Odsetki za opóźnienie od świadczeń z ubezpieczeń społecznych w przypadku nieuzasadnionego wydania decyzji odmawiającej przyznania świadczenia

Rozwiązanie przez pracownika umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 § 11 k.p. – pojęcie ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych

[17.09.2016] Jedyną przesłanką istotną dla skorzystania z uprawnienia przewidzianego w art. 55 §11 k.p. jest fakt dopuszczenia się przez pracodawcę ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych.

            Ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych powinno charakteryzować się bezprawnym działaniem bądź zaniechaniem pracodawcy w zakresie niedopełnienia podstawowych obowiązków wynikających ze stosunku pracy lub zasad współżycia społecznych (element obiektywny) oraz cechować się winą lub co najmniej rażącym niedbalstwem pracodawcy (element subiektywny).

            Uprawnienie przewidziane w art. 55 §11 k.p., umożliwia rozwiązanie umowy o pracę przez pracownika bez wypowiedzenia, co umożliwia de facto niezwłoczne rozwiązanie umowy o pracę. Ponadto w przypadku skorzystania z tego uprawnienia pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, a jeżeli umowa o pracę została zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy – w wysokości wynagrodzenia za okres 2 tygodni. Przewidziane w tym przepisie świadczenie odszkodowawcze przysługuje z uwagi na sam fakt ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych przez pracodawcę i nie ma potrzeby wykazywania czy rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło w związku z tym konkretnym naruszeniem. Należy jednak wskazać, że możliwość skorzystania z tego uprawnienia, podobnie jak w przypadku rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracodawcę z winy pracownika, jest ograniczona w czasie tj. nie może nastąpić po upływie 1 miesiąca od uzyskania przez pracownika wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy.

            W oparciu o powyższe można zauważyć, że jedyną przesłanką istotną dla skorzystania z uprawnienia przewidzianego w art. 55 §11 k.p. jest fakt dopuszczenia się przez pracodawcę ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych.

            Należy wskazać, że dla analizy wystąpienia przedmiotowej przesłanki, pomocne może być orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2009 r., II PK 114/09, w którym wskazano, że w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć, czy pracodawca naruszył podstawowy obowiązek wobec pracownika, a dopiero pozytywna odpowiedź na to pytanie rodzi konieczność zbadania czy naruszenie to miało charakter "ciężki". Podstawowe obowiązki pracownicze zostały wymienione w art. 94 k.p., jednakże stanowią one jedynie katalog otwarty. Warto nadmienić, że w powołanym orzeczeniu, jako podstawowy obowiązek pracodawcy uznano również obowiązek przestrzegania w pracy zasad współżycia społecznego.

            Jak zauważył Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 maja 2012 r. II PK 220/11, naruszenie to musi być bowiem ciężkie tak w sensie obiektywnym jak i subiektywnym. W praktyce oznacza to, że poza kryterium obiektywnym, wyrażającym się w naruszonych interesach pracownika, występuje również kryterium subiektywne w postaci winy umyślnej lub co najmniej rażącego niedbalstwa po stronie pracodawcy. W powołanym orzeczeniu wskazano, że dokonanie oceny "ciężkości" naruszenia jest zadaniem trudnym, wymagającym indywidualizacji każdego przypadku i uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy.

            Powyższe przejawia się w nowym kierunku linii orzeczniczej Sądu Najwyższego. Do niedawna niewypłacenie przez pracodawcę w terminie całości wynagrodzenia za pracę, było traktowane jako oczywiste i ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. Jednakże można zauważyć tendencję do odchodzenia od tak daleko idącego rygoryzmu np. w przypadku wypłacenia wynagrodzenia z kilkudniowym opóźnieniem lub w przypadku niewypłacenia pracownikowi niewielkiej części wynagrodzenia, które to są naruszeniami podstawowych obowiązków pracowniczych, ale pozbawionymi cechy "ciężkości".

            Warto zauważyć, że w przypadku nieuzasadnionego rozwiązania przez pracownika umowy o pracę bez wypowiedzenia, zgodnie z art. 611 k.p., pracodawcy przysługuje roszczenie o odszkodowanie. Jego wysokość została określona w art. 612 k.p., analogicznie do rozwiązania z art. 55 §11 k.p., i obejmuje wynagrodzenia pracownika za okres wypowiedzenia, a w przypadku rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy – w wysokości wynagrodzenia za okres 2 tygodni. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 marca 2012 roku II PK 240/11, odszkodowanie to jest rekompensatą za nieoczekiwaną uciążliwość w postaci nagłego, nieuzasadnionego  ustania stosunku pracy.

aplikant radcowski Łukasz Roszko
Treści dostarcza: Kancelaria Radców Prawnych Krzysztof Kardasz Sławomir Staszak s.c.

 

Treści dostarcza: Kancelaria Radców Prawnych Krzysztof Kardasz Sławomir Staszak s.c.

Partner Portalu Skarbiec.biz

Kancelaria Prawna Skarbiec oferuje doradztwo strategiczne dla osób zamożnych. Specjalizujemy się w tworzeniu kompleksowych strategii ochrony majątku prywatnego i firmowego oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

Anonimizacja biznesu | Ochrona majątku | Przeniesienie majątku za granicę | Spółki za granicą | Private banking za granicą | Zarządzanie sytuacjami kryzysowymi | Zarządzanie ryzykiem nadużyć | Reprezentacja w toku kontroli celno-skarbowej | Reprezentacja przy zwrocie VAT

Kancelaria Prawna Skarbiec – pewny partner w niepewnych czasach
Oceń ten artykuł: