• MSWiA analizuje trzy scenariusze napływu uchodźców z Ukrainy, w tym wariant masowej migracji.
  • Według eksperckiego szacunku do Polski mogłoby przybyć nawet 2,5 mln osób.
  • Rząd nie widzi obecnie sytuacji alarmowej, ale wojewodowie sprawdzili dostępne zasoby i infrastrukturę.

Nowa fala uchodźców z Ukrainy. MSWiA rozważa trzy scenariusze

Jak ustaliła „Rzeczpospolita”, polski rząd przygotowuje się na możliwość pogorszenia sytuacji humanitarnej w Ukrainie podczas nadchodzącej zimy. Kluczowym zagrożeniem są rosyjskie ataki na infrastrukturę odpowiedzialną za dostarczanie energii elektrycznej, ogrzewania i wody.

MSWiA bierze pod uwagę trzy warianty. Pierwszy zakłada brak zwiększonego napływu obywateli Ukrainy. Drugi przewiduje przyjazd osób mających już w Polsce rodziny lub bliskich. Trzeci oznacza masową migrację ludności, porównywalną pod względem wyzwań organizacyjnych z pierwszymi miesiącami rosyjskiej inwazji w 2022 roku.

Resort zapewnia, że przygotowuje się również na najbardziej pesymistyczny wariant. Jednocześnie podkreśla, że obecnie nie ma sygnałów uzasadniających uruchomienie kosztownych działań kryzysowych na dużą skalę.

Wiceminister spraw wewnętrznych i administracji Maciej Duszczyk powiedział „Rzeczpospolitej”, że najbardziej prawdopodobny jest przyjazd osób, które wcześniej przebywały w Polsce i mają tutaj rodziny. Według przedstawiciela rządu do urzędów wojewódzkich docierają już pojedyncze pytania o możliwość znalezienia schronienia na okres zimowy.

Nawet 2,5 mln uchodźców. Skąd tak wysoki szacunek?

Najbardziej pesymistyczny wariant przedstawił ppłk Maciej Korowaj, były oficer Służby Wywiadu Wojskowego. Ekspert zwrócił uwagę, że rosyjskie działania mogą doprowadzić do kryzysu w największych ukraińskich miastach.

Według jego szacunków w Kijowie i Odessie mieszka łącznie około 4,5 mln osób. Jeśli długotrwałe przerwy w dostawach energii, ogrzewania i wody uniemożliwią normalne funkcjonowanie tych ośrodków, część mieszkańców może zdecydować się na wyjazd. W skrajnym przypadku do Polski mogłoby przybyć nawet 2,5 mln ludzi.

Nie jest to jednak oficjalna prognoza polskiego rządu ani potwierdzona liczba osób planujących emigrację. Szacunek pokazuje możliwą skalę zagrożenia przy wyjątkowo niekorzystnym rozwoju sytuacji.

Korowaj wskazuje również, że Ukraina przyjęła już wielu przesiedleńców z terenów przyfrontowych. Może to ograniczać możliwości zapewnienia dodatkowego schronienia mieszkańcom dużych miast, gdyby doszło do rozległego kryzysu energetycznego.

Rosja chce sparaliżować ukraińskie miasta podczas zimy

Zdaniem Krzysztofa Nieczypora, eksperta Ośrodka Studiów Wschodnich, Rosja dąży do wywołania kryzysu humanitarnego poprzez niszczenie infrastruktury krytycznej. Szczególnie zagrożone są systemy przesyłowe, ciepłownicze, wodociągowe i kanalizacyjne.

„Ta zima będzie najtrudniejszym okresem wojny od jej rozpoczęcia” – ocenił Nieczypor w rozmowie z „Rzeczpospolitą”.

Duże miasta są szczególnie wrażliwe na takie działania. Przerwy w dostawach prądu mogą utrudniać funkcjonowanie sieci wodociągowych, komunikacji miejskiej, szpitali i systemów ogrzewania. Długotrwałe uszkodzenia infrastruktury byłyby szczególnie dotkliwe podczas silnych mrozów.

W analizie Ośrodka Studiów Wschodnich z 23 października 2026 roku wskazano, że całkowity blackout Ukrainy nie jest najbardziej prawdopodobnym scenariuszem. Znacznie bardziej realne są jednak lokalne kryzysy humanitarne, obejmujące poszczególne miasta lub dzielnice.

O skali zagrożenia zdecydują przede wszystkim intensywność rosyjskich ataków, skuteczność ukraińskiej obrony przeciwlotniczej, możliwości naprawy uszkodzonych instalacji oraz warunki pogodowe.

Polska sprawdza zasoby. Większość punktów recepcyjnych już nie działa

Przygotowania do ewentualnego kryzysu rozpoczęły się jeszcze przed nadejściem zimy. Pod koniec września kierownictwo MSWiA spotkało się z wojewodami, Strażą Graniczną i przedstawicielami Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych.

Z informacji przekazanych przez resort „Rzeczpospolitej” wynika, że wojewodowie otrzymali polecenie zinwentaryzowania infrastruktury i dostępnych zasobów. Straż Graniczna monitoruje natomiast sytuację na przejściach oraz strukturę osób przekraczających granicę.

Problemem w przypadku gwałtownego wzrostu migracji mogłaby okazać się infrastruktura recepcyjna. Polska zlikwidowała większość punktów i miejsc masowego zakwaterowania utworzonych po wybuchu pełnoskalowej wojny w 2022 roku. Według ustaleń dziennika funkcjonują obecnie dwa punkty recepcyjne, w Przemyślu i Lublinie.

Ewentualne przyjęcie dużej liczby osób wymagałoby odtworzenia części zaplecza organizacyjnego oraz zapewnienia dostępu do zakwaterowania, opieki zdrowotnej i podstawowych usług.

Co nowa fala uchodźców oznaczałaby dla Polski?

Skutki gospodarcze i społeczne zależałyby przede wszystkim od liczby przyjeżdżających, tempa migracji i długości ich pobytu. Osoby mające rodziny w Polsce mogłyby początkowo korzystać z prywatnego zakwaterowania, ograniczając potrzebę uruchamiania pomocy instytucjonalnej.

Masowy napływ oznaczałby jednak dodatkową presję na lokalne rynki mieszkaniowe, szkoły, placówki ochrony zdrowia i budżety samorządów. Jednocześnie część osób w wieku produkcyjnym mogłaby podejmować zatrudnienie, zwiększając podaż pracy.

Na razie rząd nie przewiduje powtórzenia sytuacji z pierwszych tygodni wojny. Najważniejsze będą kolejne tygodnie sezonu grzewczego i to, czy ukraińskiej energetyce uda się utrzymać dostawy podstawowych usług.

Jeżeli rosyjskie ataki doprowadzą do długotrwałego paraliżu dużych miast, Polska może zostać zmuszona do szybkiego zwiększenia zdolności przyjmowania uchodźców. Obecne działania mają umożliwić przygotowanie się na taki rozwój wydarzeń bez przedwczesnego uruchamiania kosztownej infrastruktury.

Czytaj także:

Polska mogła zyskać 33 mld zł rocznie. Eksperci obwiniają banki

Cztery akty dywersji na polskiej kolei. 15 osób zostało zatrzymanych

Parafia żądała 5 mln zł. Państwo wypłaciło 72 mln zł, ugodę podpisano tuż przed wyrokiem