Służebność przesyłu – moment powstania obowiązku podatkowego w VAT


Służebność przesyłu – moment powstania obowiązku podatkowego w VAT

[24.03.2016] Na podstawie umowy o odpłatne ustanowienie służebności przesyłu dochodzi do świadczenia usługi przez podatnika, właściciela obciążonej nieruchomości, na rzecz przedsiębiorcy przesyłowego.

Na podstawie art. 3051 Kodeksu cywilnego, nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu).

W takim przypadku właściciel nieruchomości, która zostanie obciążona służebnością, wyraża zgodę na korzystanie przez przedsiębiorcę przesyłowego na określonych zasadach z tej nieruchomość, tj. w celu wybudowania i użytkowania urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej itp.

A zatem, w oznaczonym zakresie właściciel nieruchomości godzi się na ograniczenie przysługującego mu prawa własności lub inaczej – toleruje korzystanie należącego do niego gruntu przez inny podmiot. Jeżeli zatem w takim układzie właściciel nieruchomości, będący jednocześnie podatnikiem VAT, otrzyma stosowne wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorcy przesyłowego, wówczas dojdzie do świadczenia odpłatnej usługi, która podlega opodatkowaniu na mocy art. 5 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT. Zgodnie bowiem z powołanymi przepisami opodatkowaniu VAT podlega odpłatne świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również: zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji.

Należy przy tym zwrócić uwagę, że stosunek prawny łączący strony umowy o ustanowienie służebności przesyłu przypomina stosunek cywilnoprawny najmu. Zgodnie z art. 659 § 1 Kodeksu cywilnego, przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz. A zatem, w obu tych przypadkach dochodzi do zezwolenia (tolerowania) przez właściciela do korzystania z jego rzeczy (np. nieruchomości) przez inny podmiot w określonym zakresie.

Tym samym, z uwagi na wskazane analogie prawne między tymi świadczeniami należy stwierdzić, że usługa polegająca na odpłatnym ustanowieniu służebności przesyłu jest usługą podobną do najmu. W związku z tym, obowiązek podatkowy z tytułu ww. świadczenia należy rozpoznać na podstawie art. 19a ust. 5 pkt 4 ustawy o VAT, tj. z chwilą wystawienia faktury przez właściciela nieruchomości. Jeżeli jednak faktura nie zostanie wystawiona, to zgodnie z art. 19a ust. 7 ustawy o VAT, obowiązek podatkowy z tytułu usługi powstanie z chwilą upływu terminu płatności.

Takie samo stanowisko prezentują organy podatkowe. W interpretacji z 11.02.2016 r. sygn. IPPP1/4512-1153/15-4/JL Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie stwierdził: "Należy jednak wskazać, że ze względu na istotne cechy instytucji służebności (wynikające z przepisów Kodeksu cywilnego) z punktu widzenia opodatkowania podatkiem od towarów i usług, czynności te należy zaliczyć do usług, dla których obowiązek podatkowy powstaje na zasadach określonych w art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. b ustawy, gdyż jest usługą podobną do usług najmu, dzierżawy". Podobne wnioski zaprezentował równieżDyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z 3.03.2015 r. sygn. ILPP2/443-1279/14-2/EN i z 5.03.2015 r. sygn. ILPP1/443-1113/14-2/TK.

Ewelina Kalita
Konsultant podatkowy

Treści dostarcza: ECDDP sp. z o.o.

Partner Portalu Skarbiec.biz

Kancelaria Prawna Skarbiec oferuje doradztwo strategiczne dla osób zamożnych. Specjalizujemy się w tworzeniu kompleksowych strategii ochrony majątku prywatnego i firmowego oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

Anonimizacja biznesu | Ochrona majątku | Przeniesienie majątku za granicę | Spółki za granicą | Private banking za granicą | Zarządzanie sytuacjami kryzysowymi | Zarządzanie ryzykiem nadużyć | Reprezentacja w toku kontroli celno-skarbowej | Reprezentacja przy zwrocie VAT

Kancelaria Prawna Skarbiec – pewny partner w niepewnych czasach
Oceń ten artykuł: