Wrześniowa nowelizacja przepisów Kodeksu postępowania cywilnego

Wrześniowa nowelizacja przepisów Kodeksu postępowania cywilnego

[17.06.2016] 8 września 2016 roku wejdzie w życie duża nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego oraz także innych ustawy – między innymi Kodeksu cywilnego, Prawa bankowego, Prawa o adwokaturze, Prawa o notariacie.

Uwagi wstępne

8 września 2016 roku wejdzie w życie duża nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego oraz także innych ustawy – między innymi Kodeksu cywilnego, Prawa bankowego, Prawa o adwokaturze, Prawa o notariacie.

Ideą jaka przyświecała wprowadzeniu zmian do Kodeksu postępowania cywilnego (a także Kodeksu cywilnego, do którego wprowadza się instytucję elektronicznej czynności prawnej) była informatyzacja postępowania oraz częściowe odformalizowanie i przyspieszenie postępowań – niekiedy również kosztem zasady kontradyktoryjności czy jawności postępowania.
 
Zmiany

Na podstawie znowelizowanego art. 68 Kodeksu cywilnego do przeszłości odejdzie praktyka wzywania przez Sądy osób piastujących stanowisko w organach spółek, a także pełnomocników legitymujących się pełnomocnictwem podpisanym przez takie osoby do wykazania swojego umocowania do reprezentowania spółki. Wykazanie takiego umocowania w przypadku członków zarządu, prokurentów, partnerów spółek sprowadza się obecnie do wydrukowania ogólnodostępnego w Internecie formularza z Centralnej Informacji z Krajowego Rejestru Sądowego. Tego rodzaju proceder od dawna budził zdziwienie wśród wielu uczestników postępowań cywilnych, którzy nie potrafili zrozumieć dlaczego sądy wymagają od nich dokumentów i informacji, do których mają swobodny dostęp za pomocą sieci Internet. Choć wymóg ten nie jest szczególnie uprzykrzający, to przecież jako przejaw skrajnego formalizmu w sposób negatywny wpływa na wizerunek wymiaru sprawiedliwości. Na szczęście wraz z omawianą nowelizacją przepisów, sądy nie będą uprawnione do wzywania do wykazania umocowania, gdy będą w stanie ustalić to we własnym zakresie.

Jednak najpoważniejsze, wręcz rewolucyjne zmiany wiążą się z wprowadzeniem, jako alternatywy do tradycyjnej korespondencji, możliwości wnoszenia pism procesowych za pośrednictwem specjalnego systemu teleinformatycznego. Jest to wyraźny krok naprzód, który powinien być szczególnie entuzjastycznie przyjęty przez zawodowych pełnomocników. Przyjęcie takie formy wnoszenia pism procesowych przyczyni się bowiem z pewnością nie tylko do wyraźnych oszczędności w budżecie firmy, ale pozwoli także na zoptymalizowanie działalności pod kątem organizacyjnym.
 
Pamiętać jednak trzeba, że w świetle przyjętych uregulowań, wymagana będzie konsekwencja i w przypadku zdecydowania się w danej sprawie na możliwość wnoszenia pism za pomocą systemu teleinformatycznego, wysłanie pisma w innej formie będzie bezskuteczne (art. 125 k.c.). Możliwość taka będzie wyłączona nawet w szczególnych przypadkach, gdy ze względów technicznych, leżących po stronie sądu wysłanie pisma za pośrednictwem system elektronicznego okaże się niemożliwe. Z treści nowelizacji wynika, że strona będzie zmuszona ponawiać próby wysłania pisma tą drogą do skutku, zachowując jedynie możliwość żądania przywrócenia ewentualnie uchybionego terminu. Jednakże nowe przepisy dają możliwość również zrezygnowania z tego trybu. Oświadczenie o rezygnacji – tak jak zresztą oświadczenie o wyborze tej formy – będzie musiało być złożone za pośrednictwem systemu. Zmiany w tym zakresie w równym stopniu dotyczą postępowania egzekucyjnego, które nadto zostaną wzbogacone o nową formę licytacji poprzez elektroniczną licytację, która będzie przeprowadzana na wniosek wierzyciela.

