• Ukraina ogranicza wydatki niepriorytetowe z powodu opóźnień w napływie finansowania zagranicznego.
  • Pierwszeństwo otrzymają obrona, emerytury, świadczenia społeczne oraz wynagrodzenia pracowników sektora publicznego.
  • Ograniczenia mogą objąć nowe budowy, przebudowy, remonty i inwestycje samorządowe, ale mają być stosowane tylko przy faktycznym niedoborze pieniędzy.

Ukraina tnie wydatki po opóźnieniu zagranicznych pieniędzy

Ukraiński rząd przyjął rozwiązania pozwalające na ściślejsze ustalanie kolejności wydatków publicznych w sytuacji ograniczonej płynności budżetu. Jak wynika z komunikatu Ministerstwa Finansów Ukrainy, po pierwszych ośmiu miesiącach 2026 roku napływ zagranicznej pomocy finansowej był wyraźnie niższy od zakładanego.

Nowe przepisy mają zapobiec sytuacji, w której administracja podejmuje zobowiązania, choć budżet nie ma wystarczających środków, by terminowo je regulować. Ukraiński skarb państwa ma regularnie prognozować przepływy pieniędzy, a w razie stwierdzenia niedoboru ograniczać otwieranie nowych limitów wydatkowych.

Mechanizm zaczyna być stosowany od października i ma obowiązywać do 31 grudnia 2026 roku. Co istotne, ograniczenia nie są automatyczne. Mają być uruchamiane dopiero wtedy, gdy prognozowany stan rachunku skarbu państwa razem z oczekiwanymi wpływami będzie niższy od planowanych wydatków.

Obrona, emerytury i pensje mają pierwszeństwo

Lista wydatków chronionych pokazuje, jak ukraiński rząd ustawia obecne priorytety. W przypadku braku wystarczającej ilości pieniędzy w pierwszej kolejności finansowane mają być bezpieczeństwo narodowe i obrona, obsługa zadłużenia publicznego, emerytury, wynagrodzenia oraz świadczenia i pomoc społeczna.

Premier Ukrainy Serhij Korecki przyznał, że część planowanego finansowania międzynarodowego jeszcze nie wpłynęła, m.in. dlatego, że państwo nie zrealizowało na czas części zobowiązań uzgodnionych z partnerami.

„W tych warunkach nadal podejmujemy zdecydowane działania antykryzysowe, aby zapewnić to, co najważniejsze: potrzeby obrony i naszych obywateli” – powiedział premier, którego wypowiedź opublikował ukraiński rząd.

Skala wydatków obronnych jest ogromna. Według danych Ministerstwa Finansów Ukrainy od stycznia do sierpnia 2026 roku wydatki funduszu ogólnego budżetu wyniosły 2,97 bln hrywien. Na bezpieczeństwo i obronę przeznaczono z tego około 1,84 bln hrywien, czyli 62 proc. całej kwoty.

Budowy i remonty mogą zostać przesunięte

Cięcia mają w pierwszej kolejności dotykać wydatków, które nie są obecnie uznawane za krytyczne. Jak opisuje Money.pl, na dalszy plan trafią m.in. nowe inwestycje budowlane, przebudowy, duże remonty oraz zagospodarowanie przestrzeni publicznych.

Premier zaapelował również do władz lokalnych, aby ograniczyły projekty, które mogą zostać przełożone bez bezpośredniego zagrożenia dla funkcjonowania państwa. Wśród przykładów wymieniane są parki, skwery, fontanny czy wymiana nawierzchni chodników.

Nie oznacza to jednak zatrzymania wszystkich inwestycji. Projekty uznane za niezbędne dla bezpieczeństwa nadal mogą być finansowane. Kilka dni wcześniej rząd przeznaczył ponad 157 mln hrywien z funduszu rezerwowego na odbudowę i zabezpieczenie infrastruktury energetycznej w obwodach sumskim i chersońskim. Zgodnie z komunikatem ukraińskiego rządu środki mają m.in. zabezpieczyć obiekty energetyczne przed atakami.

Ukraina czeka na kolejne miliardy z zagranicy

Według Money.pl i PAP jednym z problemów jest opóźnienie środków odpowiadających około 4,26 mld dolarów. Ukraina musi wykonać kolejne zobowiązania uzgodnione z partnerami, aby uruchamiać następne części pomocy.

Mechanizm warunkowości jest stałym elementem unijnego finansowania. Komisja Europejska wskazuje, że pomoc budżetowa jest powiązana m.in. z reformami dotyczącymi praworządności, przeciwdziałania korupcji, odporności gospodarczej i stabilności finansów publicznych.

Jednocześnie pomoc nie została całkowicie zatrzymana. 24 września Rada UE zatwierdziła kolejną wypłatę niemal 3 mld euro w ramach Ukraine Facility po stwierdzeniu wykonania dziesięciu kolejnych wymaganych kroków. Według Rady Unii Europejskiej Ukraina wykonała dotychczas 84 z 95 działań wymaganych na danym etapie planu.

Najbliższe tygodnie będą więc kluczowe dla płynności ukraińskiego budżetu. Jeśli kolejne środki międzynarodowe napłyną zgodnie z oczekiwaniami, część ograniczeń może pozostać jedynie czasowym zabezpieczeniem. Jeśli finansowanie nadal będzie opóźnione, presja na przesuwanie inwestycji i ograniczanie mniej pilnych wydatków będzie rosła.

Czytaj także:

Polacy wyrzucają jedzenie za 1741 zł rocznie. W skali kraju 65 mld zł

Ukraińcy mogą pracować bez zezwolenia. Kontrowersje wokół przepisu

Zarobki urzędników rosną. Średnia przekroczyła 12 tys., na wyższych stanowiskach 24 tys.