- Niemal 71 proc. Polaków sprzeciwia się podnoszeniu podatków w celu finansowania dodatkowych świadczeń społecznych.
- Przeciwko takiemu rozwiązaniu jest 58 proc. wyborców koalicji rządzącej i 82 proc. sympatyków opozycji.
- Projekt budżetu na 2027 rok przewiduje deficyt w wysokości 281,2 mld zł, co ogranicza możliwości finansowania nowych wydatków.
Polacy przeciw wyższym podatkom. Niemal połowa zdecydowanie odrzuca taki pomysł
W badaniu przeprowadzonym przez IBRiS zapytano respondentów, czy rząd powinien finansować zwiększone wydatki socjalne poprzez podwyższanie podatków. Wyniki pokazują wyraźną przewagę przeciwników takiego rozwiązania.
Jak wynika z sondażu opublikowanego przez „Rzeczpospolitą”, zdecydowany sprzeciw zadeklarowało 46,8 proc. ankietowanych, a kolejne 24 proc. odpowiedziało, że raczej nie popiera zwiększania obciążeń podatkowych.
Za finansowaniem nowych świadczeń społecznych z wyższych podatków opowiedziało się 25,5 proc. badanych. Jedynie 3,8 proc. nie miało zdania w tej sprawie. Badanie przeprowadzono 6 i 7 listopada 2026 roku na reprezentatywnej próbie 1069 osób. Wyniki opublikowano 18 listopada.
Ważne jest jednak rozróżnienie między sprzeciwem wobec podwyżek podatków a niechęcią do samych świadczeń. Respondenci nie byli pytani o likwidację istniejących programów, takich jak 800+ czy dodatkowe emerytury. Oceniali wyłącznie pomysł finansowania kolejnych wydatków socjalnych przez zwiększenie podatków.
Odpowiedzi nie oznaczają zatem automatycznie, że większość społeczeństwa chciałaby ograniczyć pomoc państwa. Pokazują natomiast, że zwiększanie obciążeń podatkowych nie jest akceptowanym przez większość badanych sposobem zdobywania dodatkowych pieniędzy na świadczenia.
Nawet wyborcy koalicji rządzącej nie chcą wyższych podatków
Wyniki sondażu pokazują różnice między elektoratami poszczególnych ugrupowań, ale również szeroki sprzeciw wobec podwyższania danin. Wśród sympatyków koalicji rządzącej 58 proc. respondentów odrzuca finansowanie nowych programów socjalnych z wyższych podatków. Przeciwnego zdania jest 35 proc. ankietowanych.
Największą otwartość na takie rozwiązanie wykazują wyborcy Nowej Lewicy. W tej grupie 57 proc. popiera zwiększanie wydatków socjalnych poprzez podnoszenie podatków, podczas gdy 41 proc. jest przeciw.
Inaczej wyglądają wyniki wśród wyborców ugrupowań opozycyjnych. Łącznie 82 proc. z nich sprzeciwia się podnoszeniu podatków na dodatkowe świadczenia, a 17 proc. popiera taki kierunek. W elektoracie Prawa i Sprawiedliwości przeciwnicy stanowią 88 proc., natomiast wśród sympatyków Konfederacji aż 98 proc.
Oznacza to, że nawet wyborcy ugrupowań reprezentujących odmienne podejścia do polityki społecznej często zgadzają się w jednej kwestii: dodatkowe programy nie powinny być finansowane poprzez zwiększanie ich obciążeń podatkowych.
Największy sprzeciw wśród osób w wieku 40-59 lat
Wyniki badania różnią się również w zależności od wieku respondentów. Największy odsetek przeciwników wyższych podatków na cele społeczne odnotowano w grupie osób między 40. a 59. rokiem życia. Relatywnie mniejszy sprzeciw występuje wśród najmłodszych dorosłych, mających od 18 do 29 lat, oraz osób powyżej 70. roku życia.
Jednym z możliwych wyjaśnień jest sytuacja zawodowa badanych. Osoby w średnim wieku często osiągają najwyższe dochody w swojej karierze, a jednocześnie ponoszą znaczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny, kredytami i codziennym funkcjonowaniem gospodarstwa domowego.
Podwyższenie podatków mogłoby bezpośrednio zmniejszyć ich dochody rozporządzalne. Nie oznacza to jednak, że sondaż pozwala jednoznacznie ustalić motywacje respondentów. Badanie pokazuje skalę sprzeciwu, ale nie przesądza, dlaczego poszczególne grupy udzieliły takich odpowiedzi.
Ekonomiści ostrzegają przed finansowaniem świadczeń długiem
Wyniki badania pojawiają się w okresie rosnącej presji na polskie finanse publiczne. Państwo musi jednocześnie finansować istniejące świadczenia, ochronę zdrowia, obronność oraz inwestycje infrastrukturalne.
Marcin Mrowiec, główny ekonomista Grant Thornton, w rozmowie z „Rzeczpospolitą” zwrócił uwagę na zależność między wydatkami publicznymi a dochodami państwa.
– Prawie trzy czwarte społeczeństwa nie widzi lub nie chce widzieć zależności między rosnącymi wydatkami i rosnącymi dochodami – twierdzi.
Ekonomista wskazuje, że zwiększanie wydatków bez zapewnienia odpowiednich wpływów może pogarszać sytuację finansów publicznych.
Skalę problemu pokazuje projekt budżetu państwa na 2027 rok opublikowany przez Ministerstwo Finansów. Zakłada on dochody w wysokości 696,4 mld zł oraz wydatki wynoszące 977,6 mld zł. Planowany deficyt ma sięgnąć maksymalnie 281,2 mld zł.
Różnica między dochodami a wydatkami oznacza konieczność pozyskania finansowania, przede wszystkim poprzez emisję długu. Uruchomienie kolejnego kosztownego programu społecznego bez dodatkowych dochodów albo ograniczenia innych wydatków mogłoby zwiększyć potrzeby pożyczkowe państwa.
Nie oznacza to, że każdy nowy program wymaga automatycznej podwyżki podatków. Możliwe są również przesunięcia w budżecie, ograniczenie innych wydatków lub zmiany zasad istniejących świadczeń. Każde z tych rozwiązań ma jednak własne konsekwencje gospodarcze i społeczne.
Co wyniki sondażu oznaczają dla polityki społecznej?
Badanie pokazuje ograniczoną akceptację społeczną dla modelu, w którym rozszerzanie świadczeń finansowane jest bezpośrednio wyższymi podatkami.
Dla rządzących oznacza to konieczność wyjaśniania nie tylko korzyści z proponowanych programów, lecz także ich kosztów i sposobu finansowania. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy budżet już obecnie zakłada znacznie wyższe wydatki niż dochody.
Jednocześnie z sondażu nie wynika, czy ankietowani zaakceptowaliby ograniczenie istniejących transferów, podwyższenie wybranych podatków zamiast wszystkich danin albo zwiększenie zadłużenia państwa.
Odpowiedzi na te pytania mogłyby pokazać, jakie rozwiązania Polacy uznają za alternatywę dla podnoszenia podatków. Na razie najważniejszy wniosek jest jednoznaczny: zdecydowana większość badanych nie popiera finansowania dodatkowych świadczeń społecznych poprzez zwiększanie obciążeń podatkowych.
Czytaj także:
Polska traci wiarygodność ekonomiczną. Gorzej wypadły tylko dwa państwa
Co piąty polski inżynier szuka pracy za granicą. Firmy przegrywają walkę o specjalistów
Polska szykuje się na kolejną falę uchodźców. Nawet 2,5 mln osób



