• Zagraniczne zobowiązania Polski na koniec 2025 roku wyniosły 3,6 bln zł, a aktywa zagraniczne osiągnęły 2,4 bln zł.
  • Międzynarodowa pozycja inwestycyjna netto była ujemna i wyniosła 1,2 bln zł. Według NBP jej struktura nie wskazuje jednak na nadmierne zagrożenie.
  • Zagraniczni inwestorzy kontrolują około 46 proc. aktywów polskiego sektora bankowego, których wartość sięga 1,5 bln zł.

Polska ma 3,6 bln zł zobowiązań. NBP przedstawił nowe dane

Podczas posiedzenia sejmowej Komisji Finansów Publicznych członek zarządu NBP Ludwik Kotecki przedstawił najważniejsze informacje dotyczące międzynarodowej pozycji inwestycyjnej Polski za 2025 rok.

Zgodnie z raportem NBP przekazanym do Sejmu wartość zagranicznych aktywów Polski na koniec ubiegłego roku wyniosła około 2,4 bln zł, co odpowiadało 61 proc. PKB. Jednocześnie zobowiązania polskich podmiotów wobec zagranicy sięgnęły 3,6 bln zł, czyli około 90 proc. PKB.

Różnica między tymi wartościami, nazywana międzynarodową pozycją inwestycyjną netto, wyniosła minus 1,2 bln zł. Oznacza to, że wartość zagranicznych inwestycji w Polsce przewyższa wartość polskich aktywów ulokowanych poza granicami kraju.

Jak wynika z informacji PAP opublikowanej przez Bankier.pl, ujemna pozycja inwestycyjna pogłębiła się w porównaniu z 2024 rokiem o około 112 mld zł.

Według Koteckiego zmiana była związana przede wszystkim ze wzrostem wyceny spółek notowanych na warszawskiej giełdzie. Wzrost wartości akcji należących do zagranicznych inwestorów zwiększa bowiem wartość zobowiązań wykazywanych w statystykach, nawet jeżeli nie oznacza zaciągnięcia nowych kredytów.

3,6 bln zł zobowiązań nie oznacza 3,6 bln zł długu

W interpretacji danych kluczowe jest rozróżnienie między zadłużeniem a zobowiązaniami inwestycyjnymi.

Międzynarodowa pozycja inwestycyjna obejmuje wszystkie zagraniczne aktywa i pasywa finansowe krajowych podmiotów. Wliczają się do niej zarówno kredyty i obligacje, jak i udziały zagranicznych inwestorów w polskich przedsiębiorstwach.

Jeżeli niemiecki koncern posiada fabrykę w Polsce, wartość jego inwestycji jest uwzględniana po stronie polskich pasywów zagranicznych. Nie oznacza to jednak, że polski rząd musi zwrócić właścicielowi równowartość zakładu. Podobnie wygląda sytuacja w przypadku zagranicznych akcjonariuszy spółek notowanych na GPW.

Według wcześniejszego raportu NBP za 2024 rok ponad połowę polskich pasywów zagranicznych stanowiły inwestycje bezpośrednie. Ich wartość wynosiła wówczas 1,68 bln zł.

Znaczna część tych inwestycji ma charakter długoterminowy. Obejmuje kapitał zaangażowany w przedsiębiorstwa, zakłady produkcyjne i instytucje finansowe.

Także po stronie aktywów znajdują się różne składniki majątku, m.in. zagraniczne inwestycje polskich firm, papiery wartościowe oraz rezerwy walutowe i złoto posiadane przez NBP. Z tego powodu kwoty 3,6 bln zł nie należy utożsamiać ani z zagranicznym długiem publicznym, ani z sumą zobowiązań wymagających jednorazowej spłaty.

NBP uspokaja. Polska poniżej progu ostrzegawczego Komisji Europejskiej

Choć ujemna pozycja inwestycyjna netto przekracza bilion złotych, przedstawiciele NBP nie oceniają obecnej sytuacji jako niebezpiecznej. Według Koteckiego istotniejsze od samej wartości zobowiązań jest ich odniesienie do wielkości gospodarki oraz struktura zagranicznych inwestycji.

