Odszkodowanie od radcy prawnego

[08.07.2013] Przed sądami w naszym kraju przewija się wiele spraw prowadzonych przez profesjonalnych pełnomocników, niestety zdarza się, że właśnie przez pełnomocnika sprawa zostaje przegrana poprzez np. nie wniesienie apelacji od wyroku.

Wówczas poszkodowanym jest klient takiego pełnomocnika. Wydawałoby się, że nie ma zbyt wielkich szans na to, aby poszkodowany klient mógł odzyskać pieniądze od swojego pełnomocnika. Nic bardziej mylnego, jest to trudne ale nie niemożliwe. W niniejszym artykule postaram się przybliżyć zagadnienie wyegzekwowania odszkodowania od radcy prawnego.

W takich wypadkach z pomocą przychodzi art. 227 ust.1 ustawy o radcach prawnych, który to artykuł wskazuje nam, że radca prawny podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu od odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe, czy wyrządzone w trakcie świadczenia pomocy prawnej (w tym reprezentacja przed urzędami i sądami).

Odpowiedzialność cywilna radców prawnych została przedstawiona bardziej szczegółowo w umowie generalnej z dnia 17 grudnia 2005 r., zawartej pomiędzy PZU S.A. a Krajową Izba Radców Prawnych.

Rzeczona umowa zawiera szczegółowe informacje na temat wysokości sumy gwarancyjnej ubezpieczenia podstawowego, wskazuje nam również do czego zobowiązane jest PZU, w umowie znajdziemy też informacje na temat procedury, oraz dobrowolnego ubezpieczenia dodatkowego.

Rozpocznę od § 8 umowy, odnoszącego się do sumy gwarancyjnej. Zgodnie z paragrafem suma gwarancyjna ubezpieczenia podstawowego wynosi równowartość w złotówkach sumy 100.000 EURO, kwota ta jest przeliczana według średniego kursu polskiego złotego, który obowiązuje w pierwszym dniu rocznego okresu ubezpieczenia. Ten sam paragraf wskazuje nam również to, że w granicach powyższej sumy PZU jest zobowiązane to kilku rzeczy, mianowicie:

• wypłaty odszkodowania w granicach odpowiedzialności cywilnej ubezpieczonego do  wysokości sumy gwarancyjnej
• zwrotu uzasadnionych kosztów poniesionych w celu zapobieżenia zwiększeniu szkody
• zwrotu niezbędnych kosztów obrony w postępowaniu karnym i kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu cywilnym, poniesionych i zaakceptowanych przez zakład ubezpieczeń

Zakład ubezpieczeń może odmówić akceptacji jedynie w uzasadnionym przypadku:

• poniesienia kosztów wynagrodzenia rzeczoznawców powołanych przez zakład ubezpieczeń lub jego zgodą w celu ustalenia okoliczności i rozmiaru szkody
• pokrycia kosztów postępowania ugodowego poniesionych przez ubezpieczonego, prowadzonego za zgodą zakładu ubezpieczeń.

Co więcej na podstawie tego samego paragrafu PZU jest zobowiązany ponad sumę gwarancyjną, jednak nie więcej niż o 50% sumy gwarancyjnej, która określona jest w odniesieniu do jednego wypadku ubezpieczeniowego w celu pokrycia kosztów postępowania cywilnego.

Rozdział trzeci umowy, określa warunki ubezpieczenia dodatkowego, którym radca prawny może być dobrowolnie objęty. Zgodnie z § 12 Ubezpieczenie dodatkowe jest zawierane na pisemny wniosek ubezpieczonego skierowany do zakładu ubezpieczeń, który nie może odmówić zawarcia umowy. Ponadto zakład ubezpieczeń zobowiązany jest dostarczyć ubezpieczającemu wykaz swoich jednostek organizacyjnych – najpóźniej w dniu, w którym zaczęła obowiązywać umowa generalna.

Zawarcie umowy ubezpieczenia dodatkowego potwierdzane jest dokumentem ubezpieczenia dodatkowego. Ubezpieczenie dodatkowe wprowadza dodatkowe limity odpowiedzialności ponad sumę gwarancyjną ubezpieczenia podstawowego, określoną w § 8 ust. 1. Składka dodatkowa jest płatna w ratach miesięcznych do 25-ego każdego miesiąca, chyba że ubezpieczony i zakład ubezpieczeń ustalą inne warunki płatności.

Powyższa umowa wskazuje, jak wygląda procedura uzyskiwania odszkodowania w § 5. Odszkodowanie wypłacane jest przez PZU na podstawie uznaniowej decyzji PZU, prawomocnego orzeczenia sądu lub ugody zawartej z udziałem PZU. Odszkodowanie wypłacane jest poszkodowanemu lub osobie uprawnionej. Odszkodowanie wypłacane jest w granicach odpowiedzialności cywilnej radcy prawnego, poniesionych przez niego kosztów, nie wyżej jednak niż do wysokości sumy gwarancyjnej.

Zwrot kosztów i wypłata odszkodowania następuje na wniosek zgłoszony do Inspektoratu PZU. Odszkodowanie wypłacane jest do 30 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli sprawa jest bardziej skomplikowana termin wynosi 90 dni, natomiast w wypadku postępowania karnego lub cywilnego termin biegnie od zakończenia postępowania. W razie niepowodzenia w uzyskaniu odszkodowania przed ubezpieczycielem, pozostaje droga sądowa.

W tym jednak przypadku trudne jest udowodnienia, że sprawa mogła być wygrana gdyby nie błędy profesjonalnego pełnomocnika. Największym jednak problemem jest to że w przypadku sądowego dochodzenia roszczeń od profesjonalnego pełnomocnika cały ciężar dowodowy spoczywa na poszkodowanym, który musi wykazać związek przyczynowy pomiędzy błędami profesjonalnego pełnomocnika, a powstaniem szkody, co więcej musi on również udowodnić wysokość szkody. Warto też uzyskać opinię innych prawników, którzy mogliby pokusić się o wskazanie jak zakończyłoby się postępowanie, gdyby nie błędy profesjonalnego pełnomocnika.

Na zakończenie warto wspomnieć o tym, że generalnie dochodzenie roszczeń z tytułu błędnego, czy tez nienależytego wykonania umowy przez profesjonalnego pełnomocnika jest trudne, co więcej tego typu sprawy pojawiają się stosunkowo rzadko i brak jest orzecznictwa oraz praktyki w zakresie tej problematyki.

autor: Jakub Stec, prawnik

Treści dostarcza: TALARCZYK i ROESSLER spółka partnerska radców prawnych