• Według Reutersa Putin odrzuca rozejm na obecnej linii frontu i nadal chce zajęcia całego Donbasu.
  • Donbas to przemysłowe zagłębie Ukrainy, związane z węglem, hutnictwem, energetyką i produkcją stali.
  • Rosja kontroluje około 90 proc. Donbasu, ale dalsze postępy mogą wymagać mobilizacji i kolejnej eskalacji wojny.

Putin chce całego Donbasu, nie rozejmu

Według Reutersa, Władimir Putin miał odrzucać możliwość rozejmu wzdłuż obecnej linii frontu. Źródła zbliżone do Kremla przekazały agencji, że rosyjski przywódca wciąż chce doprowadzić do zajęcia całego Donbasu.

Jedno ze źródeł Reutersa stwierdziło: „Putin upiera się, by zrealizować swój cel i zająć cały Donbas”. Inny rozmówca agencji miał dodać, że Putin wierzy, iż Rosja niedługo zdobędzie cały region. To ważna informacja, bo pokazuje rozbieżność między publicznymi deklaracjami o rozmowach pokojowych a realnymi celami Kremla na froncie.

Forsal.pl wskazuje, że obwody doniecki i ługański zostały częściowo zajęte w 2014 r. przez separatystów wspieranych przez Rosję, a po pełnoskalowej agresji w 2022 r. Moskwa kontynuowała ofensywę. Obecnie Rosja kontroluje około 90 proc. Donbasu, ale tegoroczne postępy jej armii spowolniły.

Donbas to przemysłowe serce Ukrainy

Donbas nie jest zwykłym punktem na mapie. To historyczne zagłębie przemysłowe Ukrainy, którego nazwa pochodzi od Donieckiego Zagłębia Węglowego. Region przez dziesięciolecia był związany z wydobyciem węgla, produkcją koksu, hutnictwem, energetyką i przemysłem ciężkim. Kontrola nad Donbasem oznacza więc nie tylko przesunięcie linii frontu, ale także walkę o obszar o dużym znaczeniu gospodarczym.

Znaczenie tego regionu dobrze widać w sektorze stalowym. Kyiv Independent przypomina, że Ukraina była jednym z nielicznych państw mających pełen zestaw surowców potrzebnych do produkcji stali, w tym węgiel koksujący. Przed pełnoskalową wojną ukraińska stal należała do najważniejszych produktów eksportowych kraju, a przemysł ciężki był jednym z filarów gospodarki.

Wojna ten system rozbiła. Associated Press wskazywała, że udział przemysłu stalowego w ukraińskim PKB spadł od czasu rosyjskiej inwazji niemal o połowę, a eksport stali pozostaje wyraźnie poniżej poziomów sprzed wojny. Dla Ukrainy utrata kolejnych zasobów, kopalń, linii logistycznych i zakładów przemysłowych oznaczałaby dalsze osłabienie potencjału gospodarczego.

Dlaczego Donbas jest tak ważny dla Kremla

Dla Rosji Donbas ma kilka znaczeń jednocześnie. Po pierwsze, jest celem politycznym. Kreml od lat przedstawia „wyzwolenie” Donbasu jako jedno z głównych uzasadnień wojny, choć w praktyce rosyjska agresja doprowadziła do zniszczenia wielu miast regionu i masowych przesiedleń ludności.

Po drugie, Donbas jest istotny militarnie. Ukraińska obrona w regionie była budowana przez lata, a miasta, linie kolejowe, drogi i umocnienia tworzą system, którego przełamanie jest dla Rosji kosztowne. To dlatego zachodni analitycy wojskowi, cytowani przez Reutersa, wskazują, że zdobycie całego Donbasu mogłoby wymagać nowej mobilizacji po stronie rosyjskiej.

Po trzecie, region ma znaczenie gospodarcze i symboliczne. Kontrola nad zagłębiem przemysłowym pozwala Kremlowi twierdzić, że Rosja osiągnęła jeden z kluczowych celów wojny. Jednocześnie odebranie Ukrainie części przemysłowej bazy osłabiałoby jej zdolność do odbudowy po wojnie i utrudniało powrót do silnej pozycji eksportowej.