Ujemna pozycja inwestycyjna netto Polski odpowiadała na koniec 2025 roku niespełna 30 proc. PKB. Tymczasem Komisja Europejska w ramach procedury monitorowania nierównowag makroekonomicznych stosuje orientacyjny próg wynoszący minus 35 proc. PKB.

Jak podkreślił Ludwik Kotecki, członek zarządu NBP, podczas posiedzenia sejmowej komisji:

Jesteśmy poniżej, czyli po bezpiecznej stronie tego wskaźnika, który nam zresztą spada.

Próg Komisji Europejskiej nie jest jednak sztywną granicą bezpieczeństwa finansowego. To wskaźnik ostrzegawczy, który powinien być analizowany razem z innymi danymi, w tym zadłużeniem zagranicznym, rezerwami walutowymi i strukturą inwestycji.

NBP podkreśla, że polska gospodarka od lat charakteryzuje się stosunkowo stabilną strukturą zagranicznych aktywów i zobowiązań.

Zagraniczny kapitał kontroluje 46 proc. polskiego sektora bankowego

Podczas posiedzenia Komisji Finansów Publicznych przedstawiono również dane dotyczące udziału zagranicznych inwestorów w polskiej bankowości.

Jacek Kocerka, przedstawiciel NBP, poinformował, że podmioty zagraniczne kontrolują obecnie około 46 proc. aktywów sektora bankowego. Ich wartość szacowana jest na 1,5 bln zł. Oznacza to, że niemal połowa aktywów bankowych w Polsce znajduje się w instytucjach kontrolowanych przez zagraniczny kapitał.

Nie należy jednak utożsamiać tej wartości z pieniędzmi, które zagraniczni właściciele mogliby swobodnie wyprowadzić z kraju. Aktywa banków obejmują przede wszystkim kredyty, papiery wartościowe i inne należności, a ich działalność podlega krajowym i europejskim regulacjom.

Obecność zagranicznych grup bankowych może ułatwiać pozyskiwanie kapitału, rozwój technologii i finansowanie przedsiębiorstw. Jednocześnie zwiększa znaczenie decyzji podejmowanych przez międzynarodowe grupy finansowe.

W przypadku pogorszenia globalnej koniunktury zagraniczni właściciele mogą zmieniać strategię działalności swoich spółek zależnych, co potencjalnie wpływa na skalę kredytowania i inwestycji.

Co zagraniczne zobowiązania oznaczają dla polskiej gospodarki?

Dane NBP pokazują, jak silnie polska gospodarka jest powiązana z międzynarodowym kapitałem, szczególnie pochodzącym z państw Unii Europejskiej.

Z jednej strony zagraniczne inwestycje wspierają rozwój przedsiębiorstw, tworzenie miejsc pracy oraz finansowanie infrastruktury i nowych technologii.

Z drugiej strony duży udział zagranicznych właścicieli oznacza, że część zysków wypracowanych w Polsce trafia do inwestorów z innych państw. Wartość tych przepływów zależy m.in. od rentowności przedsiębiorstw i przyjętej polityki wypłat dywidend.

Nie bez znaczenia pozostaje również sytuacja na światowych rynkach finansowych. Zmiany kursów walut, cen akcji czy wyceny obligacji mogą istotnie wpływać na wartość polskich aktywów i pasywów zagranicznych.

W kolejnych latach kluczowe będzie więc nie tylko ograniczanie nierównowagi między aktywami i zobowiązaniami, ale także utrzymanie stabilnej struktury finansowania gospodarki.

Najważniejszy wniosek z danych NBP jest taki, że Polska pozostaje dłużnikiem netto wobec zagranicy w ujęciu inwestycyjnym, ale nie oznacza to automatycznie problemów ze spłatą zadłużenia. O rzeczywistym ryzyku decyduje przede wszystkim rodzaj zobowiązań, ich termin zapadalności oraz zdolność gospodarki do pozyskiwania i utrzymywania kapitału.

Czytaj także:

Polacy nie chcą płacić wyższych podatków na socjal. Przeciw jest aż 71 proc.

Cicha prywatyzacja ochrony zdrowia. Kto ma pieniądze, ten omija kolejki

Wynajem mieszkań coraz mniej opłacalny. Ryzyko rośnie, a rentowność spada