- Kierowca nadal może otrzymać mandat w wysokości 50 zł i 1 punkt karny za przekroczenie prędkości nawet o 1 km/h.
- Rzecznik Praw Obywatelskich domaga się uwzględniania błędu pomiarowego wynoszącego do 3 km/h.
- Ministerstwo Infrastruktury potwierdziło prace nad zmianami dotyczącymi pomiarów prędkości, ale nowe zasady nie zostały jeszcze przyjęte.
Mandat za 1 km/h przekroczenia prędkości. Ile wynosi kara?
Obowiązujące przepisy pozwalają karać kierowców nawet za minimalne przekroczenie dopuszczalnej prędkości. Zgodnie z taryfikatorem mandatów za jazdę z prędkością wyższą od dozwolonej o maksymalnie 10 km/h przewidziano grzywnę w wysokości 50 zł.
Dodatkowo kierowca otrzymuje 1 punkt karny. Wynika to z rozporządzenia MSWiA z 29 maja 2026 r., które określa liczbę punktów za poszczególne naruszenia przepisów ruchu drogowego.
Oznacza to, że na drodze z ograniczeniem do 50 km/h już pomiar wskazujący 51 km/h może stanowić podstawę ukarania kierowcy. Nie oznacza to jednak, że wszystkie fotoradary automatycznie wystawiają mandaty za tak niewielkie przekroczenia. W przypadku urządzeń obsługiwanych przez GITD stosowane są odrębne progi rejestracji wykroczeń.
Spór dotyczy przede wszystkim dokładności pomiarów i tego, czy kierowca powinien odpowiadać za przekroczenie prędkości mieszczące się w dopuszczalnym marginesie błędu urządzenia.
RPO chce zmiany przepisów. Chodzi o margines błędu do 3 km/h
Rzecznik Praw Obywatelskich od kilku lat zwraca uwagę, że urządzenia wykorzystywane do kontroli drogowej nie zapewniają absolutnej dokładności pomiarów.
Zgodnie z informacjami opublikowanymi przez RPO przepisy dotyczące legalizacji mierników dopuszczają błąd wynoszący 1 km/h podczas badań laboratoryjnych i 3 km/h podczas badań poza laboratorium, jeżeli mierzona prędkość nie przekracza 100 km/h. Przy wyższych prędkościach dopuszczalne wartości określa się procentowo.
Rzecznik proponuje, aby w sytuacjach granicznych uwzględniać na korzyść kierowcy maksymalny margines błędu. W praktyce oznaczałoby to pomniejszanie wyniku pomiaru przed ustaleniem odpowiedzialności za wykroczenie.
Przykładowo urządzenie mogłoby wskazać 53 km/h na drodze z ograniczeniem do 50 km/h. Po odliczeniu 3 km/h wynik przyjęty do oceny wykroczenia wyniósłby 50 km/h, a więc nie wskazywałby na naruszenie limitu.
RPO postuluje również zmianę zasad karania za najniższe przekroczenia prędkości, tak aby sankcje obejmowały przypadki od 4 do 10 km/h, zamiast obecnego przedziału od 1 do 10 km/h.
Zdaniem Rzecznika takie rozwiązanie zwiększyłoby ochronę praw kierowców i ograniczyło liczbę spraw sądowych dotyczących kwestionowanych pomiarów.
Ministerstwo odpowiada. Na razie nie ma decyzji o zmianie zasad
Nowe informacje pojawiły się 16 listopada 2026 r., kiedy RPO opublikował odpowiedź Ministerstwa Infrastruktury. Pismo zostało sporządzone 5 listopada i podpisane przez Stanisława Bukowca, sekretarza stanu w resorcie.
Jak wynika z odpowiedzi wiceministra, zagadnienie dopuszczalnego błędu pomiarowego było już omawiane przez zespół roboczy działający przy Krajowej Radzie Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Dotychczas nie wypracowano jednak wspólnych ustaleń.
Resort podkreśla, że urządzenia wykorzystywane przez Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym posiadają aktualne świadectwa legalizacji. W obecnej praktyce ich wskazania są uznawane za wynik pomiaru rzeczywistej prędkości pojazdu.
