• W budżecie na 2027 rok zapisano 7 mld zł na program Aktywny Rodzic, o miliard więcej niż w 2026 roku.
  • Od uruchomienia programu rodzice złożyli 1,2 mln wniosków dotyczących 1,22 mln dzieci.
  • ZUS zrealizował już 8,74 mln wypłat o łącznej wartości przekraczającej 10,8 mld zł.

Babciowe będzie kosztować 7 mld zł

Rząd zaplanował na realizację programu Aktywny Rodzic 7 mld zł. W porównaniu z kwotą przewidzianą na 2026 rok oznacza to wzrost o miliard złotych, czyli około 16,7 proc.

W oficjalnym zestawieniu najważniejszych wydatków budżetu na 2027 rok całość programu została określona jako tak zwane babciowe. Faktycznie Aktywny Rodzic obejmuje jednak trzy różne świadczenia. Tylko jedno z nich jest bezpośrednio związane z opłaceniem opiekuna, którym może zostać babcia, dziadek, niania albo inny członek rodziny.

Planowana kwota stanowi około 0,7 proc. wszystkich wydatków budżetu państwa. W 2027 roku mają one wynieść 977,6 mld zł, przy dochodach na poziomie 695 mld zł. Deficyt został zaplanowany na maksymalnie 282,6 mld zł.

Dla porównania na program Rodzina 800 plus rząd chce przeznaczyć 60,8 mld zł, a na trzynaste i czternaste emerytury 32,1 mld zł. Babciowe pozostaje więc znacznie mniejszym wydatkiem, ale jego budżet rośnie szybciej niż prognozowana inflacja, która ma wynieść 2,8 proc.

ZUS wypłacił już ponad 10,8 mld zł

Program Aktywny Rodzic wystartował 1 października 2024 roku. Do końca lipca 2026 roku rodzice złożyli łącznie 1,2 mln wniosków dotyczących 1,22 mln dzieci. ZUS zrealizował w tym czasie 8,74 mln miesięcznych wypłat, których wartość przekroczyła 10,8 mld zł.

Minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk poinformowała, że ze wsparcia korzysta już ponad milion rodziców. Tylko w lipcu do ZUS wpłynęło kolejnych 36,9 tys. wniosków obejmujących 37,6 tys. dzieci.

W tym samym miesiącu Zakład wypłacił 477,1 tys. świadczeń o łącznej wartości 588,2 mln zł. Dane te pokazują, że utrzymanie programu na obecnym poziomie oznacza wydatki wynoszące około 0,6 mld zł miesięcznie. Roczna kwota zbliża się więc do 7 mld zł zapisanych w projekcie przyszłorocznego budżetu.

Szczegółowe dane przekazane przez ZUS pokazują, że najpopularniejszą częścią programu jest świadczenie Aktywnie w żłobku. Złożono 442 tys. takich wniosków dotyczących 449,3 tys. dzieci.

Babciowe to trzy różne świadczenia

Program Aktywny Rodzic obejmuje dzieci od 12. do 35. miesiąca życia. Rodzic może w danym miesiącu pobierać jedno z trzech świadczeń na jedno dziecko. Wybraną formę pomocy można później zmienić, jeśli zmieni się sytuacja zawodowa lub sposób zapewnienia opieki.

Pierwszym świadczeniem są Aktywni rodzice w pracy, czyli właściwe babciowe. Aktywny zawodowo rodzic może otrzymywać 1500 zł miesięcznie przez maksymalnie 24 miesiące. W przypadku dziecka z niepełnosprawnością kwota rośnie do 1900 zł.

Pieniądze można przeznaczyć na opiekę sprawowaną przez nianię, babcię, dziadka lub inną osobę. ZUS otrzymał 371,9 tys. wniosków w tej kategorii, obejmujących 379,2 tys. dzieci. W lipcu wypłacono 116,7 tys. świadczeń o wartości 196,4 mln zł.

Druga forma wsparcia to Aktywnie w żłobku. Świadczenie wynosi do 1500 zł miesięcznie, a w przypadku dziecka z niepełnosprawnością do 1900 zł. Pieniądze są przeznaczone na opłacenie pobytu w żłobku, klubie dziecięcym albo u dziennego opiekuna.

W lipcu ZUS wypłacił w tej kategorii 321,5 mln zł. Było to 217,2 tys. świadczeń, czyli niemal połowa wszystkich wypłat z programu w tym miesiącu. Ministerstwo podaje, że przed wprowadzeniem Aktywnego Rodzica przeciętna opłata za opiekę instytucjonalną wynosiła około 1000 zł miesięcznie, a obecnie spadła poniżej 100 zł.

Trzecim rozwiązaniem jest Aktywnie w domu. Rodzice, którzy nie korzystają z dwóch pozostałych form, mogą otrzymać 500 zł miesięcznie. Do ZUS wpłynęło 387,8 tys. takich wniosków dotyczących 395,4 tys. dzieci. W lipcu wartość wypłat wyniosła 70,3 mln zł.

Program ma ułatwiać powrót do pracy

Jednym z głównych celów programu jest ułatwienie rodzicom powrotu do aktywności zawodowej po urodzeniu dziecka. Wsparcie może pokryć koszt opieki rodzinnej, zatrudnienia niani albo pobytu w placówce.

„Program Aktywny Rodzic to program opieki nad dziećmi. To także program aktywizacji rodziców na rynku pracy” – wyjaśniła Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, minister rodziny, pracy i polityki społecznej, cytowana na oficjalnej stronie programu Aktywny Rodzic.

Świadczenie nie jest jednak przekazywane bezpośrednio babci lub dziadkowi. Pieniądze otrzymuje rodzic. Może on zawrzeć z opiekunem umowę uaktywniającą, dzięki której państwo dofinansuje składki na ubezpieczenia społeczne.

Wnioski można składać wyłącznie elektronicznie przez portal eZUS, aplikację mZUS, system Emp@tia albo bankowość elektroniczną. Aktualne zestawienia liczby wniosków i wypłat dla wszystkich trzech świadczeń publikuje Portal Statystyczny ZUS.

Projekt budżetu na 2027 rok zostanie jeszcze zaopiniowany przez Radę Dialogu Społecznego i Radę Fiskalną. Następnie trafi do parlamentu, dlatego ostateczna wysokość wydatków może ulec zmianie. Na obecnym etapie rząd zakłada jednak utrzymanie wszystkich trzech świadczeń i zwiększenie środków na ich finansowanie.

Czytaj także:

Polska gospodarka urosła mocniej od prognoz. „Mamy boom inwestycyjny”

Niepokojący trend na rynku pracy. Przybywa osób zwolnionych przez firmy

Nowe czołgi przybyły do Polski. Ukraińcy przyglądają się im z zainteresowaniem