• Komisja Europejska ocenia, że sankcje pozbawiły Rosję już ponad 1 bln euro środków, które mogłyby finansować wojnę.
  • UE finalizuje 22. pakiet sankcji, który ma dalej uderzać w dochody Rosji i utrudniać obchodzenie ograniczeń.
  • W poniedziałek unijni ministrowie mają zająć się dodatkowymi sankcjami wobec rafinerii i podmiotów związanych z rosyjską flotą cieni.

UE mówi o ponad bilionie euro strat Rosji

Podczas debaty w Parlamencie Europejskim 12 listopada Albuquerque przedstawiła ocenę skutków dotychczasowej polityki sankcyjnej. Według niej ograniczenia wprowadzone od rozpoczęcia pełnoskalowej inwazji na Ukrainę pozbawiły Rosję ponad 1 bln euro środków, które w innych warunkach mogłyby zostać wykorzystane między innymi do finansowania wojny.

„Sankcje kosztowały Rosję ponad 1 bilion euro, które mogłaby w przeciwnym razie przeznaczyć na wojnę” – powiedziała Maria Luís Albuquerque, unijna komisarz ds. usług finansowych oraz unii oszczędności i inwestycji. Wypowiedź została opublikowana przez serwis audiowizualny instytucji Unii Europejskiej.

Kwota jest szacunkiem przedstawianym przez instytucje UE, a nie bilansem bezpośrednich strat księgowych rosyjskiej gospodarki. Obejmuje wpływ ograniczeń handlowych, energetycznych, finansowych i technologicznych oraz utraconych możliwości generowania przychodów.

Bruksela argumentuje, że sankcje ograniczają między innymi dostęp Moskwy do rynków finansowych, technologii wykorzystywanych przez przemysł oraz części dochodów z eksportu surowców energetycznych.

22. pakiet sankcji jest już finalizowany

Albuquerque poinformowała również, że Komisja Europejska i Europejska Służba Działań Zewnętrznych kończą prace nad kompleksowym 22. pakietem sankcji. Na razie jego pełna zawartość nie została oficjalnie przedstawiona.

Z wypowiedzi przedstawicieli UE wynika jednak, że jednym z głównych celów będzie dalsze ograniczanie możliwości obchodzenia istniejących sankcji. Rosja wykorzystuje w tym celu między innymi pośredników w państwach trzecich, alternatywne kanały płatnicze oraz rozbudowaną sieć firm i statków obsługujących handel ropą.

Komisarz zapowiedziała jednocześnie, że już w poniedziałek unijni ministrowie mają być gotowi do przyjęcia kolejnych wpisów sankcyjnych dotyczących rafinerii oraz podmiotów związanych z rosyjską flotą cieni.

Przyjęcie pełnego 22. pakietu wymagać będzie zgody państw członkowskich. Decyzje dotyczące unijnych sankcji w polityce zagranicznej wymagają jednomyślności w Radzie UE.

Rosyjska ropa, banki i kryptowaluty już zostały objęte ograniczeniami

Obecnie obowiązuje 21. pakiet sankcji, który Rada UE przyjęła 23 lipca 2026 roku. Jak wynika z komunikatu Rady Unii Europejskiej, znalazło się w nim 218 nowych wpisów sankcyjnych, obejmujących 48 osób i 170 podmiotów.

Pakiet rozszerzył zakazy transakcji na kolejne rosyjskie instytucje finansowe, banki z państw trzecich i platformy związane z kryptowalutami. UE objęła również dodatkowymi ograniczeniami 41 statków powiązanych z rosyjską flotą cieni.

W lipcu liczba jednostek objętych restrykcjami przekraczała już 670. W listopadzie Albuquerque poinformowała, że UE umieściła na listach ponad 690 jednostek, które nie mogą korzystać z unijnych portów i usług. Ponad 100 rosyjskich banków jest natomiast objętych unijnym zakazem transakcji.

Bruksela chce utrudnić obchodzenie sankcji

Kolejny problem to skuteczność egzekwowania już przyjętych ograniczeń. Komisja Europejska przyznaje, że samo uchwalanie nowych pakietów nie wystarcza, jeśli rosyjskie firmy mogą korzystać z pośredników i struktur ulokowanych poza Unią.

Na początku listopada Maria Luís Albuquerque podkreślała po spotkaniu wysokiego szczebla dotyczącym wdrażania sankcji, że kluczowa jest ich jednolita egzekucja we wszystkich państwach członkowskich. Zgodnie z komunikatem Komisji Europejskiej szczególną uwagę zwrócono na kryptoaktywa, obchodzenie sankcji oraz rolę OLAF w wykrywaniu nieprawidłowości.

Unijni przywódcy w październiku wezwali również do dalszego ograniczania rosyjskich przychodów z energii, uszczelniania restrykcji i intensywniejszych działań przeciw flocie cieni.

Presja na Rosję ma być zwiększana

W październiku UE przeprowadziła także największą dotąd pojedynczą rundę nowych wpisów na listy sankcyjne. Objęto nimi 826 rosyjskich firm związanych z kompleksem wojskowo-przemysłowym oraz 743 osoby stojące na czele tych przedsiębiorstw. Łącznie sankcje w tym mechanizmie dotyczą już blisko 4600 osób i podmiotów.

22. pakiet ma być kolejnym etapem tej strategii. Na razie Bruksela nie ujawniła pełnej listy planowanych ograniczeń ani daty ich przyjęcia. Wiadomo jednak, że nacisk ma pozostać skupiony na sektorze energetycznym, finansowaniu wojny oraz kanałach umożliwiających Rosji omijanie obowiązujących restrykcji.

    Najważniejszym testem będzie nie tylko zakres nowych sankcji, ale również ich egzekwowanie. Sama Komisja coraz częściej podkreśla, że po 21 pakietach największym problemem stają się luki w systemie i handel prowadzony przez państwa trzecie.

    Czytaj także:

    Pleśń w wodzie i szkło w puddingu proteinowym. GIS ostrzega przed produktami

    Zadłużenie Polaków rośnie najszybciej od 15 lat. To już 1,6 bln zł

    Polska największym beneficjentem programu SAFE. Zgarnęła 1/3 środków