- Komisja Europejska ma 18 listopada przedstawić propozycję dodatkowej pożyczki dla Ukrainy w wysokości 45 mld euro.
- Czechy, Słowacja, Węgry i Bułgaria sprzeciwiają się dalszemu udziałowi w finansowaniu Ukrainy.
- Niemcy grożą zablokowaniem budżetu UE na lata 2028-2034, jeśli nie zostanie uzgodniony podział kosztów pomocy.
Nowa pożyczka dla Ukrainy. Bruksela chce kolejnych 45 mld euro
Komisja Europejska zamierza w środę 18 listopada przedstawić państwom członkowskim propozycję nowego instrumentu finansowego dla Ukrainy. Jak poinformował „Financial Times”, powołując się na cztery źródła zaznajomione z planami, wartość pożyczki ma wynieść 45 mld euro.
Środki miałyby zostać pozyskane poprzez emisję długu przez Komisję Europejską, a gwarancją jego spłaty byłby budżet wspólnotowy. Podobny mechanizm wykorzystano przy wcześniejszym pakiecie pomocy.
Według ustaleń dziennika Ukraina potrzebuje około 70 mld euro dodatkowego finansowania w 2027 roku. Bruksela zamierza pokryć mniej więcej dwie trzecie tej kwoty, licząc, że pozostałą część zapewnią inni sojusznicy Kijowa.
Rosnące potrzeby wynikają między innymi z przedłużającej się wojny i nasilonych rosyjskich ataków na infrastrukturę energetyczną. Odbudowa zniszczonych obiektów oraz utrzymanie funkcjonowania administracji i usług publicznych generują kolejne koszty.
Propozycja nie została jeszcze formalnie przyjęta. Jej realizacja będzie zależała od porozumienia między państwami członkowskimi oraz uzgodnienia warunków finansowania.
Ukraina otrzymała już 90 mld euro wsparcia kredytowego
Nowy plan pojawia się w sytuacji, gdy Unia wdraża wcześniej zatwierdzony pakiet pożyczkowy o wartości 90 mld euro na lata 2026-2027. Zgodnie z informacjami Komisji Europejskiej z tej kwoty 60 mld euro przeznaczono na potrzeby obronne, natomiast 30 mld euro na wsparcie budżetowe.
30 października Komisja zaproponowała rozdysponowanie pozostałych 45 mld euro z już istniejącego pakietu na 2027 rok. W tej części przewidziano 31,7 mld euro na zdolności przemysłu obronnego oraz 13,3 mld euro na potrzeby budżetowe.
Nie należy jednak mylić tej transzy z nową pożyczką opisywaną przez „Financial Times”. Obecne rozmowy dotyczą dodatkowego finansowania, wykraczającego poza wcześniej uzgodnione 90 mld euro.
W dotychczasowym mechanizmie Ukraina ma rozpocząć spłatę pożyczki dopiero po uzyskaniu reparacji wojennych od Rosji. Obsługa odsetek obciąża uczestniczące w programie państwa członkowskie. Czechy, Słowacja i Węgry uzyskały wyłączenie z tych kosztów. Kolejna pożyczka wymagałaby ustalenia nowych zasad finansowania i podziału obciążeń między państwami.
Cztery państwa przeciwko dalszemu finansowaniu Ukrainy
Największą przeszkodą są stanowiska Czech, Słowacji, Węgier i Bułgarii. Ich przywódcy zadeklarowali, że nie chcą uczestniczyć w kolejnych wspólnych zobowiązaniach finansowych na rzecz Ukrainy.
Spór zaostrzył się po wystąpieniu kanclerza Niemiec Friedricha Merza, który uzależnił zgodę Berlina na przyszły wieloletni budżet UE od zapewnienia szerszego udziału państw członkowskich w finansowaniu Kijowa.
Premier Słowacji Robert Fico ostro skrytykował tę propozycję. Podczas spotkania z czeskim premierem Andrejem Babišem stwierdził:
„Tak jak pan Merz mówi o użyciu weta, tak samo mogę powiedzieć ja. Mamy takie samo prawo weta jak kanclerz federalny Niemiec” – powiedział Fico, cytowany przez Euronews.
Czechy sprzeciwiają się uzależnianiu przyjęcia budżetu UE od dodatkowej pomocy dla Ukrainy. Węgry wskazują na własne problemy budżetowe, natomiast Bułgaria deklaruje gotowość wspierania Kijowa innymi metodami, między innymi dostawami energii.
Sprzeciw wobec wspólnego zadłużenia nie oznacza zatem identycznego stanowiska wszystkich czterech państw wobec każdej formy pomocy Ukrainie.
Niemcy grożą wetem. W tle budżet UE na lata 2028-2034
Sprawa nowej pożyczki została powiązana z negocjacjami dotyczącymi kolejnego wieloletniego budżetu Unii Europejskiej.
Kanclerz Friedrich Merz argumentuje, że finansowanie Ukrainy powinno być traktowane jako wspólna odpowiedzialność państw członkowskich. Niemcy nie chcą, aby kolejne zobowiązania obciążały wyłącznie grupę krajów gotowych do uczestniczenia w programach pomocowych.
Jednocześnie państwa sprzeciwiające się nowemu finansowaniu należą do beneficjentów unijnych funduszy spójności. Wspólnota stoi więc przed trudnymi negocjacjami dotyczącymi nie tylko pomocy dla Ukrainy, ale także przyszłego podziału środków między jej członków.
Zgodnie z ustaleniami „Financial Times” przytoczonymi przez PAP Merz zagroził, że bez uzgodnienia dalszej pomocy Niemcy nie poprą budżetu na lata 2028-2034.
Takie stanowisko zwiększa presję negocjacyjną, ale jednocześnie może utrudnić porozumienie w sprawie polityki spójności, rolnictwa oraz innych wieloletnich wydatków UE.
Czytaj także:
Polska mogła zyskać 33 mld zł rocznie. Eksperci obwiniają banki
Cztery akty dywersji na polskiej kolei. 15 osób zostało zatrzymanych
Parafia żądała 5 mln zł. Państwo wypłaciło 72 mln zł, ugodę podpisano tuż przed wyrokiem