Jednocześnie ministerstwo potwierdza, że przygotowywana nowelizacja Prawa o ruchu drogowym ma uporządkować sposób rozliczania pomiarów.
„Projekt jednoznacznie ustala wartości przekroczenia dopuszczalnej prędkości z uwzględnieniem błędu pomiarowego urządzeń rejestrujących” – poinformował Stanisław Bukowiec, sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury.
Wiceminister zaznaczył, że rozwiązanie będzie miało bezpośredni wpływ na wysokość sankcji nakładanych za zarejestrowane wykroczenia. Zastrzegł jednak, że projekt znajduje się na etapie prac legislacyjnych, a jego przepisy mogą jeszcze ulec zmianie.
Fotoradary i kontrole policyjne. Dlaczego zasady są różne?
Istotne jest rozróżnienie pomiarów wykonywanych przez policjantów od kontroli realizowanych przez stacjonarne fotoradary.
W przypadku urządzeń obsługiwanych przez GITD stosowany jest obecnie próg rejestracji przekroczeń prędkości wynoszący ponad 10 km/h. Potwierdził to Główny Inspektorat Transportu Drogowego w odpowiedzi udzielonej RPO w lipcu 2025 r..
Oznacza to, że przekroczenie prędkości o kilka kilometrów na godzinę pozostaje wykroczeniem, ale nie musi zostać zarejestrowane przez automatyczny system nadzoru. Inaczej wygląda sytuacja podczas kontroli drogowej prowadzonej przez funkcjonariuszy policji.
Kierowca, który kwestionuje prawidłowość pomiaru, może odmówić przyjęcia mandatu. Wówczas sprawa trafia do sądu, gdzie można podważać wynik urządzenia.
RPO zwraca jednak uwagę na praktyczny problem. Nawet gdy sąd uzna, że rzeczywiste przekroczenie prędkości było mniejsze niż wskazywał miernik, kierowca może zostać obciążony kosztami postępowania. W rezultacie całkowity wydatek może przewyższyć pierwotnie proponowany mandat.
Nowelizacja przepisów o fotoradarach. Co może się zmienić?
Rozwiązania dotyczące błędów pomiarowych znalazły się w projekcie ustawy oznaczonym numerem UD263, przygotowanym przez Ministerstwo Infrastruktury.
W rządowym wykazie prac legislacyjnych wskazano, że celem regulacji jest przede wszystkim zwiększenie skuteczności systemu fotoradarowego i usprawnienie egzekwowania odpowiedzialności za wykroczenia drogowe.
Projekt przewiduje utrzymanie progu rejestracji przekroczeń powyżej 10 km/h oraz pomniejszanie wskazań urządzeń o 5 km/h, a na autostradach i drogach ekspresowych o 6 km/h. Są to jednak proponowane zasady dla systemu automatycznej kontroli, a nie powszechne zwolnienie kierowców z odpowiedzialności za niewielkie przekroczenia prędkości.
Skala problemu jest duża. Według danych przytoczonych w dokumentacji projektu w 2023 r. system GITD zidentyfikował ponad 985 tys. naruszeń przepisów ruchu drogowego. Około 440 tys. spraw nie zakończyło się skutecznym pociągnięciem sprawców do odpowiedzialności.
Rząd chce zatem jednocześnie zwiększyć skuteczność karania i doprecyzować zasady ustalania prędkości pojazdów. Na razie nie podano ostatecznego terminu wejścia w życie nowych rozwiązań. Projekt musi przejść kolejne etapy legislacyjne, a jego treść może zostać zmodyfikowana.
Dla kierowców najważniejsze pozostaje to, że obowiązujące przepisy nie gwarantują bezkarności za przekroczenie prędkości o 1, 2 lub 3 km/h. Dopiero przyjęcie nowych regulacji pokaże, czy i w jakim zakresie margines błędu pomiarowego będzie uwzględniany automatycznie, bez konieczności kwestionowania mandatu przed sądem.
Czytaj także:
Polska mogła zyskać 33 mld zł rocznie. Eksperci obwiniają banki
Cztery akty dywersji na polskiej kolei. 15 osób zostało zatrzymanych
Parafia żądała 5 mln zł. Państwo wypłaciło 72 mln zł, ugodę podpisano tuż przed wyrokiem



