Zbyt mało gotówki zwiększa ryzyko przymusowej sprzedaży. Zbyt dużo gotówki powoduje jednak, że część majątku nie pracuje i może tracić realną wartość przez inflację. Dlatego pytanie nie brzmi: „czy trzymać gotówkę?”, ale: „ile gotówki jest potrzebne do mojego celu i stylu życia?”.

Gotówka daje inwestorowi spokój, ale jej nadmiar może stać się ukrytym kosztem portfela.

Poduszka finansowa a gotówka w portfelu

Warto odróżnić poduszkę finansową od gotówki inwestycyjnej. Poduszka finansowa to środki na życie, nagłe wydatki, utratę dochodu, zdrowie, rodzinę lub nieplanowane zobowiązania. Nie powinna być narażona na zmienność rynku. Gotówka inwestycyjna to część portfela, którą inwestor celowo trzyma w płynnej formie, np. po to, by zmniejszyć ryzyko albo czekać na okazje.

Dla jednej osoby wystarczająca będzie rezerwa na kilka miesięcy kosztów życia. Przedsiębiorca z nieregularnymi dochodami może potrzebować większej poduszki. Inwestor z krótkoterminowym celem, np. zakupem nieruchomości, również powinien mieć więcej płynnych środków niż osoba inwestująca na emeryturę za 30 lat.

Jak drogi może być nadmiar gotówki

Długoterminowo gotówka zwykle przegrywa z aktywami wzrostowymi. Zestawienie przygotowane przez Bena Carlsona na podstawie danych z lat 1928–2024 pokazuje, że amerykańskie akcje osiągały w tym okresie średnio 9,94% rocznie, obligacje 4,50%, gotówka 3,31%, a inflacja wynosiła około 3% rocznie. Dane opublikowano w serwisie A Wealth of Common Sense.

Różnica między gotówką a akcjami nie oznacza, że gotówka jest zbędna. Oznacza raczej, że jej rola powinna być ograniczona do płynności, bezpieczeństwa i krótkoterminowych potrzeb. Jeżeli inwestor przez lata trzyma zbyt dużą część majątku w gotówce, może zachować nominalną wartość, ale stracić potencjał realnego wzrostu.

Gotówka w portfelu jest dobra jako rezerwa i amortyzator, ale słaba jako główny silnik budowania majątku.

Jak ustalić właściwy poziom gotówki

Nie ma jednej uniwersalnej proporcji. Inwestor powinien zacząć od potrzeb życiowych: ile wynoszą miesięczne koszty, jak stabilne są dochody, czy są zobowiązania, czy w najbliższym czasie planowany jest duży wydatek. Dopiero później warto decydować, ile gotówki zostawić w samym portfelu inwestycyjnym.

Osoba z długim horyzontem i stabilną sytuacją finansową może utrzymywać niewielką gotówkę inwestycyjną. Ktoś z krótszym horyzontem, nieregularnymi dochodami albo większą awersją do ryzyka może potrzebować większej rezerwy. Ważne, aby gotówka nie była przypadkowym efektem strachu przed inwestowaniem.

Dobrze ustawiony poziom gotówki w portfelu pomaga spać spokojnie. Źle – albo zmusza do sprzedaży aktywów w złym momencie, albo przez lata obniża realny wynik inwestora.