• W październiku 2026 roku upadłość konsumencką ogłoszono wobec 2325 osób. To najwyższy miesięczny wynik w historii.
  • Od początku roku liczba bankructw konsumenckich zbliżyła się do 20,7 tys., przekraczając wynik z analogicznego okresu 2025 roku o ponad 17 proc.
  • Sejm pracuje nad przepisami, które mają uprościć oddłużanie i umożliwić automatyczne umarzanie zobowiązań po wykonaniu planu spłaty.

Rekord upadłości konsumenckich. Ponad 2300 bankructw w październiku

Najnowsze dane Centralnego Ośrodka Informacji Gospodarczej pokazują wyraźny wzrost liczby Polaków korzystających z upadłości konsumenckiej. W październiku ogłoszono ją wobec 2325 osób. To najwyższy miesięczny wynik od wprowadzenia tej instytucji do polskiego prawa w 2009 roku.

Według danych przytoczonych przez Bankier.pl w ciągu pierwszych dziesięciu miesięcy 2026 roku upadłość ogłoszono wobec niemal 20,7 tys. konsumentów. Oznacza to wzrost o ponad 17 proc. w porównaniu z analogicznym okresem poprzedniego roku.

Skalę zjawiska pokazuje również raport Instytutu Badań nad Długiem i Niewypłacalnością. W październiku do sądów wpłynęło 3055 wniosków o ogłoszenie upadłości, o 15 proc. więcej niż we wrześniu. Łącznie ogłoszono 2359 upadłości, z czego 2325 dotyczyło konsumentów, a 34 przedsiębiorców.

Jeśli obecne tempo się utrzyma, liczba bankructw konsumenckich w całym 2026 roku może przekroczyć 24 tys. Byłby to najwyższy roczny wynik w historii i wyraźne zakończenie okresu względnej stabilizacji obserwowanego w latach 2023-2025.

Dlaczego coraz więcej Polaków ogłasza bankructwo?

Wzrost liczby upadłości konsumenckich może mieć kilka przyczyn. Jedną z nich są problemy finansowe osób, które nie są już w stanie terminowo regulować swoich zobowiązań.

Na sytuację zadłużonych gospodarstw domowych wpływają koszty utrzymania, wysokość rat kredytów, utrata dochodów oraz narastające zaległości. W przypadku części dłużników suma zobowiązań staje się niemożliwa do spłacenia z bieżących zarobków. Nie można jednak utożsamiać rosnącej liczby upadłości wyłącznie z pogorszeniem sytuacji materialnej Polaków.

Istotne znaczenie mają również zmiany prawne, które w ostatnich latach ułatwiły dostęp do oddłużenia. Szczególnie ważna była nowelizacja z 2020 roku, która zniosła wcześniejsze bariery związane z badaniem przyczyn niewypłacalności już na etapie ogłaszania upadłości.

Obecnie z procedury mogą skorzystać także osoby, które doprowadziły do niewypłacalności wskutek własnych błędów finansowych. Okoliczności te mogą jednak wpływać na długość i warunki późniejszego planu spłaty. Zmiany zwiększyły dostępność postępowania, które wcześniej dla wielu zadłużonych pozostawało praktycznie nieosiągalne.

W statystykach znajdują się również osoby, które wcześniej prowadziły działalność gospodarczą. Według danych COIG około co dziesiąty konsument ogłaszający upadłość zamknął własną firmę nie później niż rok przed bankructwem.

Na czym polega upadłość konsumencka? Długi nie znikają automatycznie

Upadłość konsumencka jest procedurą sądową przeznaczoną przede wszystkim dla niewypłacalnych osób fizycznych, które nie prowadzą działalności gospodarczej.

Jej celem jest uporządkowanie sytuacji finansowej dłużnika i umożliwienie oddłużenia, przy uwzględnieniu praw wierzycieli. Ogłoszenie upadłości nie oznacza jednak natychmiastowego anulowania wszystkich zobowiązań.

Po wydaniu postanowienia przez sąd następują kolejne etapy postępowania, obejmujące m.in. ustalenie majątku dłużnika, ewentualną jego likwidację oraz określenie zasad spłaty wierzycieli.

W wielu przypadkach sąd ustala plan spłaty, który dłużnik musi realizować przez określony czas. Dopiero po spełnieniu odpowiednich warunków możliwe jest umorzenie pozostałych zobowiązań objętych oddłużeniem.

Nie wszystkie długi mogą zostać umorzone. Wyjątki dotyczą m.in. alimentów oraz określonych zobowiązań wynikających z czynów niedozwolonych. Procedura wiąże się również z konsekwencjami dla majątku dłużnika, w tym możliwością sprzedaży nieruchomości. Nie jest więc sposobem na pozbycie się zobowiązań bez ponoszenia kosztów.

Sejm szykuje zmiany. Oddłużenie ma być szybsze i prostsze

Wzrost liczby upadłości zbiega się z pracami nad kolejną nowelizacją Prawa upadłościowego. Projekt przygotowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości zakłada ograniczenie obowiązków administracyjnych sądów i uproszczenie końcowego etapu oddłużenia.

Jedną z najważniejszych propozycji jest automatyczne umarzanie pozostałych zobowiązań po upływie trzech miesięcy od zakończenia okresu wykonywania planu spłaty. W tym czasie wierzyciele mogliby zgłosić zastrzeżenia, jeśli dłużnik nie realizował swoich obowiązków prawidłowo.

Jak podkreślił wiceminister sprawiedliwości Arkadiusz Myrcha w oficjalnym komunikacie resortu:

Największymi beneficjentami tych zmian będą jednak sami obywatele.

Projekt przewiduje ponadto ograniczenie nadzoru sądowego nad realizacją planu spłaty oraz skrócenie okresu udostępniania informacji o zakończonym oddłużeniu w Krajowym Rejestrze Zadłużonych.

Dane mają przestać być ujawniane po trzech latach od opublikowania informacji o umorzeniu zobowiązań z mocy prawa. Nowelizacja przeszła już etap prac rządowych. 17 listopada odbyło się drugie czytanie projektu w Sejmie, a dzień później komisja rozpatrywała zgłoszone poprawki. Przepisy nie zostały jeszcze ostatecznie uchwalone.

Czytaj także:

Polacy nie chcą płacić wyższych podatków na socjal. Przeciw jest aż 71 proc.

Cicha prywatyzacja ochrony zdrowia. Kto ma pieniądze, ten omija kolejki

Wynajem mieszkań coraz mniej opłacalny. Ryzyko rośnie, a rentowność spada