• Hiszpania jako pierwszy kraj w Europie wprowadza odrębne zwolnienie lekarskie dla kobiet z poważnymi dolegliwościami związanymi z menopauzą.
  • Nowe przepisy zaczną obowiązywać 1 grudnia 2026 roku. Świadczenie będzie przysługiwać od drugiego dnia niezdolności do pracy.
  • Do otrzymania płatnego L4 nie będzie wymagany minimalny okres opłacania składek, ale konieczne będzie potwierdzenie niezdolności do pracy przez lekarza.

L4 na menopauzę od 1 grudnia. Kto będzie mógł skorzystać?

Nowe przepisy zostały przyjęte przez hiszpański rząd 20 października, a 18 listopada zatwierdziła je Stała Deputacja Kongresu Deputowanych, organ wykonujący część obowiązków parlamentu w okresie między jego rozwiązaniem a powołaniem nowego składu.

Podstawą zmian jest dekret królewski z mocą ustawy nr 31/2026, który rozszerza ochronę pracownic w ramach hiszpańskiego systemu zabezpieczenia społecznego.

Prawo do specjalnego zwolnienia nie będzie jednak przysługiwać automatycznie każdej kobiecie przechodzącej menopauzę. Warunkiem jest występowanie rozpoznanych medycznie zaburzeń zdrowia, które rzeczywiście ograniczają zdolność do wykonywania pracy.

Decyzję o czasowej niezdolności do pracy będzie podejmował lekarz publicznej służby zdrowia. Konieczne będzie odpowiednie rozpoznanie i zakodowanie schorzenia w dokumentacji medycznej.

Oznacza to, że sama informacja o wejściu w okres menopauzalny nie wystarczy do uzyskania płatnego wolnego. Podstawą pozostanie stan zdrowia pracownicy i jego wpływ na możliwość wykonywania obowiązków zawodowych.

Ile wyniesie płatne L4 w Hiszpanii? Nowe zasady są korzystniejsze

Najważniejsza zmiana dotyczy momentu rozpoczęcia wypłaty pieniędzy. W przypadku standardowego zwolnienia chorobowego w Hiszpanii świadczenie przysługuje zasadniczo dopiero od czwartego dnia niezdolności do pracy.

Nowe L4 związane z menopauzą będzie finansowo chronione już od drugiego dnia. Za pierwszy dzień niezdolności do pracy pełne wynagrodzenie wypłaci pracodawca.

Wysokość świadczenia wyniesie 60 proc. podstawy wymiaru w początkowym okresie zwolnienia i 75 proc. od 21. dnia. Nie jest to zatem dodatkowy urlop z pełnym wynagrodzeniem, lecz szczególny rodzaj świadczenia chorobowego.

Zmieni się także warunek dotyczący stażu ubezpieczeniowego. Standardowo w Hiszpanii do uzyskania zasiłku chorobowego wymagane jest opłacenie składek przez co najmniej 180 dni w okresie poprzednich pięciu lat. W przypadku nowej kategorii zwolnienia wymóg ten zostanie zniesiony.

Jak wynika z komunikatu hiszpańskiego rządu, ministra ds. integracji, zabezpieczenia społecznego i migracji Elma Saiz określiła reformę jako przepisy, które „rozszerzają prawa i wzmacniają ochronę rodzin”.

Saiz wskazała również, że w hiszpańskim systemie ubezpieczeń społecznych składki opłaca ponad 10,5 mln kobiet. Nowe regulacje mają zapewnić odpowiednią ochronę w sytuacjach zdrowotnych, które dotychczas nie były dostatecznie uwzględniane.

Dlaczego menopauza stała się podstawą specjalnego zwolnienia?

Menopauza jest naturalnym etapem życia, jednak u części kobiet towarzyszące jej objawy mogą znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie, w tym możliwość wykonywania pracy zawodowej.

Według Światowej Organizacji Zdrowia do najczęściej występujących dolegliwości należą uderzenia gorąca, nocne poty, zaburzenia snu oraz zmiany nastroju. Mogą pojawiać się także problemy ze zdrowiem psychicznym i inne schorzenia związane ze zmianami hormonalnymi.

Nasilenie objawów jest zróżnicowane. Część kobiet przechodzi ten okres bez poważniejszych problemów, natomiast inne wymagają leczenia lub czasowego ograniczenia aktywności zawodowej.

Hiszpańskie rozwiązanie ma uwzględniać właśnie tę drugą sytuację. Ustawodawca uznał, że zaburzenia zdrowia związane z menopauzą powinny zostać wyodrębnione w przepisach dotyczących niezdolności do pracy.

To kolejne rozwiązanie wprowadzone w Hiszpanii z myślą o zdrowiu kobiet. W 2023 roku państwo ustanowiło odrębną kategorię zwolnienia lekarskiego w przypadku silnych dolegliwości menstruacyjnych uniemożliwiających pracę.

Hiszpania zmienia też przepisy dla ofiar przemocy

Nowa regulacja nie ogranicza się do menopauzy. Wprowadza również specjalną kategorię czasowej niezdolności do pracy dla kobiet, których stan zdrowia wskutek przemocy ze względu na płeć uniemożliwia wykonywanie obowiązków zawodowych.

Także w tym przypadku świadczenie ma przysługiwać od drugiego dnia, bez konieczności wykazywania minimalnego okresu opłacania składek. Różnica w stosunku do dotychczasowych zasad polega na zwiększeniu dostępności świadczeń dla osób znajdujących się w szczególnej sytuacji zdrowotnej lub społecznej.

Obie zmiany zostały objęte tym samym aktem prawnym, ale dotyczą odrębnych przesłanek medycznych i wymagają spełnienia określonych warunków.

Czy podobne L4 na menopauzę obowiązuje w Polsce?

W Polsce nie istnieje odrębna kategoria zwolnienia lekarskiego związana z menopauzą. Kobieta doświadczająca poważnych problemów zdrowotnych może jednak uzyskać zwykłe L4, jeżeli lekarz stwierdzi czasową niezdolność do pracy.

Zgodnie z zasadami opisanymi przez ZUS pracodawca finansuje wynagrodzenie chorobowe zasadniczo przez pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym, a w przypadku pracowników powyżej 50. roku życia przez 14 dni, na zasadach określonych w przepisach.

Standardowe wynagrodzenie chorobowe i zasiłek wynoszą co do zasady 80 proc. podstawy wymiaru. Polska nie przewiduje jednak specjalnego mechanizmu wypłaty świadczeń wyłącznie ze względu na zaburzenia menopauzalne.

Hiszpańska reforma może stać się punktem odniesienia w europejskiej dyskusji o ochronie zdrowia kobiet na rynku pracy. Na razie nie oznacza jednak wprowadzenia podobnych uprawnień w Polsce.

Czytaj także:

Zadłużenie Polski rośnie 22 razy szybciej niż średnio w UE. „Recepta jest prosta”

Wojna z Iranem kosztowała USA już 48 mld dolarów. Faktyczna cena jest znacznie wyższa

Deweloperzy przeceniają mieszkania nawet o 300 tys. zł. Na rynku trwa wielka wyprzedaż