• Nowa exit tax ma objąć osoby z aktywami finansowymi o wartości co najmniej 800 tys. euro.
  • Podatek będzie naliczany także od wzrostu wartości aktywów, które nie zostały jeszcze sprzedane.
  • Przepisy mają dotyczyć osób będących włoskimi rezydentami podatkowymi przez co najmniej sześć z ostatnich dziesięciu lat.

Włochy wprowadzają podatek od wyjazdu. Próg to 800 tys. euro

Nowe rozwiązanie znalazło się w art. 17 projektu włoskiej ustawy budżetowej na 2027 rok. Zgodnie z tekstem przedstawionym włoskiej Izbie Deputowanych, opodatkowanie ma dotyczyć osób fizycznych przenoszących rezydencję podatkową poza Włochy, jeśli były włoskimi rezydentami przez co najmniej sześć z dziesięciu poprzednich lat.

Jest jeszcze jeden istotny warunek. Łączna wartość rynkowa aktywów i praw objętych przepisami musi wynosić co najmniej 800 tys. euro, a wyprowadzka musi oznaczać, że Włochy tracą możliwość opodatkowania przyszłego dochodu z tych aktywów.

Nie jest to więc klasyczny podatek nakładany na każdą osobę opuszczającą kraj. Regulacja ma objąć przede wszystkim zamożnych inwestorów posiadających m.in. akcje, udziały, papiery wartościowe, fundusze, niektóre instrumenty finansowe czy kryptowaluty.

Fiskus opodatkuje zysk, choć inwestor niczego nie sprzedał

Najbardziej kontrowersyjny element projektu dotyczy sposobu ustalania podstawy opodatkowania. Fiskus ma obliczać różnicę pomiędzy rynkową wartością aktywa przed utratą włoskiej rezydencji a ceną jego nabycia. Oznacza to, że podatek może powstać bez faktycznej sprzedaży inwestycji.

Jeżeli ktoś kupił akcje za 1,2 mln euro, a w chwili wyprowadzki są one warte 2 mln euro, niezrealizowany zysk wynosi 800 tys. euro. Przy stawce 26 proc. podatek wyniósłby 208 tys. euro, mimo że właściciel nadal posiada akcje i nie otrzymał pieniędzy z ich sprzedaży.

Projekt przewiduje przy tym liczenie wyłącznie dodatnich różnic między wartością rynkową a kosztem nabycia. Niezrealizowane straty na innych aktywach nie mają automatycznie zmniejszać podstawy opodatkowania. Szczególne zasady dotyczą obligacji skarbowych, dla których utrzymana ma zostać preferencyjna efektywna stawka opodatkowania.

Na zapłatę 180 dni. Jest możliwość odroczenia

Standardowo podatek trzeba będzie zapłacić w ciągu 180 dni od utraty włoskiej rezydencji podatkowej. Projekt przewiduje jednak możliwość odroczenia płatności dla osób przeprowadzających się do innego państwa Unii Europejskiej lub kraju posiadającego odpowiednie umowy dotyczące wymiany informacji i wzajemnej pomocy przy egzekwowaniu podatków.

Warunki nie są jednak lekkie. Podatnik będzie musiał wpłacić od razu 50 proc. wyliczonego podatku oraz przedstawić odpowiednie zabezpieczenie.

Odroczenie może obowiązywać przez pięć lat przy przeprowadzce do innego państwa UE oraz przez dziesięć lat w niektórych pozostałych przypadkach. Jeśli w tym okresie aktywo zostanie sprzedane, nastąpi ostateczne rozliczenie podatku.

Co istotne, projekt przewiduje także sytuacje, w których pozostała część daniny ostatecznie nie zostanie pobrana. Może tak się stać m.in. wtedy, gdy aktywa nie zostaną sprzedane w okresie odroczenia albo podatnik ponownie przeniesie rezydencję do Włoch.

Rząd liczy na kilka milionów euro, ale propozycja wywołała krytykę

Skala oczekiwanych wpływów do budżetu jest niewielka jak na rozmiar włoskiej gospodarki. Według dokumentacji technicznej rząd zakłada wpływy w wysokości około 3,4 mln euro w 2027 roku, a następnie około 6,7 mln euro rocznie.

Projekt budzi jednak znacznie większe emocje niż sugerowałaby wysokość planowanych dochodów. Włochy przez ostatnią dekadę próbowały przyciągać zamożnych cudzoziemców specjalnymi rozwiązaniami podatkowymi. Krytycy obawiają się, że exit tax może działać w przeciwnym kierunku i zniechęcać inwestorów do długoterminowego osiedlania się w kraju.

Włoski rząd sygnalizuje już gotowość do zmian. „Włochy są gotowe rozważyć propozycje ulepszenia exit tax, zawsze jesteśmy otwarci na dialog” – powiedział wiceminister gospodarki Maurizio Leo w rozmowie z Reutersem. Jego wypowiedź przytacza Reuters w materiale dotyczącym przyszłości projektu.

Exit tax od 2027 roku, ale przepisy mogą się jeszcze zmienić

Nowa danina nie jest jeszcze obowiązującym prawem. Projekt budżetu trafił do włoskiego parlamentu i przechodzi procedurę legislacyjną.

W obecnej wersji przepisy mają znaleźć zastosowanie do osób, których utrata włoskiej rezydencji podatkowej będzie skuteczna od 1 stycznia 2027 roku. Do czasu uchwalenia ustawy parlament może jednak zmienić próg 800 tys. euro, mechanizm płatności albo inne elementy konstrukcji podatku.

Sam pomysł nie jest europejskim wyjątkiem. Różne formy exit tax funkcjonują już w innych państwach, choć różnią się progami i zakresem aktywów. Włoska propozycja zwraca uwagę przede wszystkim stosunkowo niskim progiem oraz tym, że może objąć niezrealizowany wzrost wartości inwestycji.

Dla zamożnych rezydentów oznacza to, że decyzja o wyprowadzce z Włoch może od 2027 roku pociągać za sobą rachunek podatkowy liczony nawet w setkach tysięcy euro, mimo że inwestycje pozostają niesprzedane.

Czytaj także:

Limity IKE, IKZE i OIPE 2027. Ponad 72 tys. zł rocznie bez podatku Belki

Państwo nie sprawdza, czy jego programy działają. Do odzyskania prawie 60 mld zł

Banki muszą oddawać pieniądze oszukanym klientom. Na zwrot dostaną 15 dni