- W Polsce liczba osób objętych ochroną tymczasową spadła w sierpniu 2026 roku o 13 665, do 939 395.
- W 24 z 27 państw Unii Europejskiej liczba beneficjentów wzrosła, a największe spadki odnotowano w Polsce, Finlandii i Francji.
- Polska pozostaje drugim po Niemczech krajem UE pod względem liczby osób korzystających z ochrony tymczasowej.
Ochrona tymczasowa Ukraińców. Polska z największym spadkiem w UE
Z opublikowanych 12 października danych Eurostatu wynika, że 31 sierpnia 2026 roku w całej Unii Europejskiej ochroną tymczasową objętych było około 4,43 mln osób, które opuściły Ukrainę w związku z rosyjską agresją. W porównaniu z końcem lipca ich liczba wzrosła o 3290, czyli 0,1 proc.
Na tym tle Polska wyraźnie się wyróżnia. Liczba zarejestrowanych beneficjentów zmniejszyła się z 953 060 do 939 395, co oznacza spadek o 1,4 proc. Był to największy bezwzględny ubytek spośród wszystkich państw członkowskich.
Spadki zanotowano również w Finlandii, gdzie liczba osób korzystających z ochrony zmniejszyła się o 6260, czyli 8,6 proc., oraz we Francji, gdzie ubyło 2125 beneficjentów, czyli 4,3 proc.
W przeciwnym kierunku zmieniała się sytuacja w większości Wspólnoty. Największe wzrosty zarejestrowano w Niemczech, o 4330 osób, Rumunii, o 3440, oraz Czechach, o 3135.
Pomimo spadków Polska nadal pozostaje jednym z głównych państw przyjmujących osoby uciekające przed wojną. Z ochrony tymczasowej korzysta tu 21,2 proc. wszystkich beneficjentów w UE. Więcej osób zarejestrowano jedynie w Niemczech, gdzie ich liczba wynosi 1 294 555. Na trzecim miejscu znalazły się Czechy z 398 360 beneficjentami.
Ukraińców objętych ochroną jest mniej. Co naprawdę pokazują dane?
Sierpniowy spadek nie był pierwszym odnotowanym w Polsce w ostatnich miesiącach. Według wcześniejszego zestawienia Eurostatu w lipcu liczba beneficjentów zmniejszyła się o 8110 osób. Łącznie między końcem czerwca a końcem sierpnia 2026 roku liczba osób posiadających ochronę tymczasową w Polsce spadła o 21 775.
Nie oznacza to jednak automatycznie, że dokładnie tyle osób opuściło Polskę. Eurostat zastrzega, że poszczególne państwa stosują różne procedury wykreślania beneficjentów z rejestrów. Jeżeli aktualizacje nie odbywają się na bieżąco, mogą powodować znaczne miesięczne wahania statystyk.
Dane dotyczą ponadto określonego statusu prawnego, a nie wszystkich obywateli Ukrainy mieszkających w danym kraju. Nie obejmują więc pełnej skali ukraińskiej migracji zarobkowej ani osób przebywających na podstawie innych zezwoleń. Z tego względu sierpniowych wyników nie można traktować jako jednoznacznego dowodu masowych powrotów do Ukrainy lub wyjazdów do innych państw.
Czechy wyprzedzają pozostałe kraje pod względem liczby uchodźców na mieszkańca
Choć pod względem bezwzględnej liczby beneficjentów dominują Niemcy i Polska, inaczej wygląda zestawienie uwzględniające liczbę mieszkańców.
Według Eurostatu na koniec sierpnia najwyższy wskaźnik osób objętych ochroną tymczasową odnotowano w Czechach. Na każdy tysiąc mieszkańców przypadało tam 36,5 beneficjenta. Kolejne miejsca zajęły Słowacja z wynikiem 27,7 oraz Cypr, gdzie wskaźnik wyniósł 27. Średnia dla całej Unii Europejskiej była znacznie niższa i wynosiła 9,8 osoby na tysiąc mieszkańców.
Statystyki pokazują również strukturę demograficzną beneficjentów w całej UE. Dorośli mężczyźni stanowili 27,3 proc. ogółu, dorosłe kobiety 43,6 proc., a osoby niepełnoletnie 29,1 proc.
Dane te mają znaczenie dla planowania usług publicznych, w szczególności edukacji, ochrony zdrowia, pomocy społecznej i polityki mieszkaniowej. W przypadku Polski zmniejszenie liczby zarejestrowanych osób może wpływać na lokalne zapotrzebowanie na te usługi, choć sama statystyka nie pozwala określić skali takich zmian.
Unia Europejska przedłużyła ochronę do 2028 roku
Zmiany w liczbie beneficjentów następują w okresie, gdy Unia Europejska przygotowuje długoterminowe rozwiązania dotyczące pobytu osób uciekających przed wojną.
Na podstawie decyzji wykonawczej Rady UE z 30 lipca 2026 roku mechanizm ochrony tymczasowej został przedłużony do 4 marca 2028 roku.
Jednocześnie wprowadzono przepisy dotyczące respektowania obowiązków wojskowych wynikających z prawa ukraińskiego. Nowe ograniczenie odnosi się do przyznawania ochrony i nie obejmuje osób, które korzystały z niej w danym państwie przed lub 4 sierpnia 2026 roku i nieprzerwanie zachowały ten status.
Znaczenie przedłużenia mechanizmu podkreślał Denys Uliutin, minister polityki społecznej, rodziny i jedności Ukrainy.
„Ta decyzja jest ważnym dowodem niezachwianego wsparcia UE dla Ukrainy i narodu ukraińskiego. Zapewnia naszym obywatelom stabilność, pewność prawa i przewidywalność tak długo, jak trwa wojna” – stwierdził minister w komunikacie ukraińskiego resortu.
Dla osób korzystających z ochrony przedłużenie oznacza utrzymanie podstaw prawnych pobytu oraz dostępu do pracy, edukacji i innych świadczeń przewidzianych w przepisach unijnych i krajowych.
Co dalej z obecnością Ukraińców w Polsce?
Kolejne miesięczne raporty Eurostatu pozwolą ustalić, czy spadek liczby beneficjentów w Polsce utrzymuje się przez dłuższy okres, czy jest częściowo rezultatem aktualizacji rejestrów.
Istotne będzie również to, ilu obywateli Ukrainy zdecyduje się na dalszy pobyt w Polsce w ramach innych podstaw prawnych, niezależnych od mechanizmu ochrony tymczasowej.
Na poziomie unijnym trwają przygotowania do stopniowego przechodzenia na bardziej trwałe formy legalnego pobytu oraz do organizowania dobrowolnych powrotów do Ukrainy, gdy pozwolą na to warunki bezpieczeństwa.
Czytaj także:
Niespodziewanie wysoki wynik OFE. Do ZUS trafią dodatkowe pieniądze
„Jakim prawem ktoś zabiera konsumentom pieniądze?”. Trwa spór o system kaucyjny
