Nowe podejście do aktywizacji osób bezrobotnych
[30.08.2013] W ostatnich latach sytuacja gospodarcza w Europie uległa znacznemu pogorszeniu. W stosunku do okresu sprzed rozpoczęcia kryzysu finansowego (2007 rok) stopa bezrobocia wzrosła niemal o 50%, osiągając średnioroczny poziom 10,5% w 2012 roku.
Tak duży wzrost bezrobocia w Unii Europejskiej jest w dużej mierze skutkiem gwałtownego wzrostu bezrobocia w krajach południa Europy. Na koniec 2012 roku łączna liczba osób bezrobotnych w Unii Europejskiej przekroczyła 25 mln osób. Międzynarodowa Organizacja Pracy szacuje, że w 2013 roku bez pracy na całym świecie będzie pozostawać około 200 milionów osób.
W wielu krajach Unii Europejskiej poziom bezrobocia osiąga wartości dwucyfrowe, w Polsce w kwietniu 2013 roku znajdował się na poziomie 14% (wg GUS). Szczególnie istotnym problemem staje się poziom bezrobocia wśród osób młodych – przekraczający nawet 50% w Hiszpanii. Osoby, które dotychczas pozostawały w oddaleniu od rynku pracy, mają obecnie jeszcze mniejsze szanse na podjęcie zatrudnienia.
"Postępująca konsolidacja fiskalna oraz brak lub znikomy wzrost gospodarczy stanowią istotne ograniczenie dla możliwości finansowych poszczególnych państw, w tym w zakresie walki z bezrobociem" – mówi Mirosław Proppé, Partner, Szef Zespołu Doradczego dla Administracji Publicznej i Infrastruktury w Europie Środkowo-Wschodniej w KPMG i dodaje: "Wysoki poziom bezrobocia prowadzi do zubożenia obywateli oraz napięć społecznych. W oczywisty sposób wpływa negatywnie na poziom konsumpcji, dodatkowo ograniczając i tak już nadwątlone perspektywy wzrostu gospodarczego. Wysokie bezrobocie to także większe obciążenia: obecnie dla systemu świadczeń socjalnych, a w przyszłości dla systemu emerytalnego."
Doświadczenia wielu krajów pokazują, że instytucje niepubliczne, jak np. prywatne agencje zatrudnienia, mogą aktywnie uczestniczyć w procesie przywracania osób bezrobotnych na rynek pracy. Agencja zatrudnienia może w takim przypadku działać znacznie bardziej elastycznie, niż publiczne służby zatrudnienia, dobierając narzędzia i formę aktywizacji do potrzeb konkretnych osób bezrobotnych. O tym, jakie osoby mogłyby być kierowane do aktywizacji za pośrednictwem agencji zatrudnienia decydować powinien proces profilowania osób bezrobotnych – najczęściej stosowanym podejściem jest takie, które zakłada przekazywanie do agencji zatrudnienia osób najbardziej oddalonych od rynku pracy, a więc najtrudniejszych do zaktywizowania.
"W Polsce realizowanych jest aktualnie kilka projektów, które bazując na doświadczeniach międzynarodowych testują modele powierzania agencjom zatrudnienia aktywizacji osób bezrobotnych oddalonych od rynku pracy. MPiPS uruchomiło za pośrednictwem wojewódzkich urzędów pracy 3 projekty pilotażowe – w województwie mazowieckim, podkarpackim oraz dolnośląskim. Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie w partnerstwie z KPMG i powiatowymi urzędami pracy realizują kolejny projekt pilotażowy w województwie małopolskim" – mówi Mirosław Proppé, Partner w KPMG w Polsce.
Cechą wspólną testowanych rozwiązań jest uzależnienie wynagrodzenia agencji zatrudnienia od osiąganych efektów – w szczególności w postaci podjęcia i utrzymania zatrudnienia przez dotychczasowego bezrobotnego. Wnioski z realizowanych projektów powinny posłużyć do wypracowania zmian w regulacjach, umożliwiających otwarcie rynku usług doprowadzania do zatrudnienia, a w konsekwencji zwiększenia efektywności walki z bezrobociem.
Poziom bezrobocia ma szansę ulec poprawie, ale dużo zależy od sytuacji gospodarczej na świecie oraz kondycji polskiej gospodarki. Jeśli będą powstawały nowe miejsca pracy, a dodatkowo nastąpią zmiany uelastyczniające rynek pracy w połączeniu ze zwiększeniem skuteczności służb zatrudnienia w aktywnej walce z bezrobociem – bezrobocie powinno spadać.
"W przypadku Polski należy też podjąć działania zmierzające do zmiany sposobu weryfikacji efektywności działań podejmowanych przez służby zatrudnienia. Niezbędne jest stałe monitorowanie efektywności stosowanych rozwiązań – zarówno na poziomie działania poszczególnych uczestników rynku pracy, jak i na poziomie poszczególnych instrumentów i usług" – mówi Mirosław Proppé, Partner w KPMG w Polsce.
Aby służby zatrudnienia mogły działać skutecznie, niezbędne jest wyposażenie ich w efektywne narzędzia motywacji i sankcjonowania osób bezrobotnych. Osoba bezrobotna musi z jednej strony być motywowana do podejmowania określonych działań, z drugiej strony musi mieć świadomość istnienia mechanizmów sankcjonujących, które będą stosowane w przypadku uchylania się osoby bezrobotnej od aktywnego uczestniczenia w procesie aktywizacyjnym.
Treści dostarcza: KPMG
