• W zestawieniu za I kwartał 2026 r. różnica między medianami wynagrodzeń kobiet i mężczyzn wyniosła 2,9 proc., wobec 5,7 proc. dwa lata wcześniej.
  • Na zbliżenie zarobków wpływają zmiany struktury zatrudnienia oraz wzrost wynagrodzeń w sektorze publicznym.
  • Porównanie median nie pokazuje, czy kobiety i mężczyźni otrzymują takie samo wynagrodzenie za porównywalną pracę.

Rynek pracy: dystans między medianami zmalał niemal o połowę

Jeszcze w I kwartale 2024 r. mediana zarobków kobiet była o 5,7 proc. niższa od mediany mężczyzn. Rok później różnica wynosiła 3,5 proc. W ciągu dwóch lat zmniejszyła się więc niemal o połowę, wynika z zestawienia przygotowanego przez money.pl.

Mediana dzieli zatrudnionych na dwie równe części: połowa otrzymuje wynagrodzenie nie wyższe od tej kwoty, a połowa nie niższe. Jest mniej podatna na wpływ najwyższych pensji niż średnia. Nadal opisuje jednak całą grupę pracowników, obejmującą różne zawody, stanowiska i poziomy doświadczenia.

Znaczenie ma również okres porównania. Przykładowo w lutym 2026 r. mediana wynagrodzeń kobiet wyniosła 7631,04 zł, a mężczyzn 7753,52 zł brutto, według danych GUS. Różnica była wtedy mniejsza niż w zestawieniu kwartalnym. Wyniku jednego miesiąca nie należy zatem traktować jako stałej relacji między zarobkami obu płci.

Podwyżki i struktura zatrudnienia zmieniają obraz płac

Za zbliżeniem wynagrodzeń stoją m.in. zmiany w branżach zatrudniających kobiety i mężczyzn. W ostatnich dwóch latach rosło zatrudnienie w edukacji, ochronie zdrowia i administracji publicznej, a malało w sektorach zdominowanych przez mężczyzn. Znaczenie miały też podwyżki w usługach publicznych i wzrost płacy minimalnej.

Na miesięczne statystyki wpływają dodatkowe wypłaty. W wielu jednostkach sektora publicznego luty jest okresem wypłacania trzynastek, które podnoszą rejestrowane wynagrodzenia. Ponieważ w części tych branż przeważają kobiety, efekt jest widoczny również w porównaniu płac według płci, wyjaśnia Interia.

Nie każda poprawa wskaźnika musi więc oznaczać podwyżkę dla konkretnej pracownicy. Wynik może zmieniać się także dlatego, że przybywa zatrudnionych w lepiej wynagradzanych grupach albo ubywa ich w innych częściach gospodarki.

Mała różnica ogółem, duże rozbieżności między branżami

Ogólnopolska mediana nie pokazuje skali zróżnicowania sektorowego. W lutym 2026 r. w 14 z 20 analizowanych sekcji gospodarki mediana wynagrodzeń mężczyzn przewyższała medianę kobiet. W finansach i ubezpieczeniach GUS wskazał różnicę 36,9 proc. na korzyść mężczyzn. Z kolei w budownictwie przewaga wynosiła 36,8 proc. na korzyść kobiet, wynika z raportu urzędu.

Nawet porównanie w obrębie jednej branży nie jest jednak porównaniem identycznej pracy. Zestawia zarobki osób wykonujących różne zadania, od prac fizycznych po funkcje specjalistyczne i kierownicze.

Różnica między medianami miesięcznymi jest też inną miarą niż używana w unijnych porównaniach różnica przeciętnych zarobków godzinowych. Rada UE wskazuje, że na nierówności wynagrodzeń wpływają m.in. przerwy związane z opieką nad dziećmi, udział kobiet i mężczyzn w kadrach kierowniczych oraz koncentracja zatrudnienia w różnych zawodach.

O równości płac więcej mówią porównywalne stanowiska

Znaczenie metodologii pokazuje opracowanie Polskiego Instytutu Ekonomicznego. Przywołana w nim surowa luka płacowa w Polsce za 2022 r. wynosiła 7,8 proc., a po uwzględnieniu różnic m.in. w zawodach, wykształceniu i doświadczeniu sięgała 12,7 proc. To inne miary i okres niż obecne zestawienie median, ale pokazują, dlaczego niski wynik ogólny nie rozstrzyga o równości wynagrodzeń.

„Skuteczność tych regulacji zależy od skuteczności w egzekwowaniu przepisów, długotrwałości procedury oraz siły negocjacyjnej samych pracowników” – wskazuje Łukasz Baszczak, starszy analityk zespołu ekonomii behawioralnej PIE, odnosząc się do rozwiązań zwiększających przejrzystość płac.

Dla pracowników i pracodawców kluczowe pozostają więc porównania wynagrodzeń przy podobnych obowiązkach, kwalifikacjach i odpowiedzialności. Kolejne odczyty pokażą, czy dystans między medianami nadal maleje. Ocena równości płac wymaga jednak także sprawdzenia, co dzieje się wewnątrz firm i poszczególnych grup zawodowych.

Czytaj także:

Polska gospodarka urosła mocniej od prognoz. „Mamy boom inwestycyjny”

Niepokojący trend na rynku pracy. Przybywa osób zwolnionych przez firmy

Nowe czołgi przybyły do Polski. Ukraińcy przyglądają się im z zainteresowaniem