W jakim terminie pracodawca ma obowiązek wypłacić odprawę?
[28.11.2013] Odprawa pieniężna jest świadczeniem jednorazowym, mającym na celu rekompensatę związaną z ustaniem stosunku pracy z różnych przyczyn czy to w związku z przejściem na emeryturę czy też śmierci pracownika.
Kodeks pracy (K.p.) wprowadza dwa rodzaje odpraw, do których wypłaty obowiązany jest pracodawca:
1. odprawa emerytalna lub rentowa przysługująca pracownikowi w razie ustania stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę lub rentę oraz
2. odprawa pośmiertna razie śmierci pracownika w czasie trwania stosunku pracy lub w czasie pobierania po jego rozwiązaniu zasiłku z tytułu niezdolności do pracy.
Przepisy szczególne prawa pracy wprowadzają także inne rodzaje odpraw jak np. ustawa z dnia 13 marca 2003 roku (Dz.U. 2003 nr 90 poz. 844) o szczególnych zasadach rozwiązywania pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, wprowadzających odprawę pieniężną w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w ramach zwolnienia grupowego.
Odprawa pieniężna jest świadczeniem jednorazowym, mającym na celu rekompensatę związaną z ustaniem stosunku pracy z różnych przyczyn czy to w związku z przejściem na emeryturę czy też śmierci pracownika czy utraty przez niego zdolności do wykonywania pracy. W przypadku odprawy emerytalnej lub rentowej takie świadczenie należy się w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia obliczonego według zasad obowiązujących przy ustaleniu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Strony w umowie mogą określić korzystniejszy sposób ustalenia wysokości odprawy (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 5.7.2007r., I PK 209/07).
Często także korzystniejsze wysokości odpraw ustalone są w regulaminach wynagradzania lub układach zbiorowych pracy. Pracownikowi przysługuje odprawa w wysokości należnego mu jednorazowego wynagrodzenia obliczanego z zastosowaniem zasad wyliczenia ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Odprawa musi zostać wypłacona pracownikowi najpóźniej w ustania stosunku pracy w związku z przejściem pracownika na emeryturę lub rentę oraz w związku z rozwiązaniem stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników w rozumieniu wskazanej powyżej ustawy.
Ta ostatnia odprawa przysługuje w wysokości:
- jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 2 lata;
- dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy od 2 do 8 lat;
- trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy ponad 8 lat.
Odprawę pieniężną ustala się według zasad obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy.
Wysokość odprawy pieniężnej nie może przekraczać kwoty 15-krotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, obowiązującego w dniu rozwiązania stosunku pracy.
W przypadku odprawy przysługującej w razie śmierci pracownika w czasie trwania stosunku pracy lub w czasie pobierania po jego rozwiązaniu zasiłku z tytułu niezdolności do pracy, prawo do ubiegania się o taką odprawę rozpoczyna się w dniu śmierci pracownika w czasie trwania stosunku pracy lub utraty przez niego zdolności do wykonywania pracy. Stosunek pracy obejmuje nie tylko okresy, w których pracownik świadczy pracę ale także przerwy w wykonywaniu obowiązków pracowniczych spowodowane urlopem, niezdolnością do pracy w czasie urlopu. Oznacza to, że odprawa pośmiertna przysługuje również w razie śmierci pracownika przebywającego na urlopie.
Przepisy kodeksu pracy nie przewidują okresu, w którym pracodawca winien jest wypłacić należna pracownikowi odprawę. Artykuł 291 K.p. wprowadza 3 letni termin przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy. Oznacza to, iż uprawniony do odprawy pracownik lub członek rodziny zmarłego pracownik może dochodzić wypłaty odprawy niezwłocznie ale nie później niż po upływie 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
Autor: Joanna Malinowska, alikantka radcowska w Kancelarii Prawa Pracy "Wojewódka i Wspólnicy" Sp.k.
Podstawa prawna: Ustawa z dnia 26 czerwca 1794r. Kodeks pracy; Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
Treści dostarcza: www.iuslaboris.pl Sp. z o.o., patron merytoryczny Wojewódka i Wspólnicy Sp.k.
