Trybunał Konstytucyjny rozpatrywał skargę, której przedmiotem było różnicowanie sytuacji właścicieli nieruchomości w dochodzeniu odszkodowania za obniżenie wartości nieruchomości na skutek działań planistycznych gminy. Standardowo bowiem, jego wysokość ustala się poprzez porównanie wartości nieruchomości według jej przeznaczenia przed zmianą planu zagospodarowania przestrzennego, z wartością wyznaczoną na podstawie przeznaczenia w nowym planie. W gminach, które dopuściły do powstania luki planistycznej, wartość odszkodowania ustala się na podstawie faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości.
Luka planistyczna, to okres pomiędzy momentem, w którym utracił moc obowiązującą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego a momentem wejścia w życie nowego. Zdaniem skarżącej, art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2003, nr 80, poz. 717, ze zm.), w zakresie w jakim dopuszcza ustalanie wartości odszkodowania w oparciu o mniej korzystne kryterium przeznaczenia nieruchomości, niż w miejscowym planie zagospodarowania, uchwalonym przed 1 stycznia 1995 r., jest niezgodny z konstytucyjną zasadą równej dla wszystkich ochrony prawnej własności i innych praw dziedziczenia (art. 64 ust. 2 Konstytucji).
Trybunał Konstytucyjny, uznając zasadność skargi i orzekając o niezgodności z Konstytucją skarżonego przepisu, w wyroku z 22 maja 2019 r. orzekł:
„Obowiązujące przepisy prowadzą zatem do sytuacji, w której przy obliczaniu wysokości obniżenia wartości nieruchomości na skutek działań planistycznych gminy, stosuje się dwa kryteria. W przypadku właścicieli nieruchomości leżących w gminach, które zachowały ciągłość planistyczną, jest to kryterium przeznaczenia terenu, wynikające z planu obowiązującego przed jego zmianą; w przypadku właścicieli nieruchomości leżących w gminach, które dopuściły do tzw. luki planistycznej, jest to kryterium faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości. (…) Konieczność stosowania kryterium faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości może prowadzić, jak w przypadku skarżącej, do uniemożliwienia uzyskania odszkodowania za obniżenie wartości nieruchomości, które nastąpiło na skutek działań planistycznych gminy” (sygn. akt SK 22/16).
Autor: Portal Skarbiec.biz
