- Liczba osób żyjących w ubóstwie wielowymiarowym wzrosła o 51,5 mln, do 1,2 mld, pierwszy raz od rozpoczęcia pomiarów w 2010 roku.
- Ponad połowę dotkniętych ubóstwem stanowią dzieci, a 83 proc. mieszka na obszarach wiejskich.
- Wzrost liczby ubogich wynika częściowo ze zmian demograficznych, ale w niektórych krajach pogorszyły się również warunki życia.
Ubóstwo na świecie rośnie. ONZ publikuje najnowsze dane
Dane przedstawiono 12 października 2026 roku w raporcie Global Multidimensional Poverty Index, przygotowanym przez Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP) i Oxford Poverty and Human Development Initiative (OPHI).
Badanie obejmuje 108 krajów rozwijających się, zamieszkanych przez około 6,3 mld osób. Spośród nich 18,9 proc., czyli około 1,2 mld ludzi, doświadcza ubóstwa wielowymiarowego.
W porównaniu z poprzednią aktualizacją liczba ta zwiększyła się o 51,5 mln. To pierwsze od 2010 roku odwrócenie dotychczasowej tendencji spadkowej, zarejestrowane w ramach tego wskaźnika.
„Wzrost ubóstwa powinien być sygnałem alarmowym dla świata” – podkreślił Alexander De Croo, administrator UNDP, w komunikacie towarzyszącym publikacji raportu.
Przedstawiciel ONZ zwrócił uwagę, że za statystykami kryją się ludzie pozbawieni dostępu do odpowiedniego wyżywienia, edukacji, czystej wody czy energii elektrycznej. Jednocześnie zaznaczył, że doświadczenia części państw pokazują możliwość ograniczania ubóstwa dzięki skoordynowanym działaniom publicznym.
Aż 617 mln dzieci żyje w ubóstwie. Najgorsza sytuacja na obszarach wiejskich
Z raportu wynika, że 617 mln osób doświadczających ubóstwa wielowymiarowego to dzieci. Stanowią one 51,5 proc. wszystkich dotkniętych problemem. W badanych państwach niemal co trzecie dziecko żyje w gospodarstwie domowym, w którym występują poważne braki w podstawowych warunkach życia.
Ubóstwo jest szczególnie skoncentrowane poza miastami. Aż 83 proc. osób objętych tym zjawiskiem mieszka na terenach wiejskich, gdzie dostęp do infrastruktury, szkół, usług medycznych i stabilnych źródeł dochodu bywa znacznie ograniczony.
Największa skala problemu występuje w Afryce Subsaharyjskiej. Według danych UNDP żyje tam około 616 mln osób dotkniętych ubóstwem wielowymiarowym, co odpowiada 51,4 proc. populacji regionu.
Indeks nie mierzy wyłącznie dochodów. Uwzględnia dziesięć wskaźników obejmujących zdrowie, edukację i poziom życia, między innymi odżywianie, śmiertelność dzieci, dostęp do wody pitnej, sanitariatów, elektryczności oraz odpowiednich warunków mieszkaniowych.
Za osobę dotkniętą ubóstwem wielowymiarowym uznaje się mieszkańca gospodarstwa domowego, w którym występują deprywacje obejmujące co najmniej jedną trzecią ważonego indeksu.
Nie należy zatem utożsamiać wyniku 1,2 mld z liczbą osób żyjących poniżej określonego progu dochodowego.
Dlaczego liczba ludzi żyjących w ubóstwie zaczęła rosnąć?
Autorzy raportu wskazują, że część wzrostu wynika ze zmian liczby ludności. W 95 państwach, dla których nie zebrano w tym roku nowych danych ankietowych, aktualizacja szacunków demograficznych zwiększyła liczbę osób uznanych za ubogie o 15,8 mln.
Pozostała część zmiany wynika z połączenia zmian skali ubóstwa, procesów demograficznych i różnic w zakresie dostępnych danych. Oznacza to, że wzrost globalnej liczby ubogich nie świadczy o jednakowym pogorszeniu sytuacji we wszystkich badanych państwach.
W 2026 roku zaktualizowano wyniki na podstawie nowych badań w 13 krajach; w pięciu z nich odnotowano istotne zmniejszenie odsetka osób żyjących w ubóstwie. W Egipcie, Nepalu i Tadżykistanie spadła zarówno ich liczba, jak i udział w populacji.
Inaczej wygląda sytuacja w Nigerii. Po poprawie odnotowanej w poprzedniej dekadzie w latach 20. XXI wieku ponownie wzrosły tam zarówno odsetek, jak i liczba osób dotkniętych ubóstwem. Przykłady Angoli i Zambii pokazują natomiast, że nawet poprawa warunków życia nie musi oznaczać zmniejszenia bezwzględnej liczby osób ubogich, jeżeli populacja rośnie szybciej.
Czy świat zdoła ograniczyć ubóstwo do 2030 roku?
Mimo pogorszenia globalnego wyniku autorzy badania wskazują na przykłady państw, które osiągnęły znaczną poprawę. Spośród 89 krajów posiadających porównywalne dane historyczne aż 33 zmniejszyły wartość indeksu ubóstwa wielowymiarowego co najmniej o połowę w okresie krótszym niż 15 lat.
W Eswatini odsetek osób doświadczających ubóstwa obniżył się z 38,7 do 8 proc. w ciągu 15 lat. Chiny zmniejszyły wartość indeksu o połowę w cztery lata, a Wietnam w siedem.
Wyniki te mają znaczenie dla realizacji celów zrównoważonego rozwoju ONZ. Jednym z założeń jest ograniczenie do 2030 roku co najmniej o połowę odsetka osób żyjących w ubóstwie, uwzględniając jego różne formy.
Czytaj także:
Przepisy hamują polską przedsiębiorczość. Powstaje coraz mniej firm
Sprzedający miękną. Coraz większe pole do negocjacji na rynku mieszkań
