• W 2025 roku przeciętna emerytura z ZUS wynosiła 4179 zł brutto, podczas gdy w systemach mundurowych średnie świadczenia mieściły się w przedziale od 6409 do 6843 zł.
  • Emerytury służb mundurowych są finansowane bezpośrednio z budżetu państwa, a zasady ich naliczania różnią się od systemu powszechnego.
  • W Polsce emerytury i renty pobierało w 2025 roku około 9,45 mln osób, czyli ponad jedna czwarta mieszkańców kraju.

Emerytury mundurowych znacznie wyższe niż świadczenia z ZUS

Najnowsze zestawienie GUS pokazuje, jak duże są różnice między poszczególnymi systemami emerytalnymi funkcjonującymi w Polsce. W 2025 roku przeciętna miesięczna emerytura wypłacana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wynosiła 4178,94 zł brutto. Rok wcześniej było to 3862,61 zł, co oznacza wzrost o ponad 316 zł.

Znacznie wyższe świadczenia otrzymywali byli funkcjonariusze i żołnierze zawodowi. Jak wynika z danych GUS przytoczonych przez Interię, przeciętne emerytury w systemach mundurowych wynosiły od 6409 do 6843 zł miesięcznie.

Różnica między najwyższą z tych średnich a przeciętnym świadczeniem z ZUS wynosiła 2664 zł miesięcznie, czyli niemal 32 tys. zł w skali roku. Oznacza to, że w porównywanych systemach średnia emerytura mundurowa mogła być o około 64 proc. wyższa niż przeciętna emerytura powszechna.

Jeszcze inaczej wygląda sytuacja osób objętych ubezpieczeniem rolniczym. Według rocznych danych GUS przeciętna emerytura i renta rolników indywidualnych wynosiła w 2025 roku 2228,09 zł brutto. Zestawienie pokazuje wyraźne zróżnicowanie wysokości świadczeń w zależności od systemu, w którym ubezpieczona była dana osoba.

Dlaczego mundurowi dostają wyższe emerytury?

Najważniejsza różnica dotyczy zasad naliczania świadczeń. W powszechnym systemie emerytalnym wysokość wypłaty zależy przede wszystkim od zgromadzonych i zwaloryzowanych składek, kapitału początkowego oraz średniego dalszego trwania życia w momencie przechodzenia na emeryturę.

Inaczej wygląda sytuacja służb mundurowych. Emerytury żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy są wypłacane w ramach odrębnego systemu zaopatrzeniowego, finansowanego z budżetu państwa.

Podstawą obliczania świadczenia jest uposażenie otrzymywane podczas służby oraz długość jej pełnienia. Szczegółowe zasady zależą od daty rozpoczęcia służby.

Funkcjonariusze przyjęci przed 1 stycznia 2013 roku mogą nabyć prawo do emerytury już po 15 latach służby. W przypadku osób przyjętych po 31 grudnia 2012 roku zasadniczy wymagany okres wynosi 25 lat.

Jak wynika z wyjaśnień Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji przekazanych Sejmowi, w starszym systemie podstawę obliczenia świadczenia stanowi co do zasady uposażenie na ostatnim stanowisku. W nowszym uwzględnia się średnie uposażenie z kolejnych 10 wybranych lat kalendarzowych.

Odrębne reguły uzasadniane są specyfiką służby, dyspozycyjnością oraz zagrożeniami związanymi z wykonywaniem obowiązków zawodowych.

Mundurowi mogą przejść na emeryturę znacznie wcześniej

Kolejna istotna różnica dotyczy wieku zakończenia aktywności zawodowej. W systemie powszechnym wiek emerytalny wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. W przypadku służb mundurowych kluczowe znaczenie ma natomiast wymagany okres służby.

Oznacza to, że część funkcjonariuszy może przechodzić na emeryturę jeszcze przed ukończeniem 50. roku życia, a następnie podejmować pracę w sektorze cywilnym.

Nie wszyscy mają jednak identyczne uprawnienia. Zasady dotyczące możliwości łączenia emerytury mundurowej z emeryturą z ZUS różnią się w zależności od daty rozpoczęcia służby i sposobu obliczenia świadczenia.

W czerwcu 2026 roku temat był przedmiotem dyskusji w Sejmie. Sebastian Gajewski, wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej, podczas posiedzenia Sejmu 10 czerwca wyjaśniał zasady finansowania starszego systemu mundurowego.

– Te emerytury są w całości finansowane przez nas wszystkich z budżetu państwa, z podatków – podkreślił.

Wiceminister odnosił się wówczas do osób, które rozpoczęły służbę przed 1999 rokiem i których dotyczą ograniczenia w jednoczesnym pobieraniu świadczeń z dwóch systemów.

Według jego wyjaśnień trwają analizy możliwości zmiany tych zasad. Problem polega jednak na tym, że dopuszczenie dodatkowych wypłat mogłoby zwiększyć wydatki Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Co czwarty mieszkaniec Polski pobiera emeryturę lub rentę

Dane GUS pokazują również skalę obciążeń związanych z systemem emerytalno-rentowym. W 2025 roku przeciętna liczba emerytów i rencistów w Polsce wynosiła 9,45 mln. Było to o 0,7 proc. więcej niż rok wcześniej. Osoby pobierające te świadczenia stanowiły około 25,3 proc. mieszkańców kraju.

Zdecydowana większość świadczeniobiorców korzystała z pozarolniczego systemu ubezpieczeń społecznych. Wśród pozostałych znajdowali się m.in. rolnicy oraz osoby objęte odrębnymi systemami zaopatrzeniowymi.

Rosną również koszty wypłat. Z informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że w 2025 roku na emerytury i renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przeznaczono prawie 404 mld zł. Stanowiło to około 89 proc. wszystkich wydatków funduszu. W porównaniu z poprzednim rokiem kwota zwiększyła się o 9,4 proc.

Wydatki FUS nie obejmują jednak wszystkich świadczeń emerytalnych finansowanych przez państwo. Odrębne środki przeznaczane są m.in. na emerytury mundurowe i świadczenia rolnicze. W związku ze starzeniem się społeczeństwa znaczenie tych wydatków dla finansów publicznych będzie rosło.

Różnice w emeryturach pozostają wyzwaniem dla systemu

Porównanie przeciętnych świadczeń pokazuje, że wysokość emerytury zależy nie tylko od zarobków i długości aktywności zawodowej, ale również od zasad obowiązujących w danej grupie zawodowej.

Nie oznacza to jednak, że każda osoba, która służyła w wojsku czy policji, otrzymuje 6 lub 7 tys. zł miesięcznie. Podawane kwoty są średnimi, na które wpływają zarówno niższe, jak i znacznie wyższe świadczenia.

Także przeciętna emerytura z ZUS nie odpowiada kwocie otrzymywanej przez każdego seniora. Dodatkowo zestawienie dotyczy 2025 roku. Od tego czasu świadczenia podlegały waloryzacji, dlatego rzeczywiste przeciętne wypłaty w 2026 roku są już inne.

Dyskusja o różnicach między systemami dotyczy więc nie tylko wysokości emerytur, lecz także zasad ich finansowania, wymaganej długości pracy i służby oraz wpływu świadczeń na budżet państwa.

Czytaj także:

Polacy nie chcą płacić wyższych podatków na socjal. Przeciw jest aż 71 proc.

Cicha prywatyzacja ochrony zdrowia. Kto ma pieniądze, ten omija kolejki

Wynajem mieszkań coraz mniej opłacalny. Ryzyko rośnie, a rentowność spada