• Zaledwie 29,8 proc. Polaków w wieku 18–24 lat deklaruje pewność w sprawach finansowych, najmniej spośród siedmiu badanych krajów regionu.
  • W ciągu roku odsetek młodych Polaków czujących się pewnie w finansach zmniejszył się o niemal 12 pkt proc.
  • Aż 45 proc. Polaków uważa, że szkoła nie przekazała im żadnej praktycznej wiedzy finansowej.

Finanse młodych Polaków najgorzej oceniane w regionie

Polska zajęła ostatnie miejsce w regionalnym zestawieniu dotyczącym deklarowanego poczucia pewności finansowej wśród młodych dorosłych. Wyniki najnowszej edycji badania Financial Wellbeing, przeprowadzonego na zlecenie IPF Group, właściciela Provident Polska, wskazują na wyraźne różnice między Polakami a mieszkańcami sąsiednich państw.

Zgodnie z komunikatem Provident Polska tylko 29,8 proc. osób w wieku 18–24 lat deklaruje pewność w zarządzaniu sprawami finansowymi. Dla porównania na Litwie podobną odpowiedź wskazało 75 proc. młodych respondentów, w Rumunii 67 proc., a w Czechach 62 proc.

Lepsze wyniki od Polski odnotowano również na Węgrzech, gdzie pewność finansową deklaruje 53 proc. młodych osób, w Estonii 51 proc. oraz na Łotwie 48 proc. Oznacza to, że nawet w kraju zajmującym przedostatnie miejsce, czyli na Łotwie, odsetek młodych osób pewnych swoich finansów jest o ponad 18 pkt proc. wyższy niż w Polsce.

Niepokojąca jest również dynamika zmian. W analogicznym badaniu z 2025 roku niemal 42 proc. młodych Polaków deklarowało pewność finansową. W ciągu dwunastu miesięcy wynik pogorszył się więc o blisko 12 pkt proc.

Warto zaznaczyć, że badanie dotyczy subiektywnego poczucia pewności w sprawach finansowych, a nie obiektywnego testu wiedzy ekonomicznej. Nie oznacza zatem, że ponad 70 proc. młodych Polaków nie potrafi zarządzać pieniędzmi.

Młodzi Polacy mniej pewni niż starsi. Duże różnice między kobietami a mężczyznami

Niskie poczucie pewności finansowej wśród najmłodszych respondentów wyraźnie kontrastuje z wynikami całego społeczeństwa. Według badania Financial Wellbeing 2026 ogółem 53 proc. dorosłych Polaków deklaruje, że czuje się pewnie w sprawach finansowych.

W grupie osób w wieku 25–34 lat odsetek ten wynosi 57 proc., a wśród respondentów mających 35–44 lata wzrasta do 58 proc. W grupie 55–65 lat pewność finansową deklaruje 48 proc. badanych. Wyniki pokazują, że osoby rozpoczynające dorosłe życie znacznie częściej odczuwają niepewność w związku z zarządzaniem pieniędzmi.

Istotne różnice występują także między kobietami a mężczyznami. W Polsce 62 proc. mężczyzn deklaruje pewność w świecie finansów, podczas gdy wśród kobiet jest to 44 proc. Różnica wynosi więc aż 18 pkt proc. Znaczenie ma również miejsce zamieszkania. Na terenach wiejskich pewność finansową deklaruje 44 proc. respondentów, natomiast w dużych miastach 58 proc.

Autorzy badania zwracają uwagę, że pierwsze doświadczenia z samodzielnym budżetem często zbiegają się z rozpoczęciem pracy, studiami, wyprowadzką z rodzinnego domu i koniecznością podejmowania decyzji dotyczących zobowiązań finansowych.

Karolina Łuczak, rzeczniczka prasowa Provident Polska, podkreśla: „W finansach pewność buduje się także doświadczaniem”. Według przedstawicielki firmy problem polega na tym, że młodzi ludzie muszą podejmować pierwsze poważne decyzje finansowe, zanim zdobędą wystarczające doświadczenie.

Aż 45 proc. Polaków twierdzi, że szkoła nie nauczyła ich finansów

Jednym z najważniejszych wniosków płynących z badania jest krytyczna ocena edukacji finansowej w polskich szkołach. Aż 45 proc. ankietowanych uważa, że szkoła nie przekazała im żadnej praktycznej wiedzy dotyczącej finansów. Kolejne 31 proc. twierdzi, że zdobyło takie informacje jedynie w ograniczonym zakresie.

Łącznie oznacza to, że 76 proc. badanych negatywnie lub co najwyżej częściowo pozytywnie ocenia swoje szkolne przygotowanie do zarządzania pieniędzmi. Równocześnie zdecydowana większość Polaków popiera rozszerzenie edukacji finansowej.

Według wyników badania IPF Group 80 proc. respondentów opowiada się za obowiązkową edukacją finansową w szkołach średnich. Wprowadzenie takich zajęć w szkołach podstawowych popiera 59 proc. badanych.

Co ciekawe, sami młodzi dorośli są mniej przekonani do rozpoczynania obowiązkowych zajęć już na poziomie szkoły podstawowej. W grupie 18–24 lat popiera je 39 proc. respondentów, podczas gdy za nauczaniem finansów w szkołach średnich opowiada się 76 proc.

Większość badanych dostrzega również rolę instytucji finansowych. Około 65 proc. respondentów uważa, że sektor finansowy powinien angażować się w podnoszenie poziomu wiedzy ekonomicznej społeczeństwa. Jednocześnie 71 proc. Polaków jest przekonanych, że edukacja finansowa może pomagać w zapobieganiu wykluczeniu finansowemu.

Czterech na dziesięciu młodych pożycza pieniądze od rodziny

Najnowsze badanie pokazuje również, skąd młodzi Polacy pozyskują pieniądze, kiedy potrzebują dodatkowego wsparcia. W ciągu ostatniego roku niemal 40 proc. respondentów w wieku 18–24 lat pożyczało pieniądze od członków rodziny. Aż 31 proc. korzystało konkretnie ze wsparcia rodziców.

Z kolei około 12 proc. młodych zwracało się o pomoc finansową do przyjaciół lub znajomych. Z usług instytucji finansowych skorzystało w tym okresie 18 proc. badanych. Proporcje zmieniają się wraz z wiekiem. W grupie 25–34 lat od rodziny pożyczało 28 proc. respondentów, a z instytucji finansowych korzystało 33 proc. Wśród osób w wieku 35–44 lat było to odpowiednio 24 i 35 proc.

Może to oznaczać, że wraz z doświadczeniem zawodowym i stabilizacją dochodów rośnie skłonność do korzystania z formalnych produktów finansowych. Wyniki nie pozwalają jednak stwierdzić, że niska pewność finansowa jest bezpośrednią przyczyną pożyczania pieniędzy od rodziny. Jak wyjaśnia Karolina Łuczak, takie decyzje mogą wynikać z łatwiejszej dostępności rodzinnego wsparcia, ograniczonej zdolności kredytowej lub obaw związanych z wyborem odpowiedniego produktu finansowego.

Czytaj także:

Największy pesymizm od czasu pandemii. Polskie firmy ograniczają inwestycje

Inflacja się rozpędza. Nagły wzrost cen we wrześniu

„Nasza nowa, piękna Grenlandia”. Trump szuka ropy i planuje bazę wojskową