- Bloomberg przeanalizował bazę ponad 11 mln aktów zgonu, która miała zostać wykradziona z rosyjskiego Rosstatu.
- Niemal 392,7 tys. dokumentów bezpośrednio wiązało śmierć z wojną lub działaniami wojennymi.
- Autentyczność całej bazy nie została niezależnie potwierdzona, choć analiza nie wykazała oznak jej sfabrykowania.
Ponad 11 mln rosyjskich aktów zgonów
Dane miały zostać zdobyte przez białoruską grupę Cyber Partisans oraz ukraińską grupę Silent Crow. Według ustaleń Bloomberga zbiór obejmuje ponad 11 mln aktów zgonu wraz z informacjami m.in. o wieku, miejscu zamieszkania i miejscu śmierci.
Między 24 lutego 2022 roku a końcem sierpnia 2026 roku niemal 392,7 tys. dokumentów miało bezpośrednio wskazywać związek śmierci z wojną. Robiono to poprzez kody przyczyn zgonu albo opisy zawierające określenia odnoszące się do działań wojennych, ostrzałów czy dronów.
Cyber Partisans na podstawie własnej metodologii podaje liczbę 393 881 zgonów do 27 sierpnia 2026 roku. Grupa uwzględniła wyłącznie przypadki, w których oficjalna przyczyna zgonu została powiązana z działaniami wojennymi lub ich konsekwencjami. Szczegóły wyliczenia opublikowano w analizie Cyber Partisans.
Dwa wyliczenia: 394 tys. albo 450 tys. ofiar
W mediach pojawia się również liczba około 450 tys. zmarłych. Pochodzi ona z szerszych obliczeń Silent Crow, dlatego nie można obu wartości traktować jako identycznych danych.
Silent Crow wlicza dodatkowe kategorie, m.in. część zgonów rosyjskich wojskowych niezwiązanych bezpośrednio z walką oraz przypadki, w których przyczyna śmierci nie została jednoznacznie podana. Według tej metodologii liczba sięga około 450,1 tys. osób.
Dlatego ostrożniejszym punktem odniesienia pozostaje około 393 tys. dokumentów, w których związek śmierci z działaniami wojennymi został wskazany w danych źródłowych.
„To najbardziej znaczący wyciek danych dotyczących rosyjskich strat” – ocenił Janis Kluge, szef działu Rosja i Eurazja w niemieckim Instytucie Spraw Międzynarodowych i Bezpieczeństwa, cytowany przez The Moscow Times.
Czy wyciek z Rosstatu jest prawdziwy?
To najważniejsze zastrzeżenie dotyczące całej historii. Nie udało się kryptograficznie potwierdzić autentyczności bazy. Bloomberg poinformował jednak, że analiza metadanych była zgodna z charakterystyką prawdziwego eksportu danych i nie wykazała oznak fabrykowania materiału.
Istotnym argumentem jest także porównanie z danymi, które Rosstat publikował wcześniej oficjalnie. Łączna liczba zgonów w wykradzionym zbiorze różniła się od oficjalnych statystyk za 2021 rok o zaledwie 0,1 proc., a za 2022 rok o 0,2 proc. W 2023 roku różnica wynosiła około 1 proc.
Rosstat przyznał, że od 29 października do 1 listopada jego systemy były celem cyberataków, ale stwierdził, że nie znalazł dowodów na naruszenie baz ani wyciek poufnych informacji. Pełna niezależna weryfikacja materiału nadal trwa.
Do badań przystąpiły także Mediazona i Meduza, które od początku wojny próbują oszacować rosyjskie straty przy wykorzystaniu otwartych źródeł i danych administracyjnych.
Rosja od lat nie publikuje pełnych danych o stratach
Znaczenie wycieku wynika także z braku aktualnych oficjalnych danych. Rosyjskie władze nie podały pełnego bilansu poległych żołnierzy od 2022 roku, a po rozpoczęciu inwazji stopniowo ograniczano publikowanie części danych demograficznych.
Niezależna baza BBC Russian i Mediazony zawiera obecnie około 286 tys. nazwisk rosyjskich żołnierzy, których śmierć została potwierdzona indywidualnie. Lista z założenia jest jednak niepełna. Osobne obliczenia Mediazony i Meduzy, oparte m.in. na danych spadkowych, wskazywały na około 352 tys. zmarłych do końca 2025 roku.
Również wyciek z Rosstatu może nie obejmować wszystkich strat. Część żołnierzy pozostaje zaginiona, nie wszystkie ciała zostały zidentyfikowane, a zgony wynikające z odniesionych wcześniej ran mogą być rejestrowane z dużym opóźnieniem.
Jeżeli autentyczność danych zostanie ostatecznie potwierdzona, wyciek stanie się jednym z najważniejszych źródeł pozwalających ocenić rzeczywistą skalę ludzkich kosztów wojny po stronie rosyjskiej.
Czytaj także:
Opłata za kofeinę i taurynę wzrośnie dziesięciokrotnie. Podrożeją nie tylko energetyki
„Koniec wojny w Ukrainie jest blisko”. Porozumienie ma objąć całą Europę