Kolejnym dobrym rozwiązaniem wprowadzonym do Kodeksu postępowania cywilnego omawianą nowelizacją jest rezygnacja z wymogu załączenia do pism wysyłanych do sądu w sprawach, w których po obydwu stronach występują profesjonalni pełnomocnicy (adwokaci, radcowie prawni, rzecznicy patentowi oraz radcy Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa), potwierdzenia nadania tego pisma pełnomocnikowi strony przeciwnej. Według nowych zasad wystarczy w treści pisma procesowego wniesionego do sądu zamieścić oświadczenie o doręczeniu odpisu pisma drugiej stronie albo o jego nadaniu przesyłką poleconą – bez potrzeby załączenia karteczki z pocztowym potwierdzeniem nadania. Co więcej, zasady te w ogóle przestaną obowiązywać w sytuacji gdy pełnomocnicy stron zdecydowali się na wybór wnoszenia pism za pośrednictwem systemu teleinformatycznego – w takim wypadku wystarczy oczywiście wprowadzić pismo do tego systemu już bez obowiązku dodatkowego doręczenia pisma w sposób dotychczas wymagany.

Bardzo ciekawą zmianę wprowadzi nowy przepis art. 1481. Zgodnie z nim, po nowelizacji, sądy będą mogły rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym – czyli bez konieczności wyznaczania rozprawy, gdy pozwany uznał powództwo lub gdy po złożeniu przez strony pism procesowych i dokumentów, a także po wniesieniu przez pozwanego zarzutów lub sprzeciwu od nakazu zapłaty albo sprzeciwu od wyroku zaocznego, sąd uzna – mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych – że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. W tym wypadku również i postanowienia dowodowe będą mogły zostać wydane, wbrew ogólnej zasadzie, również na posiedzeniu niejawnym. By uniknąć takiego rozwiązania, wystarczy, że którakolwiek ze stron w swoim piśmie procesowym sformułuje żądanie przeprowadzenia rozprawy. W takiej sytuacji rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym będzie niedopuszczalne, poza wypadkiem gdy pozwany uzna powództwo.

Kolejna warta odnotowania zmiana dotyczy zasad wzywania osób na rozprawy sądowe. W przeciwieństwie do obecnie stosowanych zasad, nowy art. 1491 k.p.c. daje sądowi możliwość wzywania stron, świadków lub innych osób w sposób, który uzna za najbardziej celowy – czyli niekoniecznie na podstawie dotychczasowych, mało elastycznych reguł doręczeń pocztowych. Sąd będzie mógł jednak odstąpić od obecnych zasad jedynie w przypadku, gdy uzna to za niezbędne do przyspieszenia rozpoznania sprawy. Wezwanie dokonane w taki sposób wywoła skutki przewidziane w Kodeksie, jeżeli zostanie uznane za niewątpliwe, że wezwanie to doszło do wiadomości adresata. Rozwiązanie to da możliwość sądowi zawiadamiania stron za pomocą drogi telefonicznej, e – mailowej, a nawet poprzez portale społecznościowe.

Uwagi końcowe

Jak wynika z wyżej przytoczonych przykładów zmiany w przepisach procedury cywilnej wiążą się z próbą odformalizowania przepisów regulujących postępowanie sądowe poprzez likwidację dotychczasowych zupełnie niepotrzebnych wymogów oraz wprowadzenie możliwości całkowitej informatyzacji procesu.

W założeniu ustawodawcy zmiany te mają przyczynić się także do przyspieszenia postępowań sądowych, szczególnie w prostych, nieskomplikowanych sprawach, w których stan faktyczny nie będzie budził wątpliwości sądu. W takim sensie nadchodzące zmiany trzeba ocenić bardzo pozytywnie, z tym zastrzeżeniem, że ostateczna ocena wprowadzonych zmian w dużym stopniu uzależniona będzie od sądowej praktyki stosowania nowych regulacji.

autor:
aplikant adwokacki Bartłomiej Kita, Kancelaria Nowosielski i Partnerzy – Adwokaci i Radcy Prawni z Gdańska

Treści dostarcza: Kancelaria Nowosielski Gotkowicz i Partnerzy – Adwokaci i Radcy Prawni


Partner Portalu Skarbiec.biz

Kancelaria Prawna Skarbiec oferuje doradztwo strategiczne dla osób zamożnych. Specjalizujemy się w tworzeniu kompleksowych strategii ochrony majątku prywatnego i firmowego oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

Anonimizacja biznesu | Ochrona majątku | Przeniesienie majątku za granicę | Spółki za granicą | Private banking za granicą | Zarządzanie sytuacjami kryzysowymi | Zarządzanie ryzykiem nadużyć | Reprezentacja w toku kontroli celno-skarbowej | Reprezentacja przy zwrocie VAT

Kancelaria Prawna Skarbiec – pewny partner w niepewnych czasach
Oceń ten artykuł: