• Niemiecki rząd przygotowuje przepisy umożliwiające awaryjne uruchomienie elektrowni węglowych i olejowych w przypadku niedoboru gazu.
  • Operatorzy mogą zostać zobowiązani do zgromadzenia zapasów paliwa wystarczających na 30 dni pracy elektrowni węglowych.
  • Rozwiązanie ma obowiązywać najpóźniej do 31 marca 2028 roku i nie oznacza formalnego porzucenia planów odchodzenia od węgla.

Niemcy wracają do węgla? Rząd przygotował plan awaryjny

Z informacji niemieckiego dziennika Handelsblatt wynika, że niemiecki rząd przygotował projekt ustawy o utrzymywaniu elektrowni rezerwowych w gotowości do pracy.

Nowe przepisy mają umożliwić uruchomienie dodatkowych mocy wytwórczych w przypadku wystąpienia kryzysu gazowego. Chodzi przede wszystkim o elektrownie wykorzystujące węgiel kamienny i olej opałowy, które obecnie pozostają poza regularnym rynkiem energii.

Ich zadaniem byłoby tymczasowe zastąpienie elektrowni gazowych. Dzięki temu gaz, który normalnie zostałby wykorzystany do produkcji prądu, mógłby trafić do gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw przemysłowych.

Takie rozwiązanie ma szczególne znaczenie dla branż, w których gaz jest wykorzystywany bezpośrednio w procesach technologicznych i trudno zastąpić go innym paliwem.

Według ustaleń Rzeczpospolitej niemiecki rząd chce zobowiązać operatorów elektrowni do wcześniejszego zabezpieczenia odpowiednich ilości surowców. W przypadku jednostek węglowych rozważany jest obowiązek utrzymywania zapasów umożliwiających pracę z pełną mocą przez 30 dni. Elektrownie olejowe miałyby dysponować paliwem wystarczającym na 10 dni.

Wymagania te pozostają przedmiotem uzgodnień. Nie są jeszcze obowiązującym prawem.

Wojna z Iranem i niepełne magazyny gazu zwiększają ryzyko

Niemcy ponownie mierzą się z zagrożeniami dla bezpieczeństwa energetycznego. Wojna USA i Izraela z Iranem zakłóciła funkcjonowanie światowego rynku surowców, przyczyniając się do wzrostu cen gazu i niepewności dotyczącej dostaw.

Sytuację komplikuje poziom zapasów w niemieckich magazynach. Według danych Federalnej Agencji Sieci w aktualizacji z 12 listopada były one zapełnione w około 58 proc., co odpowiadało 143,6 TWh gazu. Jednocześnie nie udało się osiągnąć zakładanych na początek listopada poziomów napełnienia magazynów.

Nie oznacza to jednak, że Niemcom już brakuje gazu. Federalne Ministerstwo Gospodarki zapewnia, że bieżące dostawy są zabezpieczone. Berlin przygotowuje się przede wszystkim na scenariusz wyjątkowo mroźnej zimy albo poważnych zakłóceń importu.

W środę 11 listopada niemiecki rząd zatwierdził również projekt utworzenia strategicznej rezerwy gazu.

Docelowo ma ona obejmować 24 TWh surowca, czyli około 10 proc. pojemności niemieckich magazynów. Taka ilość miałaby wystarczyć na zabezpieczenie dostaw przez 30 dni w przypadku przerwania działania najważniejszej infrastruktury importowej.

„Rezerwa nie zabezpiecza przed wysokimi cenami, lecz przed sytuacjami kryzysowymi” – podkreśliła Katherina Reiche, niemiecka minister gospodarki, przedstawiając założenia nowych przepisów. Nowa rezerwa ma być budowana od 2027 roku, z myślą o przygotowaniu systemu na zimę 2027/2028.

Elektrownie węglowe mają pozostać w gotowości do 2028 roku

Projekt dotyczący elektrowni zakłada wykorzystanie jednostek pozostających w rezerwie niemieckiego systemu energetycznego. Obejmowałby również niektóre bloki, których wyłączenie zaplanowano na lata 2026 i 2027.

Łączna moc rozpatrywanych zasobów rezerwowych przekracza 8 GW. Znaczną część stanowią elektrownie opalane węglem kamiennym. Nie chodzi jednak o ponowne uruchamianie wszystkich elektrowni zamkniętych w poprzednich latach. Jednostki trwale wycofane z eksploatacji nie zostały objęte planem.

Zgodnie z informacjami serwisu Energetyka24 dodatkowe moce mogłyby zostać dopuszczone do rynku po ogłoszeniu odpowiedniego poziomu alarmowego lub kryzysowego w ramach niemieckiego planu awaryjnego.

Projekt przewiduje, że rozwiązanie będzie obowiązywać najpóźniej do 31 marca 2028 roku. Nie jest to pierwszy taki przypadek. W 2022 roku Niemcy również umożliwiły tymczasowe zwiększenie wykorzystania elektrowni węglowych po ograniczeniu dostaw rosyjskiego gazu.

Mimo rozwoju odnawialnych źródeł energii węgiel nadal pozostaje ważnym elementem niemieckiego miksu energetycznego. W 2025 roku elektrownie na węgiel kamienny odpowiadały za 6,4 proc. produkcji energii elektrycznej, a na węgiel brunatny za 16,2 proc. Udział gazu wynosił około 12 proc.

Niemcy nie rezygnują z transformacji. Co oznacza plan dla Europy?

Niemcy chcą osiągnąć neutralność klimatyczną do 2045 roku. Jednocześnie po wyłączeniu ostatnich elektrowni jądrowych system potrzebuje źródeł energii zdolnych do stabilizowania produkcji w okresach niskiej generacji z wiatru i słońca.

Awaryjne wykorzystanie węgla mogłoby poprawić bezpieczeństwo dostaw i ograniczyć zużycie gazu, ale wiązałoby się również ze wzrostem emisji dwutlenku węgla. Dodatkowe koszty generowałyby uprawnienia do emisji CO2 w ramach unijnego systemu ETS. Dlatego węgiel nie musi być tańszym rozwiązaniem od gazu w każdych warunkach rynkowych.

Decyzje Berlina mogą mieć znaczenie również dla Polski. Niemcy są jednym z największych rynków energii w Europie, a zmiany struktury produkcji i cen prądu u naszego zachodniego sąsiada mogą oddziaływać na ceny w regionie.

Większa dostępność niemieckiej energii elektrycznej mogłaby w określonych warunkach ograniczać presję na hurtowe ceny prądu. Nie oznacza to jednak automatycznych obniżek rachunków dla polskich gospodarstw domowych.

Czytaj także:

Polska pokonała Rosję w ONZ jednym głosem. Koniec 60 lat rosyjskiej dominacji

PKB Polski rośnie, ale pracy nie przybywa. Bezrobotni szukają zatrudnienia już ponad 9 miesięcy

Globalna awaria Microsoftu trwa. Gigant uspokaja: to nie cyberatak