• W Polsce nieobsadzonych pozostaje 17 proc. stanowisk dyspozytorów medycznych, wobec 13 proc. w 2021 roku.
  • Dyspozytornia w Gliwicach przekazała 42,2 tys. zgłoszeń do innych jednostek, sama przejmując 18,5 tys. połączeń.
  • Ministerstwo Zdrowia wprowadziło ułatwienia w zatrudnianiu dyspozytorów, ale odpowiedzialność za obsadę stanowisk spoczywa na wojewodach.

Brakuje dyspozytorów medycznych. Co szóste stanowisko jest puste

Według danych Ministerstwa Zdrowia przedstawionych w odpowiedzi na interpelację poselską nr 19872 na 1 października 2026 roku obsadzonych było 83 proc. stanowisk w dyspozytorniach medycznych. Pozostałe 17 proc. pozostawało bez obsady.

Sytuacja pogarsza się od kilku lat. W latach 2021-2023 obsadzonych było 87 proc. stanowisk, w 2024 roku 86 proc., a w 2025 roku 85 proc. Oznacza to, że w ciągu pięciu lat udział wakatów zwiększył się o 4 pkt proc.

Jak informuje Dziennik Gazeta Prawna, resort przedstawił procentowy poziom obsady, ale nie podał dokładnej liczby brakujących pracowników. Nie można więc bezpośrednio przeliczyć 17 proc. wakatów na liczbę osób potrzebnych do pełnego zabezpieczenia dyżurów.

Problem jest szczególnie istotny ze względu na zadania dyspozytorów. Przyjmują oni zgłoszenia o nagłym zagrożeniu zdrowia lub życia, przeprowadzają wywiad medyczny, decydują o wysłaniu zespołu ratownictwa i instruują świadków zdarzenia, jak udzielić pierwszej pomocy.

Gliwice przekazały ponad 42 tys. zgłoszeń do innych dyspozytorni

Skalę trudności pokazuje sytuacja w Gliwicach. Z informacji przytoczonych w interpelacji posłanki Karoliny Pawliczak wynika, że niedobory kadrowe w tamtejszej dyspozytorni sięgały około 30 proc.

W danych dotyczących 2026 roku wskazano, że jednostka przejęła 18,5 tys. zgłoszeń z innych obszarów, a jednocześnie przekazała 42,2 tys. własnych zgłoszeń do pozostałych dyspozytorni.

Oznacza to, że liczba połączeń przekazanych poza Gliwice była ponad dwukrotnie większa niż liczba zgłoszeń przyjętych z innych rejonów.

Takie rozwiązanie jest częścią systemu zastępowalności. Umożliwia obsłużenie połączenia w innej jednostce, kiedy lokalna dyspozytornia nie dysponuje wystarczającymi zasobami.

Problem pojawia się jednak wtedy, gdy mechanizm ten jest wykorzystywany regularnie z powodu braków kadrowych, zamiast stanowić dodatkowe zabezpieczenie.

„Nie można dopuścić do sytuacji, w której braki kadrowe będą stale uzupełniane poprzez zwiększanie obciążenia pracowników” – podkreśliła Karolina Pawliczak, posłanka na Sejm, w interpelacji skierowanej do ministra zdrowia.

Czy brak dyspozytorów wydłuża czas oczekiwania na karetkę?

Niedobory personelu mogą mieć bezpośrednie znaczenie dla bezpieczeństwa pacjentów. Dyspozytor jest jednym z pierwszych ogniw systemu ratownictwa, a szybkość przyjęcia i oceny zgłoszenia ma szczególne znaczenie w przypadku zawału serca, udaru czy zatrzymania krążenia.

Zgodnie z informacjami Ministerstwa Zdrowia zgłoszenia medyczne można przekazywać pod numerami 999 i 112. W przypadku numeru 112 połączenia dotyczące nagłego zagrożenia zdrowotnego trafiają do dyspozytorni medycznej.

Dyspozytor przeprowadza wywiad, ustala priorytet i kieruje odpowiedni zespół ratownictwa medycznego. W razie potrzeby pozostaje w kontakcie z osobą wzywającą pomoc.

Przekierowanie połączenia do innego miasta nie musi oznaczać opóźnienia przyjazdu karetki. Ogólnokrajowy System Wspomagania Dowodzenia Państwowego Ratownictwa Medycznego pozwala bowiem obsługiwać zgłoszenia niezależnie od lokalizacji dyspozytora.

Jednak niewystarczająca obsada może zwiększać ryzyko przeciążenia systemu, szczególnie przy jednoczesnym napływie dużej liczby wezwań.

Nie opublikowano danych pozwalających jednoznacznie stwierdzić, o ile niedobory kadrowe wydłużyły czas oczekiwania na odebranie zgłoszenia lub wysłanie zespołu ratownictwa.

Ministerstwo Zdrowia łagodzi wymagania i finansuje szkolenia

Resort zdrowia zapewnia, że podjął działania mające ułatwić zatrudnianie dyspozytorów medycznych. Zmiany obejmują przede wszystkim większą elastyczność zatrudnienia i ograniczenie części wymagań dotyczących doświadczenia zawodowego.

Jak wynika z odpowiedzi resortu opisanej przez Medycynę Praktyczną, dopuszczono zatrudnianie dyspozytorów na podstawie umów cywilnoprawnych oraz możliwość pełnienia dyżurów trwających do 24 godzin. Zmniejszono również wymagania dotyczące stażu zawodowego. Wprowadzono ponadto finansowanie kursów kwalifikacyjnych i doskonalących oraz bezpłatne wsparcie psychologiczne w miejscu zatrudnienia.

W ramach Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego na podnoszenie kompetencji pracowników dyspozytorni i rozwój systemu wsparcia psychologicznego przeznaczono łącznie 5,1 mln zł. Działania mają poprawić dostępność wykwalifikowanego personelu, ale przedstawione przez ministerstwo statystyki pokazują, że dotychczas nie zatrzymały wzrostu udziału nieobsadzonych stanowisk.

Kto odpowiada za braki kadrowe? Resort wskazuje wojewodów

Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że obowiązek zapewnienia odpowiedniej obsady dyspozytorni spoczywa na wojewodach. To oni odpowiadają za organizację systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego na terenie poszczególnych województw.

Resort monitoruje sytuację kadrową oraz skalę przekazywania zgłoszeń między jednostkami. Nie zapowiedział jednak w październikowej odpowiedzi na interpelację nowych, ogólnokrajowych rozwiązań dotyczących wynagrodzeń dyspozytorów.

Zmiany organizacyjne postuluje również Krajowa Rada Ratowników Medycznych. Proponuje ona przeniesienie dyspozytorni do Krajowego Centrum Monitorowania Ratownictwa Medycznego, co miałoby umożliwić bardziej jednolity nadzór nad obsadą i obciążeniem pracowników. Realizacja takiego rozwiązania wymagałaby jednak zmian ustawowych.

Najważniejszym wyzwaniem pozostaje zapewnienie wystarczającej liczby pracowników na poszczególnych dyżurach. To od rzeczywistej obsady stanowisk, a nie wyłącznie ogólnego poziomu zatrudnienia, zależy zdolność dyspozytorni do sprawnego reagowania na napływające zgłoszenia.

Czytaj także:

Polska pokonała Rosję w ONZ jednym głosem. Koniec 60 lat rosyjskiej dominacji

PKB Polski rośnie, ale pracy nie przybywa. Bezrobotni szukają zatrudnienia już ponad 9 miesięcy

Globalna awaria Microsoftu trwa. Gigant uspokaja: to nie cyberatak