• Eksperci zalecają posiadanie gotówki wystarczającej na co najmniej 14 dni podstawowych wydatków w przypadku przejściowego kryzysu.
  • Najlepiej przygotować banknoty o niewielkich nominałach, które ułatwią płatności w razie awarii bankomatów i terminali.
  • Większość oszczędności powinna pozostać w bezpiecznych instytucjach finansowych. Warto rozważyć rachunki w kilku bankach.

Ile gotówki trzymać w domu na wypadek wojny? Ekspert wskazuje 14 dni

Jarosław Sadowski, dyrektor biura analiz Rankomat.pl, w rozmowie z Rzeczpospolitą zwraca uwagę, że wysokość rezerwy finansowej zależy przede wszystkim od rodzaju zagrożenia.

„W przejściowym, łagodniejszym scenariuszu kryzysu, należy posiadać co najmniej dwutygodniowy zapas pieniędzy na podstawowe funkcjonowanie” – ocenia ekspert.

Oznacza to, że gospodarstwo domowe powinno dysponować gotówką pozwalającą przez 14 dni kupować najpotrzebniejsze produkty i usługi. W pierwszej kolejności chodzi o żywność, wodę, leki, środki higieniczne i paliwo.

W przypadku konieczności ewakuacji za granicę potrzebne środki mogą być znacznie większe. Wszystko zależy od liczby domowników, kierunku podróży, możliwości transportu i dostępności noclegów.

Nie istnieje jednak jedna kwota odpowiednia dla wszystkich. Osoba mieszkająca samotnie będzie potrzebować innej rezerwy niż kilkuosobowa rodzina utrzymująca samochód i regularnie kupująca leki.

Zalecenie dotyczące 14 dni jest opinią eksperta, a nie ustawowym obowiązkiem. Polskie przepisy nie nakazują obywatelom przechowywania określonej sumy pieniędzy w domu.

Jak obliczyć potrzebną kwotę? Ważne są codzienne wydatki

Najprostszym sposobem ustalenia wielkości rezerwy jest oszacowanie wydatków, których nie można odłożyć w czasie kryzysu. Następnie należy pomnożyć przeciętny dzienny koszt podstawowych zakupów przez 14.

Jeżeli gospodarstwo domowe potrzebuje 150 zł dziennie na niezbędne wydatki, dwutygodniowa rezerwa wyniesie 2100 zł. Przy kosztach rzędu 250 zł dziennie będzie to już 3500 zł.

Są to wyłącznie przykładowe wyliczenia, a nie oficjalne kwoty rekomendowane przez instytucje państwowe. W praktyce warto uwzględnić również dodatkowy margines na nieprzewidziane potrzeby.

Znaczenie ma nie tylko suma, ale również sposób przechowywania pieniędzy. Eksperci wskazują na przewagę banknotów o niewielkich nominałach, ponieważ w czasie zakłóceń sprzedawcy mogą mieć problemy z wydawaniem reszty.

Praktycznym rozwiązaniem jest przygotowanie części rezerwy w banknotach 10, 20 i 50 zł. Ułatwia to płacenie za niewielkie zakupy, nawet jeżeli działanie terminali płatniczych zostanie ograniczone.

Warto rozważyć także niewielką rezerwę w euro lub dolarach, szczególnie na wypadek konieczności opuszczenia kraju. Należy jednak pamiętać, że waluty obce podlegają wahaniom kursowym i nie zastąpią złotówek potrzebnych do codziennych płatności w Polsce.

Rząd zaleca gotówkę na sytuacje kryzysowe. Co znajduje się w poradniku?

Posiadanie fizycznych pieniędzy rekomendują również polskie instytucje państwowe. W rządowym Poradniku bezpieczeństwa, opracowanym przez MON, MSWiA i Rządowe Centrum Bezpieczeństwa, gotówka w różnych nominałach została wymieniona wśród podstawowych elementów domowego wyposażenia awaryjnego.

Rząd zaleca przygotowanie zapasów pozwalających funkcjonować przez minimum trzy dni. Chodzi między innymi o żywność niewymagającą przygotowania, wodę, leki, środki higieniczne i przedmioty umożliwiające działanie bez energii elektrycznej.

W przypadku wody rekomendowana ilość to minimum trzy litry na osobę na dobę. Warto mieć również latarkę, radio z niezależnym zasilaniem i naładowany powerbank.

