Otrzymany przez Spółkę rabat a ryzyko nieodpłatnych świadczeń

[23.12.2014] Opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają, co do zasady, odpłatne dostawy towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (ustawa o PDOP) nie definiuje pojęcia "rabat". W art. 12 ust. 3 wskazuje się jednak, iż za przychody związane z działalnością gospodarczą osiągnięte w roku podatkowym, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Podobnie jak rabat, bonifikata pomniejsza ustaloną uprzednio cenę towaru lub usługi, jednak w odróżnieniu od rabatu, bonifikata jest zwykle udzielana w związku ze zdarzeniami następującymi po sprzedaży. Rabat zaś, zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego pojęcia, to co do zasady zniżka, ustępstwo procentowe od ustalonych cen towaru, głównie na rzecz nabywców płacących gotówką, kupujących dużą ilość towaru jednorazowo lub w określonym czasie, upust. (Słownik Języka Polskiego PWN, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1996).

W praktyce udzielenie rabatu polega więc na obniżeniu ceny zakupu towarów lub usług. Rabat może być w niektórych przypadkach uznany za nieodpłatne świadczenie (czy też za świadczenie częściowo odpłatne – również kreujące na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o PDOP przychód podatkowy).

Należy jednak podkreślić, że aby w związku z rabatem można było rozważać rozpoznanie przychodu z nieodpłatnych świadczeń, rabat musi przybrać formę zindywidualizowanego świadczenia. W sytuacji bowiem, w której rabat jest kierowany do wszystkich podmiotów charakteryzujących się określonymi cechami – nie może być mowy o nieodpłatnym świadczeniu, czy też o świadczeniu częściowo odpłatnym. Udzielanie rabatów może być realizowane w ramach podejmowanych przez dostawców akcji promocyjnych (działaniach marketingowych),  programów lojalnościowych (w związku z realizacją określonego poziomu obrotów), czy też w ramach umów współpracy zawieranych z kontrahentami. W każdym z powołanych powyżej przypadków, zapewnienie rabatu, który w ten sposób nie będzie miał  charakteru indywidualnego świadczenia, pozwoli wyłączyć ryzyko związane z rozpoznaniem nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń. Sprzedaż towaru lub usługi poniżej ich obiektywnej wartości rynkowej będzie bowiem w tym przypadku uzasadnione okolicznościami transakcji.  

Należy wskazać, iż identyczny produkt (towar), czy usługa mogą mieć różną wartość (cenę), która uzależniona będzie od szeregu czynników, takich jak: czas, miejsce czy skala transakcji. W rzeczywistości gospodarczej możliwe są sytuacje, w których ustalona odpłatność uwzględniająca udzielony rabat nie będzie odzwierciedlała wartości rynkowej rzeczy (cena 1 zł. za towar czy usługę), będzie jednakże wynikiem okoliczności uzasadniających wskazanie innej wartości niż wartość rynkowa. Jak podkreślają bowiem organy podatkowe, nie każde nabycie towarów nawet za symboliczną złotówkę prowadzi po stronie nabywającego towar do rozpoznania przychodu ważnym jednak pozostaje uzasadnienie zastosowania rabatu (upustu cenowego). W tym zakresie można wskazać interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 8 kwietnia 2009 r. sygn. ILPB3/423-81/09-4/MC czy z dnia 2 września 2010 r. sygn. ILPB4/423-10/10-4/MC.

Na podatniku otrzymującym w ramach prowadzonej (przez sprzedawcę) promocji (działań marketingowych) niezindywidualizowany rabat, znajdujący zastosowanie również do innych nabywców, nie ciąży więc obowiązek rozpoznania na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o PDOP przychodu z nieodpłatnych (częściowo odpłatnych) świadczeń. Udzielenie natomiast nie znajdujących uzasadnienia, zindywidualizowanych rabatów, obciąża podatnika ryzykiem podatkowym związanym z rozpoznaniem przychodu z nieodpłatnych (częściowo odpłatnych) świadczeń.

Tomasz Musialski
Konsultant Podatkowy w Dziale Podatków Bezpośrednich ECDDP

Treści dostarcza: ECDDP sp. z o.o.