Drugi próg podatkowy przestaje być problemem wyłącznie najlepiej zarabiających. Według wstępnych danych Ministerstwa Finansów w rozliczeniu PIT za 2025 r. przekroczyło go 2,411 mln podatników, czyli blisko 10 proc. osób płacących PIT. Rok wcześniej było to około 1,93 mln osób, co oznacza wzrost o prawie jedną czwartą.
Drugi próg podatkowy coraz bliżej klasy średniej
Dane z rozliczenia PIT za 2025 r. pokazują wyraźną zmianę w strukturze dochodów podatników. Jak podało Ministerstwo Finansów podczas konferencji podsumowującej tegoroczną akcję PIT, drugi próg podatkowy przekroczyło 2,411 mln osób. To blisko 10 proc. podatników PIT. W poprzednim rozliczeniu, za 2024 r., takich osób było około 1,93 mln, czyli 7,6 proc. płacących PIT.
Wzrost jest znaczący, bo nie wynika ze zmiany samego progu. Skala podatkowa obowiązuje w niezmienionym kształcie od 2022 r. Dochód do 120 tys. zł jest opodatkowany stawką 12 proc. pomniejszoną o kwotę zmniejszającą podatek, a po przekroczeniu tej granicy podatek wynosi 10,8 tys. zł plus 32 proc. nadwyżki ponad 120 tys. zł.
W praktyce oznacza to, że drugi próg podatkowy uruchamia się nie od całego dochodu, lecz od części przekraczającej 120 tys. zł. Dla podatników ważniejszy jest jednak efekt psychologiczny i finansowy: coraz więcej osób z wyższymi, ale niekoniecznie bardzo wysokimi wynagrodzeniami, wchodzi w obszar opodatkowania stawką 32 proc.
Pensje rosną, próg stoi w miejscu
Najważniejszy wniosek z najnowszych danych jest prosty: przy rosnących wynagrodzeniach i niezmienionym limicie 120 tys. zł drugi próg podatkowy obejmuje coraz szerszą grupę podatników. Dotyczy to szczególnie pracowników etatowych z dużych miast, specjalistów, menedżerów, części przedsiębiorców rozliczających się według skali oraz osób, które łączą kilka źródeł dochodu.
Próg 120 tys. zł rocznie oznacza średnio 10 tys. zł miesięcznie dochodu przed opodatkowaniem, ale po uwzględnieniu kosztów uzyskania przychodu i szczegółów rozliczenia realny moment wejścia w drugi próg może się różnić w zależności od sytuacji podatnika. Dla części osób znaczenie mają także ulgi, wspólne rozliczenie z małżonkiem, wpłaty na IKZE czy koszty autorskie.
Rosnąca liczba podatników w drugim progu pokazuje też, że system podatkowy coraz mocniej reaguje na wzrost nominalnych wynagrodzeń. Jeżeli próg nie jest waloryzowany, a płace rosną, coraz więcej osób automatycznie przesuwa się do wyższej stawki. To zjawisko często określane jest jako „pełzająca podwyżka podatków”, choć formalnie stawki i progi pozostają bez zmian.
Fiskus zwrócił już 22,5 mld zł nadpłaty
Dane Ministerstwa Finansów pokazują nie tylko rosnącą liczbę osób objętych drugim progiem. W tegorocznej akcji PIT dużą skalę miały także zwroty podatku. Do podatników trafiło już 22,5 mld zł nadpłat na podstawie 13,6 mln deklaracji. Średni czas oczekiwania na zwrot wyniósł 13 dni, a najszybszy przelew miał zostać zrealizowany w ciągu jednego dnia od rozliczenia.
Równocześnie część podatników musiała dopłacić podatek. Według danych dopłaty wyniosły dotychczas 13 mld zł i dokonało ich około 4 mln osób. Najpopularniejszymi ulgami pozostają ulga na dzieci oraz ulga rehabilitacyjna, a odliczenia na organizacje pożytku publicznego wyniosły 2,6 mld zł. Średnia kwota takiego odliczenia to 199,87 zł.
Dla gospodarstw domowych zwrot podatku jest często jednorazowym zastrzykiem gotówki, ale z punktu widzenia finansów publicznych oznacza wcześniejsze pobranie zbyt wysokich zaliczek. Przy dużej skali zwrotów rośnie znaczenie prawidłowego ustawienia zaliczek w trakcie roku, zwłaszcza u osób pracujących u kilku płatników, korzystających z ulg lub zmieniających formę zatrudnienia.
Twój e-PIT dominuje w rozliczeniach
Tegoroczna akcja PIT potwierdziła dominację rozliczeń elektronicznych. Według danych Ministerstwa Finansów 23,98 mln deklaracji zostało złożonych elektronicznie, a w formie papierowej tylko około 1 mln. Za pośrednictwem usługi Twój e-PIT złożono 14,8 mln deklaracji za 2025 r., o około 0,5 mln więcej niż rok wcześniej.
Widać też rosnące znaczenie usługi dla przedsiębiorców. Z informacji podanych podczas konferencji wynika, że za pomocą Twojego e-PIT przedsiębiorcy złożyli 1,24 mln deklaracji. To ważne, bo usługa początkowo kojarzyła się głównie z prostymi rozliczeniami pracowników, emerytów i osób korzystających z PIT-37.
Na tle poprzedniego roku skala cyfryzacji pozostaje bardzo wysoka. W rządowym podsumowaniu rozliczeń PIT za 2024 r. Ministerstwo Finansów wskazywało, że podatnicy wybrali 23,6 mln deklaracji elektronicznych, z czego 14,3 mln złożono w usłudze Twój e-PIT. Tegoroczne wstępne dane pokazują dalszy wzrost tego kanału.
