- Polska uzyskała minus 0,45 punktu w najnowszym Indeksie Wiarygodności Ekonomicznej Polski.
- Spośród 10 analizowanych państw gorsze wyniki odnotowały jedynie Węgry i Rumunia.
- Największymi problemami Polski są stan finansów publicznych, praworządność i respektowanie zobowiązań międzynarodowych.
Wiarygodność ekonomiczna Polski. Tylko dwa państwa wypadły gorzej
Wyniki piątej edycji Indeksu Wiarygodności Ekonomicznej Polski opisuje „Rzeczpospolita”. Raport przygotowany przez grupę naukowców pod kierunkiem prof. Jerzego Hausnera pokazuje, że Polska w 2025 roku osiągnęła nieznacznie gorszy wynik niż rok wcześniej, a jej wiarygodność pozostaje wyraźnie poniżej poziomu sprzed dekady.
W tegorocznej analizie uwzględniono 10 europejskich państw. Oprócz Polski znalazły się w niej Czechy, Hiszpania, Litwa, Rumunia, Słowacja, Węgry, Włochy oraz po raz pierwszy Finlandia i Szwecja.
Najwyższe oceny uzyskały Szwecja, Finlandia, Litwa, Czechy i Hiszpania. Polska znalazła się w dolnej części zestawienia, z wynikiem minus 0,45. Niższą wiarygodność ekonomiczną odnotowano jedynie na Węgrzech i w Rumunii.
Nie oznacza to jednak, że Polska zajmuje trzecie miejsce od końca w całej Unii Europejskiej. Ranking obejmuje wyłącznie wybrane państwa, a nie wszystkie gospodarki Wspólnoty.
Jak wyjaśniają organizatorzy Open Eyes Economy Summit, indeks analizuje osiem obszarów funkcjonowania gospodarki i instytucji publicznych. Uwzględnia nie tylko kondycję finansów państwa, ale również jakość prawa, stabilność systemu finansowego, warunki prowadzenia biznesu, ochronę pracy i funkcjonowanie usług publicznych.
Finanse publiczne coraz większym obciążeniem dla Polski
Jednym z najpoważniejszych problemów zidentyfikowanych przez autorów raportu jest kondycja finansów publicznych. Rosnące zadłużenie i trudności z ograniczaniem deficytu mogą osłabiać zdolność państwa do reagowania na przyszłe kryzysy.
Prof. Jerzy Hausner, ekonomista kierujący zespołem przygotowującym indeks, zwraca uwagę, że pogorszenie wiarygodności gospodarczej Polski rozpoczęło się jeszcze przed pandemią, a poprawa sytuacji w ostatnich latach nie wystarczyła do odbudowania pozycji sprzed dekady.
Istotnym problemem pozostaje również sposób zarządzania finansami publicznymi. Sławomir Dudek, przewodniczący Rady Fiskalnej i współautor raportu, wskazuje na znaczącą skalę zadłużenia w funduszach zarządzanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego.
Według wypowiedzi ekonomisty przytoczonej przez „Rzeczpospolitą” zadłużenie w BGK wynosi obecnie około 11 proc. PKB, a do końca dekady może wzrosnąć do 18 proc. PKB. Są to wartości odnoszące się do zobowiązań obsługiwanych przez tę instytucję, a nie do całego długu publicznego.
Zdaniem autorów opracowania poprawa sytuacji wymaga nie tylko ograniczania deficytu, ale również przywrócenia przejrzystych i stabilnych zasad zarządzania finansami państwa.
Praworządność wpływa na koszty prowadzenia biznesu
Drugim obszarem obniżającym wiarygodność ekonomiczną Polski jest stan praworządności, w szczególności sprawność wymiaru sprawiedliwości.
Problemy z egzekwowaniem umów, przedłużające się postępowania sądowe oraz niepewność prawna mogą zwiększać koszty działalności przedsiębiorstw. Dla firm oznacza to ryzyko zamrożenia kapitału i trudności w odzyskiwaniu należności.
„Niesprawność wymiaru sprawiedliwości działa jak regresywny, ukryty podatek” – ocenia prof. Bartłomiej Biga z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, współautor raportu, cytowany przez „Rzeczpospolitą”.
Problem szczególnie dotyka małych i średnich przedsiębiorstw, które mają mniejsze możliwości finansowania długotrwałych sporów. Duże korporacje dysponują zazwyczaj większymi zasobami, pozwalającymi ograniczać skutki opóźnionych płatności lub kosztownych postępowań.
Z punktu widzenia inwestorów istotne są nie tylko obecne wyniki gospodarcze, ale również przewidywalność przepisów oraz możliwość skutecznego dochodzenia swoich praw.
Polska uzyskała pozytywne wyniki tylko w dwóch obszarach
Najnowszy indeks obejmuje osiem dziedzin życia gospodarczego i społecznego. Polska uzyskała dodatnie wartości jedynie w dwóch: ochronie i bezpieczeństwie pracy oraz jakości usług publicznych.
W pozostałych obszarach oceny były ujemne. Szczególnie niekorzystnie wypadły finanse publiczne, praworządność i respektowanie zobowiązań międzynarodowych.
Warto jednak zaznaczyć, że indeks nie jest odpowiednikiem ratingu kredytowego przyznawanego przez międzynarodowe agencje. Jego wartości odnoszą się do wieloletniego punktu odniesienia wyznaczonego dla badanych państw. Ujemny wynik wskazuje na pogorszenie względem przyjętej bazy porównawczej, a nie bezpośrednio na ryzyko niewypłacalności kraju.
Znaczenie badania wykracza poza statystyki. Słabsza jakość instytucji może przekładać się na większą niepewność inwestycyjną, ostrożniejsze decyzje przedsiębiorców i wyższe koszty prowadzenia działalności. Nie oznacza to automatycznie wzrostu kosztów kredytu czy spadku inwestycji, ale wskazuje na czynniki mogące ograniczać długoterminowy rozwój gospodarczy.
Eksperci wskazują, co Polska powinna zmienić
Autorzy raportu postulują przede wszystkim przygotowanie kompleksowego planu naprawy finansów publicznych oraz poprawę funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Ważnym elementem rekomendacji jest również odbudowa stabilności instytucjonalnej i przewidywalności polityki państwa.
Eksperci zwracają uwagę także na konieczność monitorowania konkurencyjności kosztowej polskich firm, rozwoju edukacji dorosłych oraz zwiększenia aktywności zawodowej kobiet i osób w wieku 55-64 lat.
Pełna piąta edycja indeksu ma zostać zaprezentowana 17 listopada podczas Open Eyes Economy Summit 2026 w Krakowie. Organizatorzy zapowiadają następnie bezpłatne udostępnienie raportu.
Wyniki pokazują, że szybki wzrost gospodarczy nie musi automatycznie oznaczać poprawy jakości funkcjonowania państwa. Dla Polski kluczowym wyzwaniem pozostaje odbudowa zaufania do instytucji oraz zapewnienie stabilnych warunków rozwoju przedsiębiorstw i inwestycji.
Czytaj także:
Polska mogła zyskać 33 mld zł rocznie. Eksperci obwiniają banki
Cztery akty dywersji na polskiej kolei. 15 osób zostało zatrzymanych
Parafia żądała 5 mln zł. Państwo wypłaciło 72 mln zł, ugodę podpisano tuż przed wyrokiem



