• Z analizy przywołanej przez Money.pl wynika, że średnie wynagrodzenie w sektorze publicznym jest o 25 proc. wyższe niż w firmach prywatnych.
  • Według GUS mediana płac w sektorze publicznym w styczniu 2026 r. wyniosła 8790,54 zł, a w prywatnym 6744,14 zł.
  • Rząd zaplanował na 2026 r. 3-proc. wzrost wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej, przy deficycie budżetu państwa do 271,74 mld zł.

Zarobki w budżetówce odjechały od sektora prywatnego

Punktem wyjścia jest analiza Marka Łangalisa, ekonomisty i przedsiębiorcy, którą opisał Money.pl. Według przytoczonych przez niego danych średnie wynagrodzenie w sektorze publicznym wynosi obecnie 11 398 zł brutto. To o 25 proc. więcej niż w firmach prywatnych, przy czym porównanie dla biznesu obejmuje przedsiębiorstwa zatrudniające powyżej 10 osób.

Łangalis zwraca uwagę, że różnica szybko wzrosła. Jeszcze cztery lata temu pensje w sektorze publicznym miały być wyższe od prywatnych o 3 proc. Dziś, według tej analizy, przewaga jest już wielokrotnie większa. Ekonomista wskazuje też na medianę, która jego zdaniem jeszcze mocniej pokazuje przesunięcie płac w stronę instytucji państwowych.

W komentarzu cytowanym przez Money.pl Marek Łangalis ostrzegł: „Staram się nie szafować górnolotnym straszeniem, ale właśnie wchodzimy na kurs na górę lodową”. To mocna ocena, ale sam problem nie sprowadza się wyłącznie do emocjonalnej dyskusji o przywilejach. Chodzi o to, czy gospodarka jest w stanie finansować rosnące koszty sektora publicznego bez osłabiania firm, które tworzą dużą część bazy podatkowej.

Dane GUS pokazują dużą różnicę w medianie płac

Oficjalne dane GUS również pokazują wyraźną przewagę płac sektora publicznego, choć skala zależy od przyjętej metodologii. Według rozkładu wynagrodzeń w gospodarce narodowej w styczniu 2026 r. mediana miesięcznych wynagrodzeń brutto w całej gospodarce wyniosła 7447,16 zł. W sektorze publicznym było to 8790,54 zł, a w prywatnym 6744,14 zł.

Oznacza to różnicę przekraczającą 2 tys. zł brutto na korzyść sektora publicznego. W ujęciu procentowym mediana w sektorze publicznym była o około 30 proc. wyższa niż w sektorze prywatnym. To ważniejsze od samej średniej, bo mediana lepiej pokazuje typowy poziom wynagrodzeń. Średnia może być zawyżana przez najwyższe pensje, szczególnie w dużych firmach, finansach, IT lub zarządach.

GUS pokazuje też, że poziom płac mocno zależy od wielkości pracodawcy. W podmiotach zatrudniających 1000 i więcej osób mediana wyniosła 8687,15 zł, a w firmach i instytucjach do 9 pracujących tylko 4806 zł. To częściowo tłumaczy, dlaczego sektor publiczny, oparty na dużych jednostkach i stabilnym finansowaniu, wypada lepiej niż prywatna część rynku, w której ogromną rolę odgrywają małe firmy.

Presja płacowa może uderzać w firmy i budżet

Rosnące zarobki w budżetówce mają dwa skutki. Po pierwsze, zwiększają oczekiwania płacowe kolejnych grup zawodowych finansowanych ze środków publicznych. Po drugie, podnoszą poprzeczkę dla sektora prywatnego, który konkuruje o pracowników, ale nie może automatycznie przerzucić kosztów na podatników.

Dla firm oznacza to trudniejszą walkę o kadry. Jeśli państwo oferuje stabilność zatrudnienia, dodatki, świadczenia i coraz wyższe wynagrodzenia, część pracowników może wybierać sektor publiczny zamiast przedsiębiorstw. Szczególnie dotyczy to stanowisk administracyjnych, specjalistycznych i eksperckich, gdzie różnice w bezpieczeństwie zatrudnienia mają duże znaczenie.

Z perspektywy finansów publicznych problem jest inny. Każda trwała podwyżka w sektorze publicznym tworzy koszt na kolejne lata. Nie jest to jednorazowy wydatek, ale stałe zobowiązanie, które musi zostać pokryte z podatków, składek, długu lub cięć w innych obszarach. Dlatego dyskusja o płacach w budżetówce jest jednocześnie dyskusją o jakości usług publicznych, wydajności państwa i obciążeniach nakładanych na gospodarkę.

Budżet 2026 zakłada ostrożną waloryzację

Rząd na 2026 rok zaplanował 3-proc. wzrost wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej. Zgodnie z komunikatem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej ustalono na 103 proc. nominalnie. Rząd przyjął przy tym prognozę średniorocznej inflacji na poziomie 3 proc., wzrost PKB o 3,5 proc. i nominalny wzrost przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej o 6,7 proc.

To oznacza, że formalna waloryzacja płac w państwowej sferze budżetowej ma być niższa niż prognozowany wzrost wynagrodzeń w całej gospodarce. Nie zamyka to jednak problemu, bo część grup zawodowych w sektorze publicznym ma własne mechanizmy wynagradzania, dodatki, regulacje lub możliwość wywierania presji politycznej. W praktyce podwyżki w budżetówce nie zawsze są jedną prostą decyzją zapisaną w budżecie.

Skala wyzwań fiskalnych jest duża. Zgodnie z ustawą budżetową na 2026 rok dochody budżetu państwa zaplanowano na 647,2 mld zł, wydatki na 918,94 mld zł, a deficyt nie może przekroczyć 271,74 mld zł. W takim otoczeniu każda presja na wzrost stałych wydatków musi być oceniana nie tylko przez pryzmat oczekiwań pracowników, ale też możliwości finansowania państwa.

Czytaj także:

Polska armia w powijakach. Tylko dwie dywizje gotowe do walki z Rosją

Nieruchomości drożeją, ale sprzedaż wciąż rośnie. Hossa trwa w najlepsze

Przybyło 100 tys. bezrobotnych. Bezrobocie w Polsce rośnie rok do roku