• W 2025 roku polscy rezydenci ponieśli 1,63 mld zł strat na pozagiełdowych instrumentach pochodnych.
  • Wśród wszystkich klientów polskich brokerów stratę poniosło niemal 267 tys. osób, czyli 72,2 proc. aktywnych inwestorów.
  • KNF zapowiedziała kolejną interwencję produktową dotyczącą kontraktów CFD, co wywołało spadek kursu XTB.

KNF zapowiada nowe ograniczenia CFD. Dotychczasowe przepisy nie wystarczyły

O planach zaostrzenia nadzoru nad rynkiem poinformował Dariusz Adamski, zastępca przewodniczącego KNF, podczas konferencji zorganizowanej 17 listopada przez gazetę „Parkiet”.

Jak podał „Puls Biznesu”, regulator zamierza w najbliższym czasie przeprowadzić kolejną interwencję produktową dotyczącą kontraktów na różnicę kursową, czyli CFD.

Adamski wskazał, że łączne straty inwestorów są obecnie niemal siedmiokrotnie wyższe niż w 2019 roku. Jego zdaniem świadczy to o niewystarczającej skuteczności ograniczeń wprowadzonych siedem lat temu.

Przedstawiciel KNF nie ujawnił jednak, jakie dokładnie rozwiązania zostaną zastosowane ani kiedy nowe przepisy wejdą w życie.

Podczas konferencji zwrócił również uwagę na specyfikę działalności brokerów oferujących CFD. Według relacji „Pulsu Biznesu” porównał ich model biznesowy do działalności bukmacherów, wskazując na konflikt interesów, który może pojawiać się przy tego rodzaju instrumentach.

Wcześniej, w wywiadzie dla „Parkietu”, Adamski podkreślał: „Rynek kapitałowy nie może funkcjonować jak hazard”.

Polscy inwestorzy stracili 1,63 mld zł. Skala strat rośnie

Najnowsza zapowiedź KNF opiera się na niepokojących statystykach dotyczących wyników inwestorów indywidualnych. Z oficjalnego raportu Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego za 2025 rok wynika, że stratę poniosło 266 818 aktywnych klientów krajowych firm inwestycyjnych. Stanowili oni 72,2 proc. wszystkich aktywnych klientów uwzględnionych w badaniu.

Łączna wartość ich strat wyniosła 2,68 mld zł. Jednocześnie 102 919 klientów osiągnęło zyski o łącznej wartości 740 mln zł. Przeciętna strata w grupie inwestorów, którzy zakończyli rok na minusie, wyniosła 10 046 zł.

W przypadku samych polskich rezydentów statystyki wyglądają nieco inaczej. Stratę poniosło 133 790 osób, czyli 71,8 proc. aktywnych klientów z tej grupy. Łączna wartość strat wyniosła 1,63 mld zł, wobec 439,5 mln zł zysków osiągniętych przez pozostałych inwestorów. Rok wcześniej polscy rezydenci stracili 1,29 mld zł. Oznacza to wzrost łącznej wartości strat o około 26 proc. w ciągu roku.

Dane obejmują pozagiełdowe instrumenty pochodne, do których należą przede wszystkim kontrakty CFD, i nie ograniczają się wyłącznie do transakcji walutowych. Kwota 2,68 mld zł dotyczy zarówno klientów z Polski, jak i zagranicznych rezydentów korzystających z usług krajowych podmiotów.

Dlaczego tak wielu inwestorów traci na CFD?

Kontrakty CFD pozwalają zarabiać lub tracić na zmianach cen akcji, indeksów giełdowych, walut, surowców i innych aktywów bez konieczności ich bezpośredniego kupowania.

Najważniejszą cechą tych instrumentów jest możliwość stosowania dźwigni finansowej. Pozwala ona otworzyć pozycję o wartości znacznie wyższej niż posiadany depozyt zabezpieczający.

Przykładowo przy dźwigni 1:20 inwestor może uzyskać ekspozycję na instrument o wartości 20 tys. zł, dysponując depozytem wynoszącym 1000 zł. Zmiana ceny o 1 proc. oznacza w takim uproszczonym przykładzie zmianę wartości pozycji o 200 zł, czyli 20 proc. początkowego depozytu.

Mechanizm zwiększa potencjalne zyski, ale w takim samym stopniu powiększa straty. Niekorzystny ruch rynku może doprowadzić do szybkiego wyczerpania środków przeznaczonych na transakcję.

Z tego powodu KNF ostrzega, że instrumenty pochodne wymagają odpowiedniej wiedzy i doświadczenia, a inwestor musi akceptować ryzyko utraty całości zaangażowanego kapitału.

Problemem jest również to, że kontrakty CFD mogą być oferowane na tych samych platformach co tradycyjne akcje czy fundusze ETF, mimo że charakteryzują się znacznie wyższym poziomem ryzyka.

Jakie ograniczenia CFD może wprowadzić KNF?

Pierwsza duża interwencja dotycząca kontraktów CFD została wprowadzona w Polsce w sierpniu 2019 roku.

Obejmowała między innymi ograniczenie maksymalnej dźwigni finansowej, ochronę przed ujemnym saldem rachunku, obowiązek automatycznego zamykania pozycji przy niewystarczającym zabezpieczeniu oraz zakaz oferowania bonusów zachęcających do handlu.

Zgodnie z zasadami interwencji produktowej Komisja może ograniczać wprowadzanie instrumentów finansowych do obrotu, ich dystrybucję, sprzedaż oraz określone praktyki stosowane przez przedsiębiorstwa inwestycyjne.

W przypadku CFD możliwe kierunki zmian obejmują bardziej rygorystyczne badanie wiedzy klientów, ograniczenie promocji ryzykownych instrumentów albo utrudnienie automatycznego uzyskiwania do nich dostępu przez początkujących inwestorów. Są to jednak potencjalne rozwiązania, a nie oficjalnie przedstawiony katalog nowych wymogów.

KNF będzie musiała określić zakres planowanej interwencji oraz jej uzasadnienie. Dopiero opublikowanie decyzji pozwoli ocenić, jakie obowiązki zostaną nałożone na brokerów i czy zmieni się sposób korzystania z platform inwestycyjnych.

Akcje XTB spadły. Brokerzy czekają na decyzję KNF

Zapowiedź regulatora wywołała reakcję inwestorów na warszawskiej giełdzie. Po wypowiedzi Dariusza Adamskiego kurs XTB, jednego z największych dostawców kontraktów CFD w Polsce, zaczął spadać.

Według „Pulsu Biznesu” kontrakty CFD odpowiadają za zdecydowaną większość przychodów XTB związanych z obrotem instrumentami finansowymi. Ewentualne ograniczenia mogłyby więc wpłynąć na model biznesowy spółki. Na stronie brokera publikowana jest informacja, że około 79 proc. rachunków inwestorów detalicznych traci pieniądze podczas handlu CFD.

Warto przypomnieć, że w sierpniu 2026 roku KNF utrzymała w mocy karę w wysokości 20 mln zł nałożoną na XTB. Regulator wskazał między innymi na nieprawidłowości w ocenie wiedzy i doświadczenia klientów oraz sposobie określania grup docelowych dla skomplikowanych instrumentów finansowych. Naruszenia dotyczyły wcześniejszego okresu, przede wszystkim lat 2022-2023.

Czytaj także:

Polska traci wiarygodność ekonomiczną. Gorzej wypadły tylko dwa państwa

Co piąty polski inżynier szuka pracy za granicą. Firmy przegrywają walkę o specjalistów

Polska szykuje się na kolejną falę uchodźców. Nawet 2,5 mln osób