Mobilizacja byłaby politycznie ryzykowna

Reuters przypomina, że według zachodnich analityków wojskowych Rosja musiałaby prawdopodobnie przeprowadzić mobilizację, aby zdobyć cały Donbas. To dla Kremla problem polityczny. Ostatnia mobilizacja z 2022 r. była niepopularna i wywołała masową emigrację części Rosjan, którzy nie chcieli trafić na front.

Rosja próbuje więc prowadzić wojnę tak, aby utrzymywać presję na Ukrainę bez otwartego przyznania, że potrzebuje kolejnego dużego poboru. Oznacza to wykorzystywanie kontraktów, wysokich premii dla żołnierzy, mobilizacji ukrytej, presji na regiony i coraz większego udziału gospodarki w finansowaniu działań wojennych.

Instytut Studiów nad Wojną i Critical Threats w najnowszych analizach wskazywały, że rosyjscy urzędnicy próbują przedstawiać Moskwę jako stronę gotową do rozmów, a Ukrainę jako przeszkodę dla pokoju. W ocenie analityków taka narracja ma wpływać na Zachód przed kolejnymi rozmowami dyplomatycznymi i osłabiać presję na Kreml. ISW i Critical Threats podkreślały także, że Rosja prowadzi działania informacyjne wokół potencjalnych negocjacji.

Ukraina uderza w rosyjską infrastrukturę

Wojna nie ogranicza się już tylko do walk o konkretne miasta i linie obrony. Ukraina coraz mocniej uderza w rosyjską infrastrukturę energetyczną, paliwową i wojskową. Forsal.pl wskazuje, że ukraińskie ataki dronowe na terytorium Rosji spowodowały m.in. przerwy w produkcji i dostawach paliw.

To ma znaczenie dla kalkulacji Kremla. Im dłużej trwa wojna, tym większe są koszty nie tylko dla Ukrainy, ale także dla rosyjskiej gospodarki. Ataki na rafinerie, składy paliw, obiekty wojskowe i logistykę utrudniają Rosji prowadzenie działań, choć nie zatrzymują ofensywy na froncie.

Putin może więc grać na czas, ale czas nie działa wyłącznie na korzyść Rosji. Kreml musi finansować armię, utrzymywać produkcję wojskową, ograniczać skutki sankcji, łagodzić problemy paliwowe i kontrolować nastroje społeczne. Zdobycie całego Donbasu miałoby dać Moskwie argument polityczny, ale koszt osiągnięcia tego celu może być bardzo wysoki.

Co oznaczałoby zajęcie całego Donbasu

Gdyby Rosja przejęła cały Donbas, Ukraina straciłaby nie tylko kolejne terytorium, ale też część historycznej bazy przemysłowej. Odbudowa kraju po wojnie byłaby trudniejsza, bo przemysł ciężki, energetyka i logistyka wschodniej Ukrainy odgrywały dużą rolę w gospodarce kraju. Nawet jeśli wiele zakładów zostało już zniszczonych albo przestało działać, sam potencjał regionu pozostaje ważny.

Dla Zachodu byłby to sygnał, że presja wojskowa Rosji nadal przynosi efekty mimo sankcji i wieloletniego wsparcia dla Ukrainy. Dla NATO oznaczałoby to kolejny test jedności, szczególnie jeśli Kreml uznałby, że dalsza eskalacja pozwala mu wymuszać ustępstwa.

Na razie nie ma jednak pewności, że Rosja jest w stanie szybko osiągnąć ten cel. Forsal.pl podaje, że rosyjska ofensywa w tym roku spowolniła. To oznacza, że zapowiedzi i kalkulacje Kremla należy traktować jako sygnał zamiarów, ale nie jako dowód przesądzonego wyniku wojny.

Czytaj także:

Ukraińskie ataki paraliżują Rosję. Kreml zakazuje eksportu diesla i zaczyna import paliw

Drakońskie kary dla deweloperów. Nawet 10 proc. obrotu

AI nadal nie przynosi zysków. Spory zawód wśród polskich firm