatrów.

Próby samobójcze wśród dzieci. Mniej zdarzeń, ale więcej zgonów

Sytuację dodatkowo komplikują niepokojące dane dotyczące zachowań samobójczych wśród dzieci i młodzieży. Według statystyk przytoczonych przez Ministerstwo Zdrowia w 2025 roku odnotowano 1925 prób samobójczych wśród osób poniżej 19. roku życia. Było to o około 6 proc. mniej niż w 2024 roku, kiedy zarejestrowano 2054 takie zdarzenia.

Spadek liczby prób był pierwszym od pięciu lat. Jednocześnie zwiększyła się liczba samobójstw zakończonych zgonem. W 2025 roku odnotowano 161 takich przypadków, wobec 127 rok wcześniej. Oznacza to wzrost o prawie 27 proc.

Resort zdrowia wskazuje, że zachowania samobójcze mają złożone przyczyny, obejmujące różne czynniki ryzyka i ochronne. Sama poprawa dostępności pomocy psychologicznej nie rozwiąże wszystkich problemów, jeśli nie będzie jej towarzyszyć odpowiednia profilaktyka.

Znaczenie mają wczesne rozpoznawanie kryzysów psychicznych, wsparcie rodzin, przeciwdziałanie przemocy oraz dostępność pomocy w szkołach.

Rząd zwiększa wydatki. Jak uzyskać pomoc bez długiego oczekiwania?

W latach 2020-2025 finansowanie opieki psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży wzrosło z około 306 mln zł do ponad 1,55 mld zł. Ministerstwo Zdrowia zapowiada również dalsze rozwijanie opieki środowiskowej oraz zwiększanie liczby specjalistów.

Do 2027 roku planowane jest wykształcenie co najmniej 1200 nowych specjalistów z obszaru psychoterapii dzieci i młodzieży, psychologii klinicznej oraz terapii środowiskowej. Rodzice nie muszą jednak w każdym przypadku rozpoczynać poszukiwania pomocy od wizyty u psychiatry.

Zgodnie z informacjami Narodowego Funduszu Zdrowia do ośrodków środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej pierwszego poziomu można zgłosić się bez skierowania.

Skierowanie nie jest również wymagane do poradni zdrowia psychicznego dla dzieci w ramach drugiego poziomu opieki. W takich placówkach dostępni są między innymi psychiatrzy, psychologowie i psychoterapeuci.

W razie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia dziecka nie należy czekać na termin wizyty ambulatoryjnej. Można skorzystać z pomocy ratunkowej lub zgłosić się do szpitala świadczącego odpowiednią pomoc psychiatryczną bez skierowania.

Dostępny jest także bezpłatny Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży pod numerem 116 111.

Czytaj także:

Polska pokonała Rosję w ONZ jednym głosem. Koniec 60 lat rosyjskiej dominacji

PKB Polski rośnie, ale pracy nie przybywa. Bezrobotni szukają zatrudnienia już ponad 9 miesięcy

Globalna awaria Microsoftu trwa. Gigant uspokaja: to nie cyberatak