• Ministerstwo Klimatu chce rozszerzyć system kaucyjny o jednorazowe butelki szklane, w tym „małpki”.
  • Włączenie kartonów po napojach pozostaje na etapie analiz i nie zostało jeszcze przesądzone.
  • Rozszerzenie systemu będzie wymagało zmian prawnych, nowych maszyn i dostosowania logistyki odbioru opakowań.

System kaucyjny obejmie jednorazowe szkło

Kierunkowa decyzja dotycząca jednorazowych butelek szklanych już zapadła. Chodzi nie tylko o małe opakowania po alkoholu, ale także między innymi o butelki po winie i innych napojach, które obecnie trafiają do pojemników na szkło.

„To jest kwestia kiedy, a nie czy” – powiedziała minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska, odnosząc się do rozszerzenia mechanizmu. Jak zaznaczyła, producenci napojów, operatorzy oraz handel muszą otrzymać czas na przygotowanie się do nowych obowiązków. Szczegóły i możliwy termin mają być rozważane po wakacjach.

Nie oznacza to, że kaucja za „małpki” zacznie obowiązywać natychmiast. Formalny proces legislacyjny nie został jeszcze zakończony, a resort musi ustalić między innymi wysokość kaucji, wymagania dotyczące oznaczeń oraz zasady odbioru i transportu szkła.

Jednorazowe opakowania szklane nie są obecnie objęte powszechnym systemem. Kaucja w wysokości 1 zł dotyczy wyłącznie szklanych butelek wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra.

Kartony po napojach nadal są analizowane

Drugim rozważanym kierunkiem są wielomateriałowe kartony po napojach. Do tej kategorii należą między innymi opakowania po sokach, napojach roślinnych i części produktów mlecznych.

Włączenie kartonów do systemu nie jest jednak tak zaawansowane jak w przypadku jednorazowego szkła. Trwa dyskusja o tym, czy zbieranie tych opakowań poprzez kaucjomaty przyniosłoby wystarczające korzyści środowiskowe i czy dostępne urządzenia można łatwo dostosować do dodatkowej frakcji.

Obecne przepisy wyłączają z systemu opakowania po mleku i produktach mlecznych. Resort tłumaczył wcześniej, że ich przechowywanie w sklepach mogłoby powodować problemy sanitarne, szczególnie gdy w kartonach pozostałyby resztki produktów. Aktualne zasady działania opisuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska.

Dlatego ewentualne rozszerzenie o kartony wymagałoby nie tylko zmiany ustawy, ale także szczegółowego określenia, jakie napoje i pojemności zostałyby objęte kaucją. Nie ma obecnie zatwierdzonego terminu ani stawki zwrotu dla takich opakowań.

Obecnie kaucja wynosi 50 groszy lub 1 zł

System kaucyjny działa w Polsce od 1 października 2025 r. Obejmuje plastikowe butelki jednorazowe o pojemności do 3 litrów oraz puszki metalowe do 1 litra. W obu przypadkach kaucja wynosi 50 groszy. Za oznaczoną szklaną butelkę wielokrotnego użytku do 1,5 litra można odzyskać 1 zł.

Wysokość obowiązujących stawek określa rozporządzenie ministra klimatu i środowiska. Kaucja jest doliczana przy kasie, a do jej odzyskania nie jest potrzebny paragon. Opakowanie musi mieć właściwe oznaczenie oraz zachowany kod, dlatego nie powinno być zgniatane.

Obowiązek przyjmowania zwrotów dotyczy sklepów o powierzchni przekraczającej 200 mkw. Mniejsze placówki mogą dołączać dobrowolnie. W każdej gminie musi działać przynajmniej jeden stacjonarny punkt zbiórki.

System szybko zwiększył skalę działania. Według danych resortu klimatu do końca marca Polacy zwrócili około 520 mln oznaczonych puszek i butelek. W kraju funkcjonowało wówczas 52 tys. punktów odbioru, w tym 24 tys. w małych sklepach.

Czytaj także:

Koniec z szybką jazdą. Hulajnogi elektryczne z limitem prędkości

Influencerzy zagrożeni wysokimi karami. Mieli naciskać na dzieci ws. zakupów

AMLR zmieni zasady dla polskich firm. Rewolucja rozpocznie się za rok