Rząd nie wskazuje jednak jednej obowiązkowej sumy gotówki, którą należy przechowywać w mieszkaniu. Zalecenia dotyczące trzydniowych zapasów i ekspercka sugestia dwutygodniowej rezerwy finansowej odnoszą się do różnych elementów przygotowania na kryzys.

Gotówka nie rozwiąże także wszystkich problemów. Podczas poważnego blackoutu część sklepów może być zamknięta, a dostawy podstawowych produktów ograniczone. Dlatego pieniądze powinny stanowić uzupełnienie przygotowanych wcześniej zapasów.

Czy pieniądze w banku będą bezpieczne podczas wojny?

Jednym z najważniejszych zagrożeń w sytuacji kryzysowej jest czasowa utrata dostępu do rachunków bankowych. Nawet jeżeli pieniądze nadal znajdują się na koncie, awaria internetu, brak energii lub przeciążenie systemu mogą uniemożliwić ich wykorzystanie.

Do podobnych problemów na mniejszą skalę dochodziło już w przeszłości. W pierwszych dniach po rosyjskiej inwazji na Ukrainę w lutym 2022 roku w Polsce obserwowano kolejki do bankomatów i zwiększone wypłaty gotówki.

Nie oznacza to jednak, że rozsądnym rozwiązaniem jest wycofanie wszystkich oszczędności z banków. Eksperci cytowani przez Rzeczpospolitą wskazują raczej na potrzebę dywersyfikacji, czyli korzystania z więcej niż jednej instytucji finansowej.

Jeżeli jeden bank ma awarię techniczną, rachunek w drugim może umożliwić dalsze wykonywanie płatności. Taka strategia nie gwarantuje jednak dostępu do pieniędzy podczas zakłóceń obejmujących cały system.

Warto również pamiętać o gwarancjach Bankowego Funduszu Gwarancyjnego. W przypadku instytucji objętych polskim systemem ochrony depozyty są co do zasady gwarantowane do równowartości 100 tys. euro na jednego deponenta w danym banku lub kasie.

Gwarancje te dotyczą określonych prawem przypadków niedostępności depozytów, a nie natychmiastowej wypłaty środków przy każdej awarii technicznej. Nie należy więc utożsamiać ochrony oszczędności z możliwością korzystania z nich w dowolnym momencie kryzysu.

Gotówka w domu czy oszczędności w banku? Eksperci zalecają podział

Najbezpieczniejszą praktyczną strategią jest połączenie niewielkiej rezerwy gotówkowej z oszczędnościami przechowywanymi w instytucjach finansowych.

Duże sumy trzymane w domu są narażone na kradzież, pożar i stopniową utratę siły nabywczej wskutek inflacji. Nie przynoszą też odsetek, które można uzyskać na odpowiednich rachunkach bankowych lub lokatach.

Nie ma również podstaw, aby uznać, że sam fakt posiadania banku z udziałem Skarbu Państwa zapewnia pełne bezpieczeństwo w przypadku wojny. Istotne są odporność infrastruktury, organizacja systemu płatniczego i możliwość uzyskania dostępu do pieniędzy różnymi kanałami.

Kamil Sobolewski, główny ekonomista Pracodawców RP, w rozmowie z Rzeczpospolitą podkreślił, że nawet podczas najtrudniejszego kryzysu państwo musi dbać o stabilność systemu bankowego, ponieważ bez niego gospodarka nie może funkcjonować.

Dlatego przygotowanie finansowe na sytuację nadzwyczajną nie powinno polegać na panicznym wypłacaniu oszczędności. Rozsądniej wcześniej określić kwotę potrzebną na podstawowe wydatki, zgromadzić ją w odpowiednich nominałach i zadbać o dodatkowy dostęp do środków.

Dwutygodniowa rezerwa gotówki może ułatwić przetrwanie przejściowych zakłóceń, ale nie zastąpi oszczędności w banku ani domowych zapasów. Najważniejsze jest dostosowanie jej wielkości do rzeczywistych potrzeb gospodarstwa domowego, bez nadmiernego narażania majątku na inne ryzyka.

Czytaj także:

Zadłużenie Polski rośnie 22 razy szybciej niż średnio w UE. „Recepta jest prosta”

Wojna z Iranem kosztowała USA już 48 mld dolarów. Faktyczna cena jest znacznie wyższa

Deweloperzy przeceniają mieszkania nawet o 300 tys. zł. Na rynku trwa wielka wyprzedaż