Bełchatów wraca do gry o jedną z najważniejszych inwestycji energetycznych w kraju. PGE prowadzi badania geologiczne, hydrologiczne i sejsmiczne, które mają pomóc ocenić, czy region może stać się lokalizacją drugiej elektrowni jądrowej w Polsce. Dla miasta i całego zagłębia byłaby to szansa na nową gospodarczą tożsamość po epoce węgla brunatnego.
Druga elektrownia jądrowa w Polsce. Bełchatów szykuje się na atom
Bełchatów od dekad jest jednym z symboli polskiej energetyki węglowej. Teraz coraz mocniej pojawia się jednak w dyskusji o atomie. Wiceprezes PGE Marcin Laskowski poinformował, że trwają badania dotyczące możliwości lokalizacji w Bełchatowie drugiej elektrowni jądrowej w kraju. Obejmują one m.in. kwestie geologiczne, hydrologiczne i sejsmiczne. Ekspertyzy mają stać się częścią rekomendacji, którą spółka przygotuje dla rządu.
Temat był jednym z głównych punktów konferencji „Od węgla do atomu. Bełchatów przyszłości”. Sama nazwa dobrze oddaje skalę zmiany, przed którą może stanąć region. Chodzi nie tylko o budowę nowego źródła energii, ale też o wykorzystanie istniejącej infrastruktury, potencjału kadrowego i energetycznego doświadczenia miejsca, które przez lata było filarem krajowego systemu elektroenergetycznego.
Bełchatów ma atuty, których nie trzeba budować od zera
Największym argumentem za Bełchatowem jest jego energetyczne zaplecze. Elektrownia Bełchatów ma łączną moc zainstalowaną 5 096,7 MW i moc osiągalną 5 102 MW. PGE GiEK podaje, że obiekt wytwarza około 17 proc. energii elektrycznej w sektorze energetyki zawodowej w Polsce i jest największą w Europie elektrownią zawodową opalaną węglem brunatnym.
To oznacza, że w regionie istnieje już infrastruktura techniczna, sieciowa i przemysłowa, której budowa w zupełnie nowym miejscu trwałaby latami. Bełchatów ma także ogromne znaczenie społeczne. Wokół kompleksu energetyczno-górniczego przez dekady powstały miejsca pracy, kompetencje techniczne, zaplecze serwisowe i lokalny ekosystem firm. Dla regionu przejście od węgla do atomu byłoby więc nie tylko projektem energetycznym, ale również elementem sprawiedliwej transformacji.
Nie oznacza to jednak, że decyzja jest przesądzona. Elektrownia jądrowa wymaga wyjątkowo restrykcyjnych analiz lokalizacyjnych. Badania muszą odpowiedzieć m.in. na pytania o warunki geologiczne, dostęp do wody, bezpieczeństwo sejsmiczne, oddziaływanie na środowisko oraz wpływ inwestycji na lokalne społeczności.
Bełchatów kontra Konin
W rządowych dokumentach Bełchatów nie jest jedynym kandydatem. W Programie Polskiej Energetyki Jądrowej jako dwie preferowane lokalizacje drugiej elektrowni jądrowej wskazano Bełchatów i Konin. Z kolei strategia PGE przewiduje analizy lokalizacyjne w Koninie i Bełchatowie oraz przygotowanie Turowa pod przyszłe obiekty jądrowe.
Już wcześniej resort przemysłu potwierdzał, że Bełchatów i Konin są potencjalnymi lokalizacjami drugiej elektrowni jądrowej, a Kozienice i Połaniec traktowane są jako lokalizacje zapasowe. W założeniach programu wskazywano też, że rozruch pierwszego bloku drugiej elektrowni planowano na 2040 r., a całej elektrowni na 2043 r.
Dla Bełchatowa stawką jest utrzymanie pozycji jednego z najważniejszych punktów na energetycznej mapie Polski. Dla Konina argumentem jest również transformacja regionu silnie związanego z energetyką i górnictwem. Ostateczny wybór będzie więc wypadkową nie tylko warunków technicznych, ale też kosztów, akceptacji społecznej, dostępności infrastruktury i harmonogramu całego programu jądrowego.
Atom ma zastąpić węgiel w roli stabilnego źródła energii
Rząd i PGE traktują energetykę jądrową jako jeden z filarów transformacji. Ministerstwo Energii podkreśla, że atom ma pomóc stworzyć stabilny i bezpieczny system elektroenergetyczny oraz umożliwić odchodzenie od paliw kopalnych. Pierwsza polska elektrownia jądrowa ma powstać w Choczewie, a prace przygotowawcze są już prowadzone. Budowa ma rozpocząć się w 2028 r.
Druga elektrownia jądrowa w Polsce miałaby pełnić równie ważną rolę. O ile odnawialne źródła energii szybko zwiększają udział w miksie energetycznym, o tyle system nadal potrzebuje stabilnych mocy, które mogą pracować niezależnie od pogody. Atom ma być właśnie takim źródłem: niskoemisyjnym, przewidywalnym i zdolnym do pracy w podstawie systemu.
Bełchatów dobrze wpisuje się w tę logikę. Region już dziś jest związany z produkcją energii na ogromną skalę. Różnica polegałaby na technologii – zamiast bloków opalanych węglem brunatnym, w przyszłości mogłyby tam działać reaktory jądrowe. To zmieniłoby zarówno profil środowiskowy regionu, jak i jego pozycję gospodarczą na kolejne dekady